/ i
33S62
IOH. BEVEROVICII
EXERCITATIO
HIPPOCRATIS
A P H O R I S M V M
de Calculo
N.r.
CLAVDIVM SALMASIVM
Equitem, & Con£ Regium.
clo Ia c X.II.
IOHANNI BEVEROVICIO,
Philoibphix, & MedicinjeDoaofij
& in re Medica verlatiffimo,
BENEDICTVS SYLVATICVS S. D.
Pcrillufttis, 8c Excellcntiflime Domine,
Vemadmodum a fludiofiffi-
mo, ^ eruditijjimo hoc ju¬
vene mihi confignata fue¬
runt liter a tu& Exe"”. da¬
ti fub VI. die rnenfis Maii
proxime prtteriti , ita in ejufdem reditu
in patriam, tuam refalutandam
duxi in confirmationem antiqua nojin
benevolentia , admonens me nondum ah
Exc"'”. Vefiingio recepijfe opus tuum de
Calculo renum, ^ vefia, quod libentif-
fime vidijfemi certo mihiperfuadens, non
nifi perfelium opus d tuis manibtes ema-
najfe. Et revera Dignotio Calculi Vefl-
ca; indies mihi redditur magis recondita.
Ante quatuor menfes confului pro nobili
Veneto ftranguria detento ab aliquot^
A i men-
4 IoH. BEvJRcivicit
menjibm poflquam cejfetverat dolor artt-
culuru, cum fubfidenti» materia, crajft,
vifcida , ^ tartarea in urinU , ideaque
judicavi illum calcula vejica labararet
quanquam nullas prasceflerint arenulas.
Rediit Venetus,curatus fuit diureticis re-
fiigerantibus , laBeque capriUo', meliuf-
que habere vifus fuit , tuneque experi¬
mentum faSum fuit cum cathetere , ^
cum candela cerea , neque calculus fuit
inventus, ex qua deveneram in apinio-
nem, nudum adejfe calculum.lter habuit
in curru in equa, abfque ulla moleftia
majare , mox ante menfem ardentijfima
febre correptus fuit ex pituita falfa, cum
maxima albedine lentore lingua, cum
fiti inextinguibili, vigiliis, ^extenua¬
tione corporisi Ex qua pituita falfa judi¬
cavimus pofuijfe provenire etiam Stran¬
guriam. obiit tabefalius. DijfeSlo cada¬
vere invenimus in Vefica Calculum ma¬
gnitudinis ovi gallinacei, in Rene dextro
alium Calculum minorem triangularem,
in Rene pnifiro abfceffum jam fuppura-
tum, jecur, vepeam, intePinaeryppelate
detenta, ex qua inflammatione eryppela.
cea obiit, cum prafentia tamen calculi,
quanquam de ipfius prafentia dubitatum
fuerit.
ExtRcir. DE Caicvio. s
fuerit, neque tamen erat mucojitate, aut
membrana aliqua involutus,ut hinc im¬
pediretur attaUus ipjius.Hoc dixi, fy an¬
notavi , ut hinc pateat Calculi prtfen-
tiam in vefica non femper notii innote-
fcere, licet fit eximia magnitudinis, pro-
pterea gratijjimum fuijfet annotare Jigna
diagnoftica, propofta a tua Bxc’'\ quam
toto corde faluto, per longum tempus-
incolumem defidero.Dabam Patavii xxxt
ulugufti cId lacxxxix.
BENEDICTO SYLVATICO,
■ -Equiti nobilijfimo, ^ in Academia Pa.
tavina ordinariam Medicina pro¬
dicam primo loco, ^prima
cum laude profitenti.
IOH. Eivx^r^oVICIVS S. D.
S Vintno cum gaudio iterum accepi li-
teras tuas , tjuibus me antiqua erudi¬
tione, & nec loci, nec temporis longin¬
quitate antiquata benevolentia comple-
fti-dignaris, Sylvatice, Equeftris,& Apol¬
linei ordinis decus. Re£le profefto te
docuit diutinus ufus, acri judicio fub-
aftusjverilEmum efle.quod dixit ordini*
A } noftti
6 IoH. Bhyerovicii
noftri priDceps, x^ln ;> ludicium
difficile. Hincfcribisdignotionem Cal¬
culi vefica: iodies tibi magis reconditam
reddi > affetfque nobile-ealcuIoC exem-
plitm.in cujus renibus &vefica poft obi¬
tum inventi calculii curo vivus nullasex-
crevilTet arenulas, fed tantum materiatn
craflatn, vifcidam. Sf tartaream in urinis
1'ubfidentem. Ac hanc potius,quam
fisihx > five arenas cum urina emiffas,
certum effe lignum calculi vefica:, &
quidem grandioris, me quoque-docuit
diutinus ufus.Hujuscauffara in libro meo
demonftravi, a nemine demonftratam.
Quomodo igitur Arenas in excreta uri¬
na fubfiftentes haberi poterunt, ut non¬
nullis vifum.pro certo & indubitato Cal¬
culi vefica: figno ? Summus medicina: di¬
ctator, , -«lior laudatur. Sed
qu! icamtelligit verba Hippocratis, illa¬
queatus manetphiafi Hippocratica,ir.
retitus rationibus, implicatus experien¬
tia. Aphorifraum divini fenis , cum is
olim Patavii in tedibus Exc“‘. Sanftorii,
collega: tui, futuro candida¬
to forte, uti apud vos fieri amat.obvenif-
fet, pra:ter mentem interpretum medi¬
corum , non autem medicinte, ut mihi
qui-
Exercit. de CA)^vio. 7
quidem adhuc videtur , explicaveram.
Longo poft tempore confcribens libel¬
lum de Calculo , ("quem te jam vidille
non dubito. fed, nifi afiFeftui indulgear,
probafle) cum animadverterem ea de re
apud noftros b/J» vjtEf.ac plerofque dif¬
ficultatem notafle, fuftuliife neminem,
■dum vagantem, vel errantem aliorum
opinionem aucupari nolo , operat effe
duxi meam proponerei fed ut olim con¬
ceptam adolefcenti, nulla affettione ap¬
probatam. Malui enim > fi quis meliora,
quod non dubitabam, afferret, parum
confirmatam fponte remittere , quam
penitus infitam,veluti nova potius,quam
bona fcribenti, att^y^mxSi evelli.Namq;
ipofiiiaUj itgiKSl,
SatiiM recurrere, atque ut curtas utale,
Medicinat apud nos proftflbr vulnus per
literas interpretes monftravit, fed me¬
delam, quod maluiffem, interpres ipfe
non attulit. Quare negotii mei elTe pu¬
tavi in rem iplam altius inquirere, &r,
quia voti compos aliter fieri poiTe de-
Iperabam, ad fummuin eruditionis ora¬
culum confugere. Sed cum Vir nobilif-
fimus ea reponeret, quibus plane alTen-
tiri non pofiem, volui ipfe quid lentafe,
A 4 dc
8 log. Beverovicii
& collidendo ejus rationes cum meis,
fcintillas veritatis elicere. Quam felici¬
ter, facio judicii tui, cui doftii&mo, &
experientiffimo doftori meo, mea om.
nia lubens meritoque fubjicio. JEtti-
num numen veneror, cuhat/taiK^t ^
te in ifta viridi vegetaque feneftu-
ce diu fervet incolumem. Dordrechti
Nonis Januarii clo loc xi-i.
CLAVDIO SALMASIO,
Equiti, in fmSiore confiflorio Regis
Chrifiianijfmi Confiliurio,
IOH. BEVEROVICIVS S. D.
C Rebriora & majora funt tua , Vir
nobiliifime, in immerentem bene-
ficia< quam ut verbis gratia: tibi agendte
fint. Egregio operi prsfationem illam
defuiffe mallem. Quod vir magnus, &,
ut vere fcribis, amicus meus i itaiu, eam
libelli famoliloco habeat, nullus miror.
Plus enim ejus famte obeft fulta tot ra¬
tionibus tanti viri oratio, quam famofus
alicujus fycophanta: libellus. Sed , me
etiam in eadem effefententia, unde col-
ligas , fime uc dilucide h me exfreffum,
equi-
Exercit. de Calcvlo. 9
equidem profetto plane ignoro. Id enim
tantum dixi, vel dicere volui, pofTe illud
accidens abefle, ut loquuntur Logici, fi¬
ne fubjefti corruptione. Qms iioc ne¬
get? Scilicet Salmafius minus erudite de
yfirris fcriberet, nifiperftringeretur no¬
men ejus viri, qui jam tot annos, ut de-
cusSc ornamentum Academix.ab omni¬
bus eruditis cultus eft. Sed Satyras alios
pro fcuto habere quis probet? Verum
No» noftrum inter vostantm compone¬
re lites.
Non fuit certe in noftra manu. Nofti
enim omnes me olim nervos intendifle,
ne parva fcintilla, quod tum prtefagie-
bat animus, in magnum aliquando e-
rumperetincendium.Nunc jafta eft alea,
& eo progrelTum, unde vix datur refer¬
re pedem. Sed & hoc JtS» b yiian xti-
TO), quibus non minus charum efle cre¬
do, fi charitati litetur, quam fi facrifice-
turveritati. Egohiedego proculajove
& fulmine, atque, humi dum ferpo, nu¬
per deferibere aggreflus fum urbem no-
ftram, imo jam ad umbilicum duxi.Non
Batavix, non Hollandix tantum me toi-
fit > quantum Dordrechti etymologia,
nec ulla mihi earum fatisfacit, quas varii
A f varias
varias attulerunt, Et hic inveni.guQil (nifi
fxpe nimis moleftus fum ) confulerein
Jubens Locus: eft
apud Plinium tuum lib. iv. cap. x v. In
Rheno ipfoprope centum M.p. in longhu-:
dinem , nohilijfima B»ta'uorum infula,
Caninefatum, ^ alia Frifiorum, Cait-
chorum, Frijtabonum, Stariorum, Mar-
fatiorum, qua flernuntur inter Helium,
Flevum. Hadr.Junius, in Bataviashi-
ltoria,authoritate vetuftiexemplartsirta-
nufcripti pro Sturiorum i legendum efle
cenfet Tufarum ; quam leaienera quo¬
que fequutus eft libro de antiquitatereipi
Bacavicte clariffimus Grotius.Tufiosbo-
fce ponit Junius in feptentrionali.HoJr
landia , pUtatque eorum fuperftites reli¬
quias etiamnum elTe in pago Oppertors,
quafi dicas Vlteriores Tufios. At nullum
hic Tufiis locum dari contendit Cluve.
rius in Germania antiqua, & Junium ma-
nifefti erroris coargui indicat.verbis Ta¬
citi , quibus utrafque Frifiorum.natimes
ufque ad Oceanum RhenopratexU-amhh
reque immenfosinfuper lacus graviffimus
author affirmat. Sed Junius ipfej ut in re
dubia refellere i & refelli fine pettinada
paratus , qui certiora argumenta ptiocis
leftio-
Exercit. de Calcvlo. ie
leftiQnis, aut pofterioris fideliora docu¬
menta contulerit, eum Apollinari laurea
donandum cenfet. Q^amex Plinio Pli¬
nianis exercitationibus jam olira pro.
merito non eft quod‘ex boc muftaceo
laureolam proponere laborem. Ifte ta¬
men fcrupulus me male habet, quod vi¬
deant virum eruditum, qui nuper remp.
Hollandia: edidit, fcribereadgeniisTu-
liorum etymon Thuridrechti fortaffc-
an civitatis appellationem referendam.
Non minus me movet vox ipliurat-,
quam Hippocratis interpretes fuhfident
vertunt, ego fifiuntur-, quod tanquam
novum, veluti legem fine tabella, anti.
quarum volunt , qui vetera tantum vati¬
cinantur. Vrinam tua au th ori rate, qua:
merito omnibus pro cynofura , meam
opinionem defendere, vel mutare licear.
Vt & hic, infpedta, fi tan ti, pag. cxxrr l.
libelli de Calculo, me docere velis, ob¬
nixe rogo. Vale, Nbbitfifime domine,
& animum ejus memorem gratumque
accipe, quem totae cantis amicitite pi¬
gnoribus asternum tibi devinxifti. Dor.
drechti, prid.Kal, Quindlil, clo bc xir.
IOHAN-
IoH. Beverovici
II
IOHANNI BEVEROVICIO,
Dordracen* civitatis Senatori am-
pMlmo, MedicintequeDoftori
excellentiffimoj
CL. SALMASIVS S.
M irum vero, Chrijpme vir , te ite¬
rum urgere de Satyra, ^ libellis
famojss, quafi aut horum in quenquam
aliquando auBor fuerim,aut fatyram pro
clypeo adverfariis objeBem. Non meum
eft talibus armis pugnare ; fed eorum, qui
fatyras vii'
contra me fcribunt, centum fy quinqua ¬
ginta verjibus conflantem, Scriverio ali¬
cui dedicat as,qui libellos famofos in meam
aream conjiciunt, qui minantur fe bacu¬
lis ad necem ufquemeejfe cbntufuros,
in canalemconjeBurosjUtibi largiuscon-
fueto Batavas aquas bibam. Huc igitur
qua mihi opprobras, illis funt occinenda
qui arte alia aut telis aliis non pojfunt fe
defendere quam fatyris ^ libellis famofis.
Si cujufquam fama ruit tibi amici,non
per me, aut mea opera hac illi ruina ac-
cidit, fed per femetipfum, tnctaulS o/JsfoT}
ixlcxtlcq. Ego oflendi tantum vulnera.
j ExERCtT. DE CALCVLO. IJ
' no» feci ; nec imprejjl. An fi juisfulfe,
aut inepte commentatus fit , ego hoc
detexerim ac prodiderimfdebeo ftatitn pro
^ alterius fama homicida traduci? Nifi in-
dicaffem, alium occupaffet hoc facere. Si
putant reBo adhuc talo ftare pojfe &fal-
fa ejfe qua i» illis reprehendi vel depre¬
hendi potius, tum mea ipfius ignominia
fuerit, in me illa omnia recident quacun¬
que in illos dixi. Audeant igitur in hanc
arenam defcendere , viri per me funto.
malum invidia efi fi non pojfunt ali¬
ter dicere, quin reBe ^ optimo ]ure eos
cafligaverim, me in illos animadvertere,
qua prolata ^ probata utilitati publica
ac litoraria cedant. Denuntio tibi scillis
in limine adhuc eos ejfe , ludum jocum¬
que , qua jam dedi interpretari debere,
praut erunt qua fequentur pofi ifla pra-
ludia. Ita cum bona confcientia qua pec¬
carunt redarguam, ut modeftiam in me
non defiderent nifi pergant pro truculen¬
tia accipere ^ quidem grajfatoris, quod
eos errare doceo, ^od ad Plinii locum.,
non pojfum Cluverii fententia accedere
de utrifque Vrifiorum nationibus. Certe
ita ^ Plinius eos nominajfet ut (^Taci¬
tus. At ratione caret ut nominatis Tr.ifiis,
pofi
pDji duarum gentium vocabula iterum
Frifas commemoret. Potius dixifet, Vtrof-
que Frilios. Sed cum Prifios dixerit, quis
non putet utrefque ab eo comprehenfos?
Scripti omnes quos vidi eo loco legunt T u-
fiorum pro Simiorum, ^inter eocCodex
Regis. Bibliethecs antiqui/ftmsts ^ opti¬
mus, Vejhum efi qusrerequiJintiBiTu-
fii , an ibi locum pojfsnt habere . de U.
Bionis antiqus veritate tantum eft, quod
pojjim affirmare, e^uod ad verbum i^l-
furus attinet in Aphorifmo Hippocratis,
ut dicam quid fentiam non mihi vide¬
tur squebene per fiftiintnr Latinereddi,
quam ut vulgo reddiderant fubfidenr.
Rem ibfam videamus. Vt Cftutitur illud
tuum probes, h i'fa accipis proinVefica.
<ud neutiquam mihi arridet. Ipfe Hip¬
pocrates centra eft, qui upu nomine plane
intelligit urinam emijfam, in cujus imo
cum jubftdunt ktsftdh» ex eo colligi pro--
nuntiat veficam mSmv. Ergo fubftdentet
in urina jam emiffia arenula mdieium
funt xoetas OiiSuierK. Ponamus offtamf
ejfe fubfidunt, ^ Jpe» accipi pro xi^rquid
hoc erit, arenula qua in vejica fiftuntur,
indicant veficam /iSiS». Ita dicerem*»
ignem in foco pofmm fignum efte ignis ia
I
ExERCIT. DE CAlcvlo. If
fica confiflentis. Explicat ibi Hippocrates
per qua indicia colligantur morbi. Colli¬
gitur itaq^ veficax&qt cum in urina ex¬
creta apparentfubfidentia fabalofa. Non
minus ojerus efi Hippocratis aphorifinta
quod multi arenulas reddunt cum urina
qui nunquam nec renum nec atefica cal ■
culo afficiuntur. Nec quod multi calculo
laborant, qui tamen non fundunt arenu¬
las aut fabulofa. Vbi fumus apparet, cer¬
tum efl ibi ignem ejfe, non tamen ubicun¬
que ignis efl,ex eo laconeceffiarium efl fu¬
mum exire. Nam fy ignis plerumque fub
cinere latet, qui fumo non proditur. Sic
in renibus in •vefica multi calculos
habent, quorum tamen indicium per uri¬
nam fabulofa effundentem non proditur.
Sed quifquu arenas effundit per urinas,
qua ^ in imo ejus urina fubfidunt > cer¬
tum efl fignum in ejus vefica arenas ^
calculos effe. Hoc efl fcitum Hippocratu,
J>e renibus ideo nihil dixit, quia ^qu&
ex renibus provolvuntur arenula in ve-
ficamdefcendunt,tffi exvefica pofleacum
urina exeunt. porro in urina ubi
excreta fuit, fubfidunt, eafdem antea in
ipfa vefica fub/ediffe neceffe efl. Nec enim
aliter fieri potuit. Atqui fubfidentes hu-
jufmodi
j 6 Ioh. Beverovici
jufmodi arens, in vefica omnino faciunt,
ut AiSjS» dicatur.^idenimqusfoteifla
, nifi lapilli tenues? At quem¬
cunque vefica tales habet xfcfiisi, ut
omnino A(Sj«» dicitur. Ergo cum
in urina quoque jam excreta fubfidentes
reperiuntur, utique indicium faciunt kI-
ftac >,iSidnis, id e fi-lapillos vel arenulas
habentis qua per urinam excernuntur.
Hic poteris illud Sutor ultra crepidam.
Sed video dum tibi obfequer nihil me
penfi habere ut traducar, ridiculam
me prtbeam, qui non mediem traBem
quod filorum medicorum promittere efi.
Certe nifi locm ille fic accipiatur , vix
effugerit Hippocrates ille vefter, quin rem
falfarji pro aphorifmo conftituerit. ^od
effet turpijjlmum in tanto auBore. Vale,
Ut me amare perge , quamvis amici tui
parum amiem quia ipfi non vult, nun -
quam certe inimiem futurm , quia id
mt non filum Chriftianitasprohibet, fid
etiam humanitas. Iterum vale, Leyda
vxt lunii cla loc xt.
^obi-
I Exergit. di Calcvlo. 17
l^obiliJfimoViro,
, C LAVD I O S AL M AS I O,
'Eijultii &Ccitf. Regio,
? IOH. BEVEROVICIVS S.D.
N Efcio, quo fato. Vir Nobiliffirae,
mea verba aliotfum.atque ego fcri-
pli, iterum acceperis. Conquerebaris de
; iis, qui pro refpotifo objiciebant Saty¬
ras j quas pro fcuto habere , refponde-
bam, nulli probatum iri pofle. At hoc
quomodo in te locum habebit/qui non
, fcripferas? Sed de his plus fatis. Pro ve.
teri apud Plinium leftione reftituta.fum-
mas habeo gratias; nec minores, quod
' me errore liberaveris in veriione vocis
j ipisMTTtf. Quia tamen non videris fen-
fum meum fatis percepifle, dabis facile
veniam, ut novi candorem tuum, fi ea
adduxero, qusemein iftam fententiam
pertraxerint. Quod non melius fieri pof-
fe mihi perfuadeo, quam fi tuis ordine
refpondero. No» arridere tibi feribis cl
i'fa me accipere pro ci Non mi¬
rum ; quomodo enim tibi arridere pof-
fent tam ridicula, vel ipfi Heraclitori.
dendaJAbfitut ego contentum ita pro
con-
18 IOH. Beverovici
continente affercre aufim, qui nunquam
audivi inter ifta fiiiatv^ulecf exempla re¬
ferre urinam pro vefica optimum dofto-
rem meum Ger. Voilium , qui difFufe
iftam rem profequutus eft. Id tantum
dixi vocem oJpct etiam fumi pro fero in
vefica, antequam excretum eft. At tu fta-
tuis sff a nomine Hippocratem plane intd-
ligere urinam emijfam. Sed ferum illud,
antequam emiffum, J/n» vocati, ipfum
Hippocratem audorem dabo. Hinc &
Galeno tb gpiiv as ep^is ms At-
Zxf Verba funt Hippocratis vr.
Epid. rA»or« gpei otipiolti, quibus indi¬
cium peteret ex lingua, qualis eflet uri¬
na , fi Jpet illi femper notaret urinam ex¬
cretam. At de ipfa, ex emiffa: inlpeiftio.
ne, quod faciunt Medici, longe certius
judicari poteft. Hoc eft, veluti fi quis de
igne, qualis effpt,cum ipfum videte pof-
fet, fumum confuleret. Quare refte, ni
fallor, interpretes, non de urina enfifTa,
fed de fero fanguinis exponunt. Lingua
ferum , quale fit, indicat. Vbi Galenus
ad meam quoque mentemTBiT^o, expli¬
cat,,!7 b; W HvgdaslsTZos
iftlptu) iiuK^ltofdpi , tiT T yvftit
ippi»: Hxc pro multis fuffieere credo ad
pro-
ExERCIT. de CAtCVLO. J9
probandum, J/i»» Hippocrati fignifieare
tam urinam emifTam, cjuam.qux adhuc,
quodnegaS) in corpore fubfiftir. Sic &
isgjo am^ii fepius dicit de urinis fiippref-
fis; quas certe nondum emiffa. Fonamut,
inquis, uVfMTwt elfefubfidunt, Cnee ipfe
negas) accipi pro {hoc mihi
affidtum effe jam dixi, & ex libello edi*
to patet) quid hoc erit, arent qut in ve-
fica fifiuntur , indicare wjicam
Nihil aliud erit, quam verum calculofx
velicK fignum,quod hic quterimus.Qua¬
re fruftra ignu in fico pofiti, ^ confijlen-
Xk exemplo ridetur. Colligitur, addis.
<vefica h&ai, cum in urina excreta appa¬
rent fubfidentia fabulofa. Qui hoc colli¬
git medicus,exercitatis in arte ludibrium
debet. Non enim modo in tegrorum,
fed & fanorum urinis fabulofa fubfiderc
quotidie obfervanr. Ac qui tales chirur¬
gis ftatim fecandos traderet, nasilleplu-
res profecto
^am Themifin tgros autumno occi¬
deret uno.
Pergis, Non minus verus eftHippocratis
Aphorifmus, quod multi arenulas red¬
dunt cum urina , qui nunquam nec re¬
num , nec vefict calculo afficiuntur. Nec
quod
iO IoH. Eevirovici
■quoA multi calculo laborant, qui tamen
non fundunt arenulas aut fabulofa. Imo
ob ucrumque falfus & fallax elT^t- divfi
ous ille fenex > qui Macrobio nec flllii
nec fallere fcivit. Neque majorem das
ex funio lucein, quale ego
hic difcutere fuperledeo. Mei inflituti
eft, quod addis, Sic ^ in renibus, r»
vefica multi calculos habent, quorum ta¬
men indicium per urinam fabulofa effun¬
dentem non proditur. Refte.&in eo me¬
dicos habes Sed hinc refte et¬
iam infero, Sabulofa cum urina effufa , fi
non prxbenc calculorum indicium, qui
in renibus, aut vefica hterent, non pofle
haberi pro eorum figno.minus imjtiyia-
fssnuf, quale requiritur in Aphorifmis.
Mox accedis ad Hippocratem: Sed quif-
quis arenas effundit per urinam', qUA.^
in imo urintLjubfidunt, certum eft ftgnum,
in ejus vefica arenas ^ calculos ejfe. Imo
tam certum eft fignum, ut vix aliud in¬
certius. Quod-Medifi omnes, qui non
tantum ex libris, led ex arte medendi &
frequenti exercitatione fapiunt, mecum
confiteri debent. Quare neutiquam fci-
tum Hippocratis, medicorum fine con-
troverfia principis.-Galenus ipfe teftatur
mani-
Exercit. de CALcvto. ^r
manifefte errare Aphorifnium, quia tan¬
tum veficat.non etiam renum facitmen-
tionem. Sed nec hoc addito verum efle,
vere aflerit infignis medicus Chrifto-
phorusa Vega, profeflor Complutenffs.
giumdoquidem (affero ipfius verba) fipe
videmtu arenuliu mingi , hominem
non laborare calculo renum, neque vefi-
ca, neque unquam laborajfe. Id ipfum &
verba tua jam citataaflerunt. Sed, quod
(equitur, plane militat pro mea fenten-
tia. Videmus multos, inquit, arenulae
mingere, atque cum cohibentur ,pr&dici.
mut calculum futurum. Cum enim fe-
mel excreta fuere , majorem movent cal¬
culi fujpicionem,cum retinentur, quam
cum minguntur. Nullum itaque Veg®
fignum calculi,aren® cum urina emii&,
ne quidem tenalis , nili fubfiffant, live
fiflantur, io renibus aut vefica. Et hoc efl:
v^lftmcs, quod & in noftro Aphorifmo
fubfiftunt vertit Medicus magni nomi¬
nis Leonicenus. Non pofTum melius,
quam Hippocratem Hippocrate expli¬
care. Hic in Coacisiftam vocem eadem
fignificatione pofuit, olmt aXfsvfahtt
oflisX» ^«1 dipiVwTOC TXtiotai tfv-
FoeEus rede, meo judicio,
vertit:
vertit: falfa Jputacum tufft fub-
fijlunt j «a corpiei (malim, cutis) rube-
fcit.^c. Et eodem-fennaDuretus, poft
Galenum Heurnio medicorum primus:
Si cui Jputafalfa, unaq^ tujfts quiefcunt,
illi rubet corpus, ^c-. additque in enar¬
rationibus id fieri ex infirmitate partis,
quteamplius concuti nequit ad promo¬
vendam expurgationem humoris tabi¬
fici , qui in pulmonibus refidet. Hanc
fignificationera confirmat iWswns, eo¬
dem fenfu Hippocrati fepius ufurpata.
Sic ((siXw laOTfKiTJs in iifdem Coacis illi
alvus fubfiftens, five fupprefla, oTa»
fti ut alibi loquitur. Sicvuesti-
mae v^iiiriquod itidem frequens efi apud
eundem, Galenus exponit eshit f/s-
vkf T « <te&»iniKiv dxx^ln,^. Idem
volo hic indicare Hippocratem,fi arenae,
quae vacuari cum urina deberent, in ve-
fica fubfiftantifignum cflein ea generari
calculum. Hoc eft, quod ipfe dicis, Sub-
fidentes hujufmodiarena inveficaiomni-
ne faciunt, ut MStur dicatur. At hoc non
faciunt, quae cum urina excernuntur,nec
calculi indicium fune. Non magis quam
fi dicamus, qui excernit bilem,laborat
iftero, qui pituitam, ei cedema mole-
ftum.
Exercit. de Calcvio. xy
ftum. Qui arenas.) e quibus coagmenta¬
tis calculi generantur, ei calculus eft in
vefica. Imo illi potius, qui non excernit
excernendas. Hsc habui, qua: pro in¬
terpretatione mea,veritatem faifoalias
aphorifmo conciliante, afferrem. Eam
Patavii anno hujus feculi xvi Exc. San-
ctorius albo probabat calculo: mihi ta¬
men non probam, ii tu atrum adjeceris.
Quamvis enim ejus vetitas parum dubia
mihi videri nunc poifit:nullus tamen du¬
bito, quin vel uno a te verbo aliter edo-
ftus, cito labafcara. Vale, eruditorum
t3ecus,& ftudiis noftris fevere perge.Dor-
drechti XVI Kal. Sextii. cIoIocxL,
Nohilijjimo viro,
CLAVDIO SALMASIO,
Equiii, ^Conf Regia,
IOH. BEVEROVICIVS S. D-
N Obiliilimc Domine, Totus nuper
in Icffione muneris tui de Trape-
zitico fcenore, liberius fortaffe fcripli,
quam decuit Salmaiio Beverovicium.
Speraveram vel authoritate tua meam
interpretationem ftabilitum iri, vel fit-
i4 IoH. Eeverovicii
mis rationibus convulfum. Vtraque dc
fpecum decidiflem, ad rem veritatem-
■que 1 cujus te felicem e fcriptis afferto-
rem adiniror, tua coepi revocare, fi forte
inclufara tot medicorum commentatio¬
nibus in ea inveftiganda limatis . in Iu.
cem proferre poffem.Te ipfiim judicem
requiro, fed fine affeftubus iis, quarum
cauflas procul habes. Tota fub te judice
lis eft> An arente in urina emifla indicent
calculum elTe in vefica. & An interpreta¬
tio mea veritati, & Hippocrati confen-
tanea fit. Prius negavi, pofterius probare
conatus fum , nec mentem, aut faftum
muto. Ridiculum enim eflet Hippocra¬
tem in Aphorifmisjquos jure medicipro
.^fculapii habent oraculis ..aliquid pro
▼ero ftatuere, quod ipfe in aliis alio loco
falfi arguit. Afferam ipia magni autho-
ris verba, etiam in libello meo citata.ez
libro T iyrvf Traja». quibus veteres
Medicos,id aflerentes.reprehendit.noA-
/o), inquit.TtijTfa» o< fei muiiiyni yS~
nyj tfiswy 'iSimy "ihu , hxeUj: A<-
Siiw Th/tni^y'S, Scc. Ne-
fcio quid clarius contra vulgarem Apho-
lifmi explicationem afferri queat. Ara¬
bum medicorum . qui infignes fuere
pra-
I Exercit. de Calcvlo. ly
praflici, princeps Avicenna fcriptum re-
ij ii<juit , Sedimentum artnofum in urina
' non facere calculefos ,fed reddere homines
^ a calculis immunes. Quomodo igitur fi-
gnum calculi i Nec te fugit, quod & in-
’’ ter alios de fe ipiis ceftantur Matthasus de
Gradi, & Epiphanius Ferdinandus, mul.
tos a pueritia arenulas excrevilTe, nullo
unquam calculo vexatos, nedum veficte.
Qua ergo ratione indicabunt Hippocra¬
ti liui xieti MStuu! Cum itaque interpre¬
tatio illa veritati.quod nemo negare po-
teft, & ipC Hippocrati, ut jam probavi,
repugnet j an mea pro vero pugnet, &
Hippocratis genio nonadverfetur, nunc
confiderandum venit. Id confeqiiuturus
mihi videor , fi djnn Hippocrati etiam
ufurpatur de urina in vefica, antequam
emiira,& vox vp/fasTwjde iis,qiixia cor¬
pore retinentur. Locum addam, extra
omnem, ut equidem cenfeo, contradi¬
cendi aleam pofitum, ex lib. i v. de mor¬
bis, ubi explicat quomodo calculus oria¬
tur in vefica, fimilitudine ferri in ignem
conjefti, Ovia vsnfili/eii ci Tij xi.
pj} ysse/S/lns § tphiyf^l}<^, i^XfteS*
TUS , 'uiKSf^in vira S” SfU, &c, Vbi mani-
fefte fumitur tv if» pro urina , cum ad-
B huc
IoH. Beverovicii
huc in vefica fubliftit. Idem author eft
pueris farpius calculum generari in veli-
ca, adultis in renibus, quod libJvi. Epid,
hac periphrali exprelEc, ii fter’ m~
Vbi Galenus, &
alii interpretes ts |KsT k/iuojv ex¬
ponunt , eorum qus poft tniftum in.ve-
iica fubCftunt, concretionem. Ita ut n-
Galeno nihil aliud ibi fit, quam
wfaiins 19 Et in libro, ubiobfole-
tas Hippocratis voces explicat, mwstyftji
ab eo exponitur Sic Glofife ve¬
teres , In qua fignifi-
catione Hippocratem vocabulo i(pl?a-
TOf ufum fuifle, fupetioribus racis de-
monftratum puto. Poffem &aliosaddu¬
cere prim^ notar Icriptores , fi vellera
yXauKcti m ^Olulca , aut Phormione in-
fanior inter fanos videri. Quanquam non
arbitrer omnibus te lippis velle eodem
mederi collyrio. Me docere, Virnobi-
liifime, ut pergas, & amare, etiam atque
etiam rogo. Vale fisliciter. Dordrechti
VII. Jul. Clo loc XL.
Dmbus hifce literis rejpondit , re^on.-
fum edidit vir nobililjimus.cuiiterum
rej^ondetur fe^tienti epiflola.
Nobi-
Exsrcit. de Caicvlo. 17
Nohili 0 mo viro,
C LAVD IO SALMASIO,
JEquiti, Conf. Regio,
IOH. BEVEROVICIVS S. D.
N Obiliffime Domine, Tanti certe
non putabam meas literas, quas
privatim ad te dederam , ut publico iis
fcripto refpondere dignareriSiSed ne mi¬
nus te pra:beres ingenuum , quam in-
geniofum probafti, cauflam pro excu-
fatione dicis ; injuftus ipfe , nifi dixe¬
ro juftam. Equidem , fi tibi vifum fuif-
fet publico invidere, & tantum thefau-
rum abfcondere, ipfe e Veftte penetrali¬
bus eruere, & recondita ejus eruditione
impulfus , maximo literati oibis com¬
modo in apertiflimam lucem proferre
nondubitalTem. Quamvis enim exigua
fit gloria, magnis excidere aufis, & eru¬
dite refutari polTe: Salmafii tamen dex¬
tera cadere , non ultima laus eft. Non
vis in Simplicio tuo (quo me, poft tot
munera, iterum obftrinxiftij doUrinam
Stoicam legi cum -voluptate , fed potim
cum dolore atque animi morfu . Autbor
eftAriftoteles, contrariorum fi alterum-
B 1 ' adfir.
48 loM. Beverovicu
adfit, alterum neceflario abeffe; at ego,
, ut te, qui me facis tantum logicum, con¬
demnem, voluptatem animi,imo & cor¬
poris cum dolore fimul confidere polTe
contendo. Celebratur poetis v>,vKim~
'ffui , celebratur dea,
dulcem cum mifcet amaritiem.
Mentem iis xgrotare icribit Hippocra¬
tes, qui parte aliqua corporis dolent,hoc
eft, cauflam doloris habent, & dolorem
non fentiunt. Ego tamen fanaminlano
corpore pofledilTe lemper credidi fan-
6tos illos martyres, cum in mediis fiara-
inis hymnum deo canerent, & acerri¬
mos corporis cruciatus, quos infligebat
^ lisTiaipig^mipoenarumtuaxima,
vivicomburium , tulifle mente cceleflis
gaudii jam quodammodo participe.Ste-
plianum protomartyrem, cum in coelis
Jefum afpiceret, atque gloriam Dei, &
Iapidibus cooperiretura Judasis, nonne
liceat dolore fimul ac laititia affeftum
credere ? Qui, ut atquum eft, vitte melio¬
ris voto, facras conciones frequentat,
nonne peccata fua taxari dolens audit,
emendandi propofito Istus difcedit?
Quid vetat & ita legi divina, & plane ad¬
miranda in homine ethnico Epifleti
moni-
ExERCtT. DE CALCViO. 15
monita > Hic ego Menedemum aliquem
audire videor,
— tantumneeft abretuaotiitihi,
Alienit ut cures, eaque , qus, nihil ad te
attinent.
Quantillum mihi a variis negotiis otiiiit
juxta mecum norunt, qui me. Sed quod
dixi, nonnihil & ad me attinet. Licet
enim fufe, & operofe demonftraveris,
quam fit mihi curta fHpellex,vere tamen
teftari poiTum, munus tuum obviis ulnis
a me exceptum, & nullum unquam me
fcriptum majori legifle cum voluptate.
Confequutusenim illum finem mihi vit
deor, quem in Stoicorum libris legendis ,
requirendum efle doces , nimirum no»
Ht titilletur le£lor,fed ut emendetur. Po-
tuiffem & illud admittere, atqaa exdu-'
giis tuis jvtA*, nili ani.
mus tenuitatis fute fibi prpbe confcius,
ab immodicis & immeritis laudibus me¬
rito abhorreret. Non injuria carpuntur
ab authore libri, Luciano adfcripti,7TO5
hiftoricorum non¬
nulli, qui fuos in coelum extollunt, ho-
ftesverd pratter modum deprimunt.Tu,
Eruditorum eminentiflime , qui felos
Fhaeniees declamare files , aterus avi-
B 3 ciorurn
30 IoH. Beverovicii
ciarum minuticu injuper habere, ne in¬
ter eas efTera, ex mulca aquilam, vel, ut
in proverbio ulitacum, elephantum fa¬
cere voluifti, tantifque honorando me
ornas & oneras elogiis, ut mex fortis
homo 1 nili omnem pudorem depofue-
rit, talia fine pudore non poflit legere.
Et fane ftupidior fum, quod de Theflalis
dicebat Simonides, quam ut prarconiis
falli queam. Hictu fortaflis, quas folec
efle magnorum virorum urbanitas,quae¬
res, an malim in eadem cum graculis,
monedulis, ^ corniculis corvuUfque con¬
cludi cavea.quara ifta liberatum fublimi
ferire fidera vertice ? Profefto fi Demo-
fthenes jure, ut videtur Plinio, laetatus
eft, quod illum anus Attica ita demon-
ftraviV. S-nt £3 Anfss^ms > nullam cauf-'
fam video, cur malle debeam accenferi
Coprianis, quam laudari cum Heflrore
Najviano, a laudato viro. Sed tuum eft
videre,ne dum in exteris plufquam Lyn¬
ceus fueris, hiccxcutiiffe arguaris, aut
cxcutire voluifle. Equidem dum nemo
non de morbis feribit , illi etiam , qui
nullum unquam curarunt, Medici, quod
de Philofophis quibufdam dicebat tuus
EpiftetUS, at,sO ^ JAey«>',
faUisprocul, verlk tertus, ne folus tam
loquaci tempore .mutus fim , fiiV
Ku/ii,(^h)^u<plfo.<S3t,Ki^lmas fnasr^
spifolfiLu, neque 'veluti comicum fatellc-
lium hittrts filentiopr&tervehkr.aoa ma¬
le, nec fafturum me pu¬
tavi , fi & ipfe'dolium, vel Taxum volve¬
rem, & qute de Calculo obfervaveraiiif
literis confignarem. Videbar amicis, ob
non raram in calculofis experientiam,
hoc mihi meo jure quodammodo ven-
dicare. Mcticulofius tamen , meo me
modulo ac pede metiens, id aggreffus
filtn. Oi^ 0 xtt^uu^, k
T ?tE7§S» 775. vj^sf ^Aiyas oiov TtSftsi
onjulxyicv , Aitinj 5S ahnKgy fsslr,» «j©V f«i-
*go» Zt AiSidVo» <is?gcaflai<mv %, nXS.iyeit tu
cepctits^. No vi enim quantum hoc fit pe¬
riculum, fi quis per Jaxa volvat, tale in-
primts , quale meum efi doliolum, ne va¬
lide quidem fatis filium , adeo ut fi vel
ad exiguum lapidem offendat ■, illico tefiu-
Is. fint colligendi,. Quod fi vel in fomnis
•cogitare potuiflem , non ad exiguum
hoc lapidem, fed ad ingentem petram
'COllifurum, revera fuillem rS
plane deterritus a fcri-
bendo. Hinc & interpretationem Apho
31 IoH. BEvEROvicir
lifmi noftri, ut oliro ab adolefcente con¬
ceptam propofui> nulla afleveratione af¬
firmavi. Quia in dubio erat animus, &
hinc ab authoritate, inde a veritate di-
flra£lus, huc illuc impellebatur, vifura
confulere oraculum Salmaiii > quem do-
ftior orbis falem Si folem omnis erudi¬
tionis merito veneratur. Neque fruilra
eo confugi, cum tu generofum animum
ad meas nngas demittere, &,quod di¬
citur, itTts ftijcef , aquila mufcos
venari non fis gravatus. Vix debellatis
Theologis, Jurifconfultis, Criticis am.
plilfimum triumphum agere defieras,
cum & Medicus e prcelio incruento ova¬
lem tibi coronam nefterem . Lepide
olim negabat Alcibiades, fe pofle ob-
fiftere Eryximacho , quod vir medicus
multorum inftarfir. At tu, Vir prteftan-
tiflirae, qui revera
non eft quod excufes, medico te refpon-
dilTe ijidmemnlif imperitum , cum plus
unico docueris libro, quam plurimi ab
aliquot feculis ifloMTm ife/fglyTeti,
Nullo enim negotio emjPius, quod dici¬
tur , T ho^es ejecifii indigenam^
nifi ipie majoti jure ubivis indigena, &
nullibi falcem
Exercit. de Calcvlo. 33
mittis in alienam meflem. Oftendit olim
Lucullus incredibilem quandam ingenii
magnitudinem non deiidecare indoci¬
lem ufus difciplinam. Si ille ad bellum
Mithridaticum miffus a Senatu, cum to¬
tum iter & navigationem confurapfiflet
pattim in percunftando t peritis > par-
tim rebus geftis legendis, in Afiam faftus
imperator venit, cumeffec Roma pro-
feftus rei militaris rudis, & tantus qui¬
dem, ut rex Ciceroni poft Alexandrum
maximus • bunc a fe majorem ducem
cognitum.quam quenquam eorum,quos
legiflet, faflusfit: quid miramur virum
in omni difciplinarum genere
abfque artis medendi exercitatio¬
ne exercitatis omnibus palmarn pratri-
pere ? Equidem cum tua legerem diu
raultumque dubitabam an quid refpon-
dendum eflet, & quamvis tentanti quid
fiatim occurreret verfus Sophoclis,
IjKve efficere nequeas nec vel ordiri dicet:
tamen jam deliberatam ut ab¬
rumperem , neque veluti tl
A' itXt^isTSf , qui Harpocraii,
aut Vythagors, initiati plane obmutefce-
rem,amici impulere.At quamvis abunde
y pet-
54 IoH. Eeverovici I
perfpeftura habeam parem cum tuis cal.
culum vix quenquam, nedum me, pofi-
tutum : ad eum'tamen revertor , non
quo majus nunc pondus me allaturum
fperem, fed ne me Ipfum, quod nec fa-
piens voluit Socrates, condemnare velle
videar. Iterum itaque non pto aris &fo-
cis, fed de arenis in arenam defcendo,
non ut Dares aliquis gladiatorio animo,
(prtefto enim elfet Entellus) fed veluti
Teucer, qui experientiam pro fcuto Aja¬
cis habeam, ita pugnaturus, tanquam li
vincere non poflem. Cui enim,quamvis
vetus & nobilis gladiator, fanguis hafte-
nus tantas vires dedit,
e^ueii magnum Alciden contra Jietit,
quin fubito fenfit Herculeam manum,
nodifque gravatum robur ? Quod ut de
manu ejus, qui contra duos non ftetit,
extorquere nemo potuit, quis eum eo,
qui omnium tela uno difflatu percellit,
manum conferre non exhorrefcat? Ego
fi mihi confligendum eflet cum tali ho-
fte , aut poft principia me proriperem,
ut extra teli jaftum meis calculi fignum
darem, aut certe metu haftatorum tuo¬
rum abjefta hafta , & relifta parmula
E X E R C IT. D E C A I. C V L Oi jy
ciflimo capite amice certaturus, u^uVw-
«jt), & pedem cotifero. Abfit autem i
chartis, atque animo prius,ut refponfio-
nem accipias, qualem nuperabalio tibi
datam, a me non metuere fcribis. Aliter
longe privatim tu deme, aliter publice
de omnibus, qui elcgantiores Mulas co¬
lunt , es meritus. Et fane qui, contume¬
liis jaftandisin immefentesSt indignos,
libi placet,
Ti Ts» av'e"7nit% 57®V»{
■«tiliraf, ttiAu» j-niiiT»»
aliud kitnc, quam fibi creare 'di'
Iffi dolores , atque rifum malevolis.
Pythagoras,utcft apud ;/Elranum,dice¬
re folebat,-, ha:c -ddo divinitus data elTe
longe pulcherrima, 75, rt'y >m
■TO ^s^yslmt, Veritatem ampleiii', ^ aliis
benefacere, addebatqae utrumque cum
deorum immortalium operibus compa¬
rari pofTe, Tu , Vir magne, cum utbe-
nefecetesi veritatem me docere rogatus-
voluetis , ingratus 'fim nifi privatum hic
& publicum beneficium agnofcam, co¬
que nomine me tibi devinftum 5: devo¬
tum. Non afllimam tamen arbitrium,,
quod defers, de mutuo, qui fciam eum,.
3 S IoH. BEviRovicir
cui cum Copriis res eft.five vincat, fire
vincatur, commaculari. Quod diftum
vulgari fermone tritum inter alias ele¬
gantias emblemate , & carmine nuper
expreflit amplilT Catfius. Milii certe fa¬
tis negotii datum elTe video, ut mea,
qua;, quali ventus folia , difiSas Ipiritu,
paullum fulFulciam,
Ne turbata voknt rapidis ludibria
•ventis.
Duo funt in Medicina, ut & in aliis arti¬
bus , rede judicandi xearie** > tatio Si
experientia. Hinc & optime monet Hip¬
pocrates lib.de Pra:cept.fjB Xoytriat! :sK$-
•rtfsv Tn^tiS iinfaCiea , «rfi-
£ii fip 'Myts, non probabili prius ratioci¬
natione adhibita mederi, fed ufu cum ra¬
tione junSo. Quamvis vero j ut eftapud
Galenum, Aoy» hir-H TnXsa T
fisltu)) , multa pncepta ratione
ejfe inventa videntur : cogimur tamen
ugjin&af rirur tlw ilsn •p 53-«-
fus /iiSaia/d/llou it , /.{ffi^vpis/Bfilui, de
eorum veritate judicium facere , prout
fiabiliuntur, ^ fidem accipiunt ab expe-
rimentis.QjMA fi ullam,artem certe Me¬
dicam experientia fecit. Hac fretus non
poteram in animum inducere arenas in
urina
E XERCIT. Di CAIC VIO. 57
urina fubfidentes kabendas effe pro fi-
gno Calculi Velica:. Quare meam fen-
tenciam examini tuofubjeci, vel ilabi-
liendam» vel evertendam. Eam minus
tibi probam videri declarafti iis literisj
quas accipiebam, cum vir, in patria hac,
fupreraa funftus dignitate Gul. Stac.
mannus me de Calculo iiio confulendi
cauffa huc venilTet. Illas proinde omni-
genx eruditionis viro , atque maximo
nominis tui asftimatori legendas dabam,
qui qua voluptate eas legit, tanta admi¬
ratione fufpexic tuam in omnibus difci-
plinis Poftea cum ad illum
fcribendum elTet, fimul meas, quibus re-
fpondebam, mifi, fedoblignatas, ut, (i
tibi ita videretur, eas quoque legeret,vir
tum in aliis, tum in hoc pracipue mor¬
bo, cutiofus. Illis mox non epiflolam,
fed, qui ingenium in numerato habes,
integrum paucis diebus (6 rem ftupen-
dam/j librum repofuifti. Memor fcilicec
praecepti Hippocratei ex lib.rv. de Mor¬
bis : AVitj/*» tsi «ifSS rai m
TnXtM liis/tec (TmjtSuj, « fti&i T
c«.'^ 'Ttfh ynaftvs , nlg eaurSit
Aojjioi OTMs-ft». Necejfe efl eum , qui velit
guditerem u ^rijiinu Jementia deducere,
^Huque
38 IoH. Bevbrovicii'
fttuque verbis fidem facere y ad ea , qwA
firmiter in opinione inh&rent, multa ar¬
gumenta adferre. Quamvis tibi mecum
longe imparem congreflum effelubens
merito agnofcam, in hac tamen de Cali¬
culi judicio materia, non perfuadebis,ut
ajcbat ille, quamvis perfuadeas. Qus
liasc, inquies, novahxrefis, quis igitur
nos componet ? Nosipfi, ut ipfe prsfcri-
pfifti.. Propius igitur gradum confero,
frontibus adverliscompofiturus lites, fed
amicas. Quare non ell:, quod, quamvis
propriam cauflam 3gam,& quidem nul¬
lius patrocinio defenfam,ad clepfydrara
fcribenti multum infundatur, fed fuffi-
adpufillum aqua. C
leno noftro Comment. in lib. i. H
pocr.Epidem.i^sW«vi» «j-
fretum fiunt virtutes dua ha,ut ^ libri
fervent fienfium, commentariorum fiuo-
rtim leBores , qua conducunt , doceant'.
Meum eft igitur oftendere , qux dixi,
quarque difturus fum, non adeo aliena
effe a fenfu Hippocrateo, & utile fore
leftori,.
ExERC IT. DE CAtC VLO. J?
leftori, artis myftiE, (nam publice fcri-
bimus^ fi verba Semonis noftri ita acci¬
piat. Dum autem Uahriitilu/ «igjs i» iin>-
(juvat apud te
Hippocratis verbis loqui) veritatem ad
id, quod demonfiratur, repurgare , quam
poflum, conor, breviffime, ut cum mi¬
nus pondere, brevitate ialtem placeam,
curabo nihilominus, ne, ut plerunque
qui breves efle laborant, obfcuri fiunt,
JsAo, aut atramentum cum fepia,quo mi¬
nus deprehendar, materiar, quam in cla-
riifimam lucem protulifthinfiidiiTeirem-
queipfam obfcurafle argui poifim. Ita¬
que ne idem farpius occinam , &recocla
crambe pariam faftidium, diftinfte gra-
datimque ifta profequar.
De duabus Hippocratis vocibus, & de
calculofie veficar nobis contro-
verfia efi. Sed,antequam ad illa accedis,
prtemittere nonnihil voluifti, quod prie-
ter mentem meam in 'literis meis inter¬
pretatus eras, qui tamen ita, ut jam vi¬
deo polTes. Cum putares in Aphorifmo
Hippocrateo ci upa me accepifle pro cl»
rciifi/, fcribebas tibi id non arridere. Cum
vero me hoc ftaruifle negarem, probare
contendis, refte id ita intelligi pofle.Aa
non
40 IOH. BiVEROVICII
non hrc, Vir undecunque dodiffime
cum Homerico Marte
Incomparabilis certe eruditio tua , kft,-
tC) & in utrumque paratum red¬
dit. Neque fane tibi, quo polles ingenii
acuminei diflficile foret, cum Protagora,
T -mim, 8 i verborum
atque rationum induftria, ut etiam caut
fa fuperior, caufla caderet. Quod tamen
hic 3 te faftum oftetidere, non opis efl:
noftr*, nec qnicquid ubique eft medi¬
corum. Tecum equidem fateor,fi Vrina
live «fov caperetur in Apbonfmo noftro
pro five Vefica , maxime id com-
cnodum fore meas interpretationi j (ed
quid hoc ad rem.fi nemo Grscorum vo¬
cem iftam ita ufurpaverit.» Quare nefcio,
quomodo tibi hasc exciderint: Redlla-
mut Latine, ut omnes reddiderunt inter¬
pretes, G^ibufeunque in vefica fabulofa
fifiuntur, iis vefica laborat calculo. Hsc
eft mea expolitio , fed nemo interpre¬
tum ita reddidit, alioquin omnes dodo-
res pro me haberem, quem vere fcribis
hic habere nuIlos.Quiaverdpat/erupoe-
tx fumitur pro vino, & vinum pro pa¬
tera , ideone pafiim pro continente con¬
tentum , ^ pro contento continens ?. Ita
Exercit. de Calcvlo. 41
KsW®"» te forraffis non improbante, ac¬
ciperetur pro Copriano , & Coprianus
pro Ipfe judicem conftituis in hac
reclariffimum, & nunquam fatis lauda¬
tum Ger.Voflium, utrique noftrura, ut
vere fcribis, amiciffimum. Nec me de-
clinafTe magni viri judicium , ex meist
& illj;» liceris videre nunc poteris.
Celeberrimo Viro,
GERARDO IOH. VOSSIO,
Hiftorietrum :(rofejfori,
IOH. BEVEROVICIVS S. D.
C Larifllme virorum , Qu® currente
proelo nuper de urbe noftra in char¬
tam conjeci, quamvis parum digna ocu¬
lis tuis , veteri benevolentite confifus,
mittere aud^o. Vidiftiqus magnus Sal-
mafius ad mefcripfit de interpretatione
yiphorifmi Hippocratei ,.cui refponfio-
nem paro, fed qualem meretur conftans
ejus in meamor,& admiranda
eruditio. Cum notalTetfibi non
arridere,quod ri xfct apud Hippocratem
accepiflem pro xi^, refpondi non mi¬
rum mihi videri, cum id ipfura ridicu-
41 IoH. Bbverovicii
Ium effet.nec me talem fttlauvftla» edo-
ftum ab optimo doftore meo. Ille in re-
fponfo, quod edidit, non adeo ridicu¬
lum id ene alTeric , ut mihi videbatur,
Fitjfim, inquit, pro continente eccipittir
contentum , pro contento continem,
adducitque exempla a te in Rhetoricis
citata, quem etiam .judicem hac de re fu-
mit, neque ego reciifo. Sed qutefo te,
Doftor eximie, quia patera apud poe¬
tam pro vino ponitur, & vinum pro pa¬
tera , idcirco urina quoque poteft dici
pro vefica ? Si hoc verum, cur cum me
ita ftatuilTe crederet, id atro notavit cal¬
culo 5 fi falfum, cur cum a mcTcrfptum
negaffem, album adjicere voluit. Te,
cujus judicium ambo fubire parati fu¬
mus, ut hoc pronunties (ententiamque
feras, vehementer rogo. Vale Vir cla-
riffime , & mihi nunquam fatis colen¬
de. Dordrechti viil. Efflib. Ootobr.
cIoIocxIm
Medko
Exercit. DJ5 Calcvlo. 43
Medico, ^ Fhilofopho eximio,
j IOHANNI BEVEROVICIQ,
Senatoii Reip. Dordrechtanas
GERARDVS IO. VOSSIVS S. D.
S cio, ]amdiu eJfe,quodpromiferim,gra-
tias me «Buruin tibi pro munere de
eruditis feeminu: quod magnopere me de~
leBavit. Atque ifioc quidem, quod dixi,
pollicebar , priufquam eo nomine obflrin-
gerer. Nempe, ut credere aliquis pojjit, quo
celerius animum meum pafcerem epulis-
inemtk. Simcquid de ifio fit, ab eo tem¬
pore, quo dono ifioc opus mififiiyfslui fire~
nue: non tam oblimone uUa, quam quia
arbitrarer cejfare aliquantijper pojfe hoc
Ikerarium officium nofirum in totadver-
fis i pracipue morbo meo gemino , con¬
juges , ^ liberorum, ^ ex hifce etiam
mortibus fuaviffimi Gerardi, ^ pro fexu
non inferioris lotmns., unice, filia mea.
Mane taciturnitatem nofiram minus te
mirabitur nemo, qui fidas, quam alioqui
etiam negligensinepiftolis ejje fioleam.Hoc
offendit non paucos; non te, clariffime,
amiciffime vir, ut fiatis inde video, quod
nihilominus mittere volueris Dordrechr
44 IOH. BSVBR.OVICII
tum tuum , plerorumque liberorum, quos
fartim hubeo, partim habui, natale fo-
Ium. Vtparentem meum mittam, quem
ea in facris doSorem habuit, matre
mea defunUa, alteris nuptiis non indecori
familia innexuit. Vtme quoque taceam,
qui pueritia mea fiudia illi debeo, do for.,
tajfe plura, quam acceperam, refundere
fum eo'natus. ^orum, ut ojideo, ne tu
quidem pofieritatem pateris ejfe ignaram,
Nempeficfiat fententia, quantum colli¬
gere pojfum, nulla ut ad me. vel in publi¬
cum potius, charta prodeant tua, qua non
perhonefie meminerint veteris pracepto-
r is.-qui tamen, quando tua legit, etiam
fe difeipttlum lubens agnofcit tuum. At¬
que illum affeHum cognovi ex illis etiam,
qua decertata inter te , Jumme vir, &
r Tidiv Salmafium. Huic te refiondere
fcribis. Sane magis fie elucebit veritas.
Sed alternatio fit, non altercatio. De quo
plura adderem,nifiprobi mihi notum ef¬
fiet, quanti virum facias -, quantopere et¬
iam improbes Coprianaum, & fimilium
fcribendi morem. Vale, virprafiantifi-
me, do amice, atque intra unum alterum
menfern opus nofirum de gentili Theolo¬
gia , d’ Chrifiiana phyfiologia expeBa.
I Exercit. de Calcvio. 4f
I lamdiu frodiiffiiL ,, niji ^ me valetudo
I mea meorumque impediijfet , tyfogra-
§pi>us magnopere moraretur, qui fepofitis
ittojlris, totM efl in edendis, quaiUuflris
|i Grotiui in i v. Etiangelifiae pererudite
3 elabora vit. Spero ea ante Kalendeu Ia.
nuariaslucem vifura. EximioColvio.t^
i quos alios noflri fcis amantes.falutemplu¬
rimam dicito. Amfielodami cId Ioc xl.
Eoftr. Id. Novembris.
. Vides amicas !iteras,fed de controver-
, fla propofita bJV Neque iterato ro¬
gatum judicium amiciffimi capitis ha-
•' denus impetravi. Sed tuo ipfius judicio
Cquo acquiefcere paratus fum ) tne con¬
demna, ii potes oftendere ullum fcripto-
rem ufurpafle urinam pro vefica. C^od
fi oftenderis, ut non polTemihi perfiia-
deo 1 quairam cur fcripfetis, cum me id
ftatuilTe putares, tibi id non arridere. At
magis acutum cernis in /Efculapii feda-
tore , quam ferpens 'Epidaurius > quod
acutum male a me voci Jftv impolitum
notas. Cum ufu, & sf« fcriberem, facile
fieri potuit, ut & ufot incogitantia fcri-
pfetira pro Si majora non potuif-
fes deprehendere,hac refponfionemihi
4 ^ IoH. Beverovicii
faperfedere licuiflet. Sed fatis de lana,
ipfam nunc telam detexamus.
Non opus fuifle fcribis me tantopere
laborate, ut probarem, Jpoi etiam fumi
ab Hippocrate pro urina, qute nondum
reddita eft.At id a me faftum.cjuia prius
fcripferas, eum itpu nomine plane intelli-
gere urinam emijfam, poftea in admiran¬
do refponfo ftatuis ipai non ante dici,
quam humor ille in vejica defoderit. Ego
vero ante id nomen obtinere Galenum
authorem dabo. Is Iib.vi.de LocisafFeft.
cap. 11 r. dicitin Diabete renum imbe¬
cillitatem accufandam, utpote qui reti¬
nere urinam diutius non poflunt. dHt r
fSfi u-nticui cly 715 cdTiaio-culs
iyri -sthio) ci ftii ^uua/d/lai 75’ spor.
Vides & in renibus dici »ptv. Imo & ippif,
five languinis ferum, antequam in renes i
pervenit. Ha:c enim fubjicit Galenus, '
TTreAr» « Ttt a; Ifntns tSs [
, oms exluojy etc «utks ou^af ii |
Spn.Sed rurfui reprehendendo dicet quif
piam , quum infirmi fuerint renes, quo¬
modo fieripotefi, ut urinam tam celeriter
ai fe attrahant. Et paullo ante dixerat
T«5 ntPfpSi ii liAtiuhf ci Mfioli (AKBr,
fenes id, quod aquofum in fanguine ejl,
ad
ttdfe allicere (hoc eft, quod IffU com¬
muniter, & Kfo» quoque, ut jam mon-
flravi, & , quod negas , & poftea
oftendam, appellatur) TtifiTcav tMxeJi -:
>a’^ ei; tiw xiw TXf tspgKs T if>l~
■ntfa), e^per ureteres excernertdo m 'veji-
cammittere. meatus
urinarii,.nomen habent ab urina,
quam transvehunt, &, ut K(),j7?p8f proprie
appellantur meatw, per quos urina e re¬
nibus in veficam evolvitur, xfijpa vero,
per quem e vefica escernitur:ica u/HiTtJg
Hippocrati in Coacis fiimiturpro xpxjpq,
id eft, urinat fiftula, urvocatur Celfo, ac
viciflim ip^Jfov idem pofuit lib. de In-
tern. afFecl:. pro uretere . Si igitur tam
ipnii^, quam ipii')jia nuncupatur meatus
urinariusitam per quem erenibus, quam
per quem e. velica profluit «foy:, non vi¬
deo quo nomine medici fint reptehen-
dandi, quod xpr.nt renalem iVatuant. At
Hippocrates id non dixit, inquis, neque
illeomnia,dux,nondominus. Tupo-
fuifti triplex ex fitu contentorum in uri¬
na genus, & vetpixlu, efTe, quoAfumma
facie innatat, avataptipta ., quod in medio
propendet, licrlfaint, quod in imo fubli-
det, Refte , & ex medicorum mente.
Verum
'48 IoH. Beverovicii
Verum Hippocrati «sipEXu etiam eft
quodvis e tribus. Sic in Coacis prteuo-
tioD. c« i'f»m /B/i £ >qc7Bi
Vtiles funt nubecula, alba, ^
qua infimum locum tenent, Vbi nipikuf,
funt lOTnsaVas, five fedimenta. Et lib.ii.
Prognoft. 3 T uput ei iimy aj
> i'yrt ata vm iSo:, Conji.
deranda in urinie nubecula, num fupre-
trium locum , an vero infimum teneant,
Vbi Heurnius, hic vocat ea om¬
nia, qua in urinis apparent , fivefint nu¬
becula, five enaoremata ,[ive hypofiafes.
Quod & ante illum Galenus non uno lo¬
co annotavit. Quamvis igitur NipUii fit
Hippocrati generale nomen , non im¬
probas tamen magis accuratam diftin-
£iionem,quam Galenus, & reliqui me¬
dici poft Hippocratem amplexi funt, &
tu ex iis in eruditiflimamRefponfionem,
‘ retulifti, ut fcilicet iipUv tantum acci¬
piatur pro nubecula, quxnon
ut •dsdeans, fed, m cita, iumma urina;
petit. Sed quidnam hoc.’Si renes min¬
gunt (nefcio cur me olim docuerit Cl.
Voflius mejunt Latinum efle) etiam
ventriculw cacabitj. Anne eadem tibi
videtur ratio? In renibus fecernitur fan-
guinis
Exercit, de .pVtLCV 1 o. 43
guinis ferum quod Jfpas j & ^fov
Grxcis quoque medicis vocatur; cur igi-
turabfurde dicuntur renes urinam,quam
continent, reddere I fivedpifir; Ita ven¬
triculus poffet dici cacare,fi chylus.quem
continet, ftercoris nomine inCgniretur.
S^uM vetat, inquis, ideo appella¬
tos hujufftiodi lotii, quia humor
ille per eos tranfit,cm ejelio demum extra
corpus appellatio u^ih&retl Quid etiam
vetat ventriculum vocare «y-
-/Mo», quia humorem eum continet, qui
ejeidus e corpore, ftercus appellatur ? Et
tum poflet dici cacare, quod in hernio-
fisnon femel vidi. Sicfcribit Hippocra¬
tes de volvulo laborante, E’jKs«» (ddevE.
fSpl (p>ieyftetldihct. es-«& 3
TsXidnai 3 Vomit interdum,
primum pituito/a, deinde biliofa, tandem
etiam ftercus , ut vertit Fcefius. Forte
illud-rjAcsOra» accipi queat pro moribun¬
dus, aut ad /3!BT£^.3uTi» vergens, quo¬
modo ea vox aliis ufurpatur, &. ita fiimi
poffe apud Hippocratem vi. Epidero.
ipfe Foefius fatetur. Nullum enim ex iis,
qui ftercus ore rejicerent, unquam vidi
fetvatum. Quod Galenus dixit v r. de
Locis affect. fi‘| s (etXii) mratid-
C 7 W §0
yo IoH. Eeverovicii'
TK&I 715 inij)!. lA\q^o affeBu vix unqmm
quifquam f oluit evadere. Sed quia hoc
prascer naturam, addam alium Hippo¬
cratis,qui jure fummtE eft apud te*autho-
ritatis, locum , in quo ftercoris excretio
non «T»w»5 fortaffis ftomacho attribui
poflitex lib. II. PrognoH. oW™
dnTUTtat V tuxustuii
/xirs eaiSi ^ Trlviyon > l^iirs
otqV o«((j5!?»a5v, jttm aiSsf
ipx&'^fil(XO T£, Ipapfieex^ccf, £ ^cd-
e^jn/uW®! , id eft, inter¬
prete FoeGo,Ha>-«OT locorum dolores,qui
neque fer Jputorum purgationes , neque
fcecumalvidejeBionem, neque vens, [e-
Bionem , aut medicamenta, aut viBas
rationem fedantur , eos ad fupfuratum
tendere /ciendum eft, Hippocrates eolo-
co inter cauflas. qua: abfceffum, eva¬
cuando ejus materiam, prohibent, ponit
Sc (pccpfixxacai. Vo¬
cabulo ipapfia.xdae tantum uti confuevit
de medicamento purgante.Galenotefte
Comment.in vii. Aphorifm. xxv. < 5 ?ap-
ftcii( 07 ni 7 iixe ^ tpcopftttxHas i^a; mujii iV-
•mxy,TnioUficii^Hi &' T latScUfirmt tfccp-
fixx^co! /us>et. Medicamenti potiones, ac
medicationes confuevit peculiari nomine
vocare
Exercit. de Calcvio. J[
-vocare Hippocrates eas medicationes,quA
per purgantia medicamenta fiunt. Quod
fi in loco citato idem eft t(st>Jr,g cPxhs-
orfaaig, foecum alvi dejeHio, 8c (pap/ix-
xesct, purgatio, bis idem dixit. At hoc ab
accurata Hippocratis brevitate maxime
alienum. An non poilit prius hoc de vo¬
mitione accipi, cum Hippocrati
etiam ufurpetur de ventriculo ? Hic mihi
videre videor te ridentem argumentum
Coprianicum. Nec ego fane id urgeo,
aut Camarinam movendam efle duco,
qui fciam to' icjot?'* ftomacho non con¬
venire , &i fi in eum, qui infani leonis vi
fervere dicitur, natura cum foecibus ex¬
oneraret bilem , , atque
nimis ftomachofum eflet audax Japeti
genus. Commodius oi»(9«faoi5
intelligi videtur de fpontanea alvi deje-
ftione. Sic idem lib. i. Epideiii. ros
iicicffor^ior eijpi», exalvo fiercora
affatim reddidit. Sic & dotus-sr^uluffi me¬
dici vocare folent medicamenta lenia,
qute ftercus tantum educunt ex intefti-
nis, non autem aliunde attrahunt,ut quas
fimpliciter ipd^ft.ai(js dicuntur. Sed tan¬
dem, tandem tempus eft, ut ex hoc Au-
giie ftabulo, in quo me diu nimis tuum
C 1 illud,
yi IoH. Beverovicii
iUu’d, Vmtricultu cacahit, detinuit, ju¬
vante Hercule egrediar, &ad amceniora
pergam.
Non verifimile tibi videri fcribis quod
pofueram in epiftola mea totidem ver¬
bis : Et fi Nephritit, authore Hippocrate,
non oritur ante pubertatem , ergo pueri
qtiorum calculos idem coagmentari docet
fiST iftinr.v, perfeSo urina duBu, qui fit
in •vefica, , five rudimentum
non traxere ex renibus. Namque alias
nephritin pajfi fuijfent ante pubertatem.
Hic addis: Non ojideo confiequentiam,
qualem ex tua conclufione oriri vis. Ac
ego video , qualem volo. Regis veftri
olim archiatros lohannes Fernelius, quo
nemo Medicinam accuratius,-& elegan¬
tius confctipfic, putabat omnem calcu¬
lum in vefica conclufu.m, traxifle e reni¬
bus nucleum quendam, verum ejus ru¬
dimentum « qui per nephriticos dolores
ex iis in veficam excidat, ibidemq; paul-
latim augeatur. Hoc ut plerunque , ita
non femper verum eft. Nam fi calculus
puerorum tale rudimentum traxiflec ex
renibus, necelTario pratceffilTetnephri¬
tis (quod fieri negat Hip.popratesj ante
pubertatem. Scribit enim Fernelius ne¬
minem
I
Exercit. ns Calcvlo.' y?
Biinem fcoffendifle in vcfica calculum
habere , qui nephriticis doloribus dive-
xatus ante non fuiffec. At offenderunt
mecum Rondeietius, & alii, quos ciravi,
X(3ia>Scf , nulla nephritide ance corre¬
ptos. Ego rudimentum 1 five
non intellexi de arenulis, aut pimira, (ed
de re aliqua jam formata , live nucleo
lapideo, quem Fernelius neceffario (ui:
plurimum fieri experientia demonftrat)
e renibus primum vult defcendere in ve-
ficam.ut ibi augeatur, fiatque vefica: cal¬
culus. Tu autem contra mentem meam
me interpretaris de crajf^mewto, faece
humoris ex renibus in veficum deUjsJa,
qu& in eu durefcai, ^ in lufidtm coga¬
tur. Quis autem ignorare poteft, quod
ex Hippocrate probatum is, oivnlu ex
renibus in vejicam defri:v,J — .4.. -1.0.
via ? Quod ii rudimentum Calculi vtfica;
ponis in foece illa e renibus in v^ficam
delapfa , licebit & dicere hoc et&iimlf-
provenire ex vencriculp, qui id prius
in cibo , vel potu ex ore accepit. Vides
jam, nifi fallor, confcquenciam, qualem
ex mea concluGone oriri volo. Nam fi
omnis vefics calculus neceffario nu¬
cleum , pro rudimento five principio
C i con-
concretionis habet e renibus, & ifte non
defcendit in veficam abfque nephriticis
doloribus,quod utrumque Fernelius fta-
tuit: ergo pueri impuberes, quibus cal¬
culus eft in vefica, nephritim paffi elTent
ante pubertatem. Quod cum Hippocra¬
ti, & veritati repugnet, certum eft in ve¬
fica puerorum calculos fere generari fi¬
ne nucleo illo erenibus. Ethocidipfura
eft, quod dixeram. Foecem enim,& ma¬
teriam calculi e renibus per ureteres
cum urina propelli in veficam, cum alia
non detur via, nemo in controverfiaro
unquam vocavit. Scribis ipfe in pofte-
riore refponfo, quod edidifti, In plerif-
que nefies, calculis, fifrangantur, nucleus
quidam ruber (imo & aliorum colorum }
reperitur , quem corticatim pituita in-
autem etiam inveniun¬
tur, abfque illo nucleo, cum ex folo urina
crafiamento coagmentati fuere. Et tale ejl
ozeuayfta. fiir 4'fvos,, quod deferibitur d
Galeno. At paius eft «b© ypfi
ceaf. Et fic jam, qua: fcpius a te magno
conatu,
^Vx^y-' 1 dig47t, TS
Haftifque, gladiifq^, ^faxisgrandibus,
oppu-
Exercit. de Calcvlo. J)-
oppugnata funtj paucis ea videor ftabi-
liiffej & monftrafTediftincbionem illam,
quam pro fomnio habes, non efle can¬
therino ritu ab aftante fomniatam.
Scripferas «ps nomine Hippocratem
plane intell/gere urinam emilTam. Re-
fpondi > ferum illud antequam emijfum,
Ufn vocari , ipfum Hippocratem autho-
rem dabo. Hinc ^ Galenoiijfey ashppU
Is» siJr rJJ tpfLiS»! ^feay. Verba funt
Hippocratis, T>.Sosct dpet mtpictlti, quibus
indicpum peteret ex lingua , qualis ejfet
urina , fi ii ^pev illi femper notaret uri¬
nam excretam. Hic tu. Nollem, iaqais,
ut demonfirares, Spu etiam fumi de uri¬
na , quA in vefica fisbfifiit, locum Galeni
a te allatum. At ego cur nolles, cauflam
nullam video. Nollem ego.qu» ipfe ab-
furditatis coarguo, in me, cjuaii eafta-
tuilTem, ut abfurda reprehendi. Vt de-
tnonftraresSctihis.urinam etiam fumi de
urina, quA in vefica fubfiftit &c. Longe
aliter fonant mea verba. Dixi enim Jpii»
vocari ferum antecjuam emilTum, idque
probavi authoritate Hippocratis v. Epi-
dem. rAwocrss Hpoi ctiftaivi. Lingua , fe¬
rum quale fit indicat, addoque oSpm ibi
necejfario de fera humorum, non de urina
C 4 emifia
IoH. BEVEROvrcit
emijfa intelligendum effe, cum alias ab-
furde ex colore lingua: lignum peteret,
qualis effet urina,quse ipfa infpici poffit.
Vnde ergo riius ille accuratus calamus
hic tantum erpatiatur. & mihi transver-
fus atrum lignum allinit pHtec enim tua
verba funt: Si qttii ita interpmareturi
JAngua indicat, qualu jit urina , nonne
ludibrium deberet , ut tua tibi reddam,
nonjolum Medicinatheorics. feritit, Jed
etiam in arte exercitatis^ Deberet certe,
& an non etiam mihi ? Vides jam ^ opi¬
nor, quo jure mea mihi reddas. Scripfe.
ram, medicum, qui colligeret veficam M.
Biut, cum in urina excreta apparent Jub-
fidentia fabulofa, exercitatis in arte ludi¬
brium debere. At non deberet, quamvis
mortalium doftiffimus, qui non confue-
veratcalculoforum urinas obfervare. £r
tamen , addis , quidam fic convertunt.
Lingua indicat quale fit lotium, ^od
efi ineptijfimum.falfijfimumque. Hoc me
non tangit, cum Icripferim, LeUe inter¬
pretes non de urina emijfa.fed de fero fan-
guinis expofutfie , Ltngua ferum ., quale
fit, indicat. Manifeftum enim eft, lin.
guam lignificare, quales lint humores in
corpore , ex eorum fcilicet fero, quod
ipfam
Exerc it^de Calcvlo. 57
ipfatn halituofo vapore in¬
ficit. Hinc nimirum fequiturapud Hip¬
pocratem, yXuss-of , ipv-
5;«/' 3 if>' &c. LingUA lutes, hi-
lem indicunt in corpore extiperare ,rHbrs
fanguinem &.C. Sic iii. de Morbis :H‘3
KOUtmho ASJ9/4"''! > ‘^'4'« Ii 'ixl »
yXS<xr» mtpgtKt. ot^u'« uw! r /4"
im^Ttrip^iw! eisuTit^ eiu% lup» 3 <r<pi^a.
3 ? > incJir,fviicTt », £ if!);:{»-
ygTwr* Tncyonrztti ^S 7 nusXa 4 VS 7 nt. In
febre ar dent e fit it multa detinet', lingua
inhorrefcit, primo quidem tempore, qualit
ejfe confuevit, valde tamen ficca efl,pro¬
cedente induratur,exafpcratur, durefeit,
tandem nigrefeit. Tanti vero ifta fi-
gna facit, ut curandi tempora ex iis pe¬
tenda efle doceat. Addit enim paullo
poft : rt'» 5 f-i fl a>^Aao«5 . aTtdU
ilS)l T ei ri) yAaiortj cti,iiriix> drtlrrar, iat
ens edi aq xgrtnss ■mt.fsX%,ej, id
yXacsrtis mifsriix hmate^^ -fflttiui- ftXTe
tpa^Uffinsr ^ns > &c. At fi per initia cu¬
randum non fufeeperis , fed fignis ]am in
lingua exiftentibut, finere oportet , dum
judicationes prsterierint.lingusque figna
mitiora evajerint, neque medicamen¬
tum exhibueris &f. Et fic paffini, (Jute
C ; huc
JS IoH. BEVER.OVICII
huc afferre nilii! attirfec. Negas Gale-
DOi Hippocratis optimo interpreti hic in
Commentario, Ts^jiot eflequafi
humorum ferum,opfonifque mi¬
hi ejus verba, qux pro me adduxeram,&
adhuc militare credo. Hxc autem funt:
Tio -/XStImi eptioi irnion tsj ti
lipey,i'rct ii xvplas S-rui
ipsepMi , i' r T ^ptat
ippiy. Linguam dicit ftgnificare Hippocra¬
tes, quale fit TO xpoy, hocefi.vel illud quod
fic proprie appellatur , ^ fingulis diebus
excernitur, wl ferum ipfum humorum.
An non ibi manifefte dicit upoy Hippo¬
crati fignificare urinam & ferum humo¬
rum! htva.non dicit ibi Galenus,iaqais,
xpsy, id efl, urinam intra veficam, vel in
renibus adhuc fubfifientem indicium fa¬
cere de humoribus, ut fe habeant, ut tu
velle videris interpretari. Sed nec dpct
five urinam ejfe tanquam humorum fe¬
rum , T •pfffsSy oppsy fignificat, uti etiam
accipis. Vtrtimque enim falfum. Prius ti¬
bi voluiffe videor , voluiffe falfum eff-
Nec hoc ex verbis meis ullo modo elici
poteft. Pofterius falfum non elTe > ipfis
Galeni verbis demonftravi. Scripferamr
Caleno je dpm bis Ifpls istT Sd tpttiSas
^ftdy.
ExERCIT. DE C aicveo. fy
^lim.Locatn integrum afferam e Com-
mcnt.i. in m. Epidem. vi. izjTTSK^-ms
3 TtiirHg (Sft eih ^,uiss . ri/ari ^at^s
fiiXaiitK, upf 0» 3 € T S" (pXiyf(gi~
ci^K%7a-m 3 ciKsitt
•n uifisi' S 3(^ eof i^fk tsi ¥ rtj? idg
711 isfih auirs if&s
At Hippocrates tales humores cognovit,
flavam & atram bilem: httmidum vero,
(^frigidum fuccum, pituitam; mitijjt-
mum autem, rtobis familiarijjimum,
fanguinem;pr&terea dfot, urinam,ferum-
effe humorum, in venis cententorum nos
ille docuit.AaDeFiLKacn igitur,quod dixi,
fi spo» Galeno efle as ¥ oppo», cum¬
is iplum Hippocratem dicat nos ita do-
cuifle. Et Galenus (fic enim paffim ci¬
tas) de Renum afFeft. cap. i. cum dixif-
fet renes fecernere ac percolare ferofum
excrementum a fanguine, fubjungit, ci
'oo-a JV 65 J» ci Tcus rdis tfviplais
emb lyS cu/ig,!*, ofpuhs t^dlsiuct
'orar J) isnJiaySii, XiytTTti uso,. Spuamdiit
in venis tfg arteriis hoc cum Janguine
currit , excrementum Jerofum fid eft op- ,
fis,) cum fegregatum efl , uso, lotium no¬
minatur. Serum igitur a fanguine in re¬
nibus fecretura non effentia , fed loco-
tantum
co IoH. BevEROvicit
tantum ab urina differt. Gmainretqui.
fo te {agnofcis verba tua ) differt urin»
‘vejica jam effundenda, ah ea ^ que, effufa
efi l ad prius, addis. No» ex urina,
que intra corpus latet dignofcitttr (quis
boc dixit?) ac dijudicatur qualitas ^ ha¬
bitus humorumSed dignolcitur ex emif-
fa, & ex lingua, qute tamen non indicat
Medicis de emifla.fed de youui ijfJ five
fero humorum,'quod afanguine innata
renibus facultate,fecretum Jiet vocatur,
imo antequam fecretum, fi fides optimo
Hippocratis interpreti. Clare enim dicit
Hippocratem per n' Jp» intellexiffe vel
illud, quod quotidie excernitur, vel fe¬
rum humorum ; quomodo & ipfe voca¬
vit lib.vi. de Locis affeft. loco ante ci.
rato. Nam de urinis, qualis fit , addis,
wo» indicat lingua. Hoc qui diceret e
medicis, vidi neminem, & ego id tan-
quam abfurdum notaveram, fcilicet in¬
dicium petere ex lingua, qualis fit lirina.
Itaque tecum fateor ridiculum, ahfur-
dum, ineptum, ineptijfimum elfe , ex
lingua judicare velle de urina: non ta-
tnen falfiffimum indicium dare linguam,
qualis fit urina, equidem vel ex tuis ver-
bispolTe comprobare me,videor. Inter-
Exercit. de Caigvlo. 6i
pungenda vis Hippocratis verba, rxSv-
<7K, ^povj Lingua, urina, indica-
tivafunt. Vt nimirum lingua, non fe-
cusac ufot, de humorum lignum
[ dare idonea Iit. Egregia fane animad-
: verfio, & Hippocratis genio accommo-
i data. Sic fcriplit lib. i v. de Viitus ratio-
I ne in acut. text. rxxxix. T n4-
j ifnmifccuri- Edulia vero maxime in¬
dicia edunt.'Et ut hic liatim fubjunxit va¬
riorum ciborum facultates: lic in altero
loco fequitur peculiariter de .urina , &
lingua, ut Ovpu» j8
fm^t «»> vsrs S ^aJrniht. Vrina cibi
potm colorem refert , efique veluti hu¬
moris in corpore coUiqiiatio.Ddn de rASv-
OK OfASppffSi ■niTl «BeSfBSJIOT, Ao TBCOT^ ytU-
tmofSft TB5 Lingua humorum pra-
flantiam colore refert ; ideoque per hanc
ad humorum dignationem pervenimus.
loca etiam faciunt ad id, quod jam
dicere intendo. Si humor, ut ex Hippo¬
crate vidimus,& a te quoque annotatum
eft, hile exuperarite peccat, indicium c;«j
rei proditur lingua, qua tum x>,u^ ejl.-
fi fanguis exundat in venu, hoc etiam vi¬
tium fignificatur lingua , qus, rubra efi.
Atque ita de cateris. Hoc etiam praftant
gi IoH. Deverovicii
urin&. Hinc infero , fi urinse indicant
quale fit humorum in venis ferum , at.
que fi idem prsftat lingua: non eftyJiA
Jijftmum, linguam indicare,qualis fit uri-
na. Nam fi lingua aut rubra, ta-
Iis neceflario erit urina.fi utrumqjidem
indicare debent. Attamen indicium,qua¬
lis fit urina e lingua petere , abfurdum
efle in epiftola mea jam ante fcripferam,
antequam hoc nomine reprehenfionem
tuam, parum , ut jam vides, juftam in.
currerem. Cum abunde probaflem n
Sjio». etiam ufurpari de fero , five urina,
dum adhuc in corpore hxret, neque ve¬
rum efle,quod ftatuerassji» nomineHip-
focratem plane intelligere urinam emif-
fam, confugis ad aliam leftionem, dicis¬
que pro eo, quod vulgo in noftro Apho-
rifmo legitur ci meliores codi¬
ces, & Galenum commentatorem edere
ci -mm Et m addis, numero
multitudinis enuntiata , ae abfolute fio
pofita . urinas femper notant jam ejeBat,
nunquam ejiciendas. Produc , fi potes,
unum locum, ubi ra ajjs aliter acceperit.
Nefcio cur mihi hanc provinciam im¬
ponas , qui me facile poflim, recepta le¬
gione tueri, & ipfe fatearis, -ri «po» in
numero.
Exercit. de Calcvlo. 6j
numero finguluritatis urinum tum red¬
ditum, quum intruveficum h urent em de-
fignure. Video Hippocratem indiftinfte
ponere Sfni & , & in eodem faepe pa-
ragrapho, ut in Prognoft. e^ipi-
fifS/iui mm Xfsi(m,>LaOi(^ /3/1 a^aSal, /ue-
Jieureq j tp^eeopof . EV’ av 3 Trufpai ati rt'
vpo &c. Sic qui Gratcis Ttrdjftat , Latinis
pulmo, & pulmones , Vterus ipfi Hip¬
pocrati utroque numero
Sed meum ejfe vis, w/ unum dure tefti-
moniumtin quo id dicuntur deurintt
confifiente intraveficam.Cax meum hoc
fit, nefcio. Sed quodnam teftimonium
dabo, fi non fufEcit apud Hippocratem
indifferenter legi in Coacis, xpx & xpa»
, pro urina retenta feu interce¬
pta , 'irav x^ Cen iterum pluralem ) ctne
i;pap(i, quundo urinu non prodeunt , ut
loquitur VII. Epidem. Neque ignoras
Semoni nofiro fuppreffas urinas in Pro-
rhet. vocari ^^i(g3ipi/3/iec, £
& in Coacis unde iintinypis
x'pui, quam diximus, Galeno exponituE
tjTv^sojs, qua: Hippocrati quoque alibi
inicams , ut & ^ems. Ac qui v. Epidem.
dixit xpx cj/f J7», ei vi. ejufdem operis po¬
nuntur rxpat. Nec aliter
Aretso,,
^4 ^loH. Beverovicii
> irecaso , veteri medico, & quo nullus
Hippocrati dialeflto , & brevitate fcri-
bendi propior. Hic fortaffe dabit tefti-
monium, quod petis, jfgjs nimirum in
plurium numero etiam fumi pro urina,
qu£E adhuc in corpore hteret. Locus eft
lib. It. e&iiien» cap.ix. EajWipiir
V 7S Sf j5», 1 ;« iisi
W , »9 H Dicit renum
opus clTe fecernere tk' kjjo a fanguine,&
excernere, per ureteres nempe in veff-
cam, quod medicis quibufdam ideo efl:
»p,j(rjj.An hoc de urina emifla accipi po-
teft? nullo modo, fed de ea, qua: in reni¬
bus eft, & ex iis profluit in veffcam. Sic
idem paullo poft, b vio kJsj» al#
T spa’» , calculi per arinoi i»
vcficam excidentis.Ea iterum vw'jsgjs nu¬
mero plurium , antequam in veficara
delapfa , cujus excretio eidem apa» t|p-
Pofteriori loco facile tibieflet pro
T Sfui fubftituere t ipyynjim , qui ftmt
T apa» ("en iterum pluralem) SotJ ispgd> i
oiif it KUOT.ut idem author loquitur lib.r.
■ttfer ;j^«,/a» vrajay cap.iii. Q^od fi iftud
velles, etiam repugnante Turnebiana,
& altis editionibus,h3be& alterum ejuf-
dem locum, noalccf j c-fnxgctjiiS-fiffeM!
EXSRCtT, DE CALCVLO.
}< tIm t Keiv» Rtnes fmw habent
exiguos, cribrorttm inftttr foraminibsu
pervios, adpercolandsts urinas. Vbi idem
dicit, quod Galenus in definitionibus
medicis, cum s’(io? ita definit, irt
ai'udl<Sh' CII fii}dh.ri epM^i
fifBfioi zl^ , lE upti7?le»i> oi Ttj xugi/,
Vertis, farina efi humor liquatus ex {an¬
guine in majore vena per renes, ure¬
teres in veficam defcendens.Sic dixit Hip¬
pocrates loco fupra citato sfov elTe de
S , quaji humoris coUi-
quationem. Alias vertiflem <desd{i/sa, ut
&:BudaeusiDterpretatur,excolameDtum,
percolatnentum, quod & convenit cum
itdpiai Aretoei, Nihil enim minus eft uri*
na, quam humor liquatus, aut languis
liquefaftus 1 fed lerum , quod in renibus
per procefiTus t&fssaltctf, five carunculas
anguliras, quas mamillares vocant Ana¬
tomici , quod papillis mamillarum fi-
millimae fint, a fanguine fecernitur, Sc
percolatur in canales in utroque rene ab
ureteribus efFormatos, a quibus deriva*
turin veficam. Sic eidem Galeno fudor,
qui eandem cum urina habet materiam,
non dicitur liquatus humor, fed excola-
mentum tenuis, & ferofae humiditatis
C6 IOH. Beverovicii
in fanguinci ifi, inquit, t® -afeoij)).'
fix aiftxh Xea-IKs eppajJ '«5
aiW. Htec & tua videtur efle fententia,
cum inde urinam fcribis Lucretio dici
faecatum corporis humorem , quia
eft, quafl per renes, veluti per fae¬
cum colatum. Sic feribit Plinius diaco.
dium Seri ex capitibus papaveris difeo-
ais, deinde faecatis, iterumqj cum mei¬
le decodis. Ita ozexn/^HV, & oaxxsXii^m,
per faecum excolare Gra;cis, quod Mar¬
tialis dixit /acco tranfmittere. Vti & in
vinis medicatis confuevit, quod hodie
vocant colare per manicam Hippocra¬
tis, id eft, faecum. Et hxc quidem fiiSi-
cient de voce Sfou Venio ad alteram.
Quamvis reliqua pro me facerent,ta¬
men, te judice, caufla caderem in expo-
fitione vocis u^iifMtS-a/.quara fumpfi pro
fifti, feu fupprimi, in quafignificationc
Hippocrati ufurpatam negas. Produxe¬
ram locum e Coacis, ubi Aldinus. & re-
liqui codices, quod nemo interpretum
mutavit, edidere, ?r1u'jA<e v<pleu-mt
fiftuntur. Sic ibidem -istfuins,
ak)us fupprejfa, 8c alibi i^fwoasj
humorum fapprejftones , cum tu dirimis
eontroverfiara nova emendatione , &
pro
EXERcrx. deCaicvlo. iy
pro viplfurtu legendum efle contendis
islftfnut 5f pro i5OT5aso75 & "[knfamt fi-
militer ipi^ax, & Epi;»W$. Non fatis
etiam efle putas, fi probarem alio loco
Hippocratem vocem aut inde
faftum nomen ufurpalTe,ut in¬
terpretatus fum, fed opus efle, ut, ubi de
urinis fermo eft , ibi vel femel reperiti
fuppreflionis fignificato. Lecum unutn,
fiibj ungis, /J produxerif, tum fime viSer
efio. Non ita aberrat mens mea, ut cum
Saltnafio de viftoria contendam , fatis
gloria: fit huic homini, quod, licet longe
impar, tecum certafle feretur. Sic ali¬
quando, ut eft apud Theocritum,
tTs mr AOlwitilw ega» «gavr.
jiuf» eft cum diva fets decertate Mi¬
nerva.
Putarem fatis efle fi Hippocrati vpi-
pro fifti ufurpatum probalTem,
quamvis forte non peculiariter de urina.
Quod fi illud, quod vis, obtinere debet,
multjB voces apud Hippocratem figni-
ficationem fuam perdent. Sed nec hoc
me premit, fi mihi concedis authorita-
tem tuam , ut & mihi diflecare liceat
hunc nodum,& in Aphorifmo noftro pro
vfiVwTttf legere ipifa-mt. Tura enim
opti-
63 IoH. Beverovicii
optima eflet interpretatio mea ex tua
emendatione. Sed ne tantum mihiaflu-
mam , conabor & ex aliis auihoribus
oftendereiUt feciftiin ("de quo
nemo ambigit) etiam fumi
pro rejlitare & curfutn inhibere. Produ¬
cis Polybii locum de exercitu proce¬
dente , & fubinde reftitante,« y
K&oTt «»,07« Ille atitem
incedebat identidem reJlitans.Vo&ei fub-
jungis ms docere nunquam pojfe-iisremm
pro urina , aut cujufcttnque alterim rei
fupprejfione fumi, neque verbum vplca-
S-ecf idem ejfe quod fiare,vel fifli.Vitata-
que probatum a me arbitror, fi vulgata
& recepta ab omnibus fervetur leQio
apud Hippocratem & Galenum , nec a
te contra codicum fidem mutetur. Id
tameu alia ex aliis via perfequemur. Ad
locum Polybii jam citatum fcribis.Opfi.
me hac verba indicant quid fit
Gracii, ^ imfztn;, cejfatio, mora, refii.
tatio. Sjuod in exercitu cum inter eun¬
dum aliquando fiat ac refiflit, dicimiu
vulgo faire alte. Vos Belga , ISlpbeil
fjactl. aut ^t\l (Tacn. Refte: fed idem
fignificare vpieaS-ai exemplis jam ali¬
quot e cialficis authonbus demonftrabo.
Poly-
ExERCtT. DI CAI.CVI. 0 , 69
Polybii loco opponam alium illi plane
geminum e non minus nobili hiftoricoj
Thucydide nempe, lib. iv.
/3/1 mtt J^0»0)l123-£j:)17Z4<l|liKu-
mijfa pugna, Cytherii, quum paulli/per
fabftitiifent-,,?e?’_g^ dantes, fugam capef- ■■
funt. An non hic etiam exercitus reftu
‘ tatio! Si verbum non idem eft,
quod flare, male Plinius ita vertit verba
Ariftotelis.Hxc ejus de cervis verba funr,
E’» 3 (ficdlyav, ksamtam TuuSsuti t
ftm, li v:pi^t3jiei fdfiism eng cw
, hiy i ^iy.m , liie 3 TiaMii epdCyisat,
Hoc eft, interprete Plinio, Et aliae fem-
per in fuga acquiefcunt, ftantefque re-
jpiciunt, quum prope ventum efl, fuga
\ prefidia repetentes. Ita Thomas Magifter
vpiea/i^ pro •doso/Sfla in ufu efle tefta-
tur, adducitque hsc Mercurii ad Timo¬
nem apud Lucianum, iWs^Sj u Ti/tat
h’ ifti. Subfifle Timon mea gratia. Sic
vpinx/^floi apud Plutarchum exponun.
tur a Budtcoiin Commenr. lingus Gras-
cte, qui hoftibusrcfiftunt, & eidem Ma-
I .giftro tsOTfwnj infidise, quaiftruunturab
eo, qui vpiga-mi, id eft, K^uplag 'lea-m/,
ftat in latebris. SuidoSiincpis/tpifoiS-af
70 IOH. Beveilovicii
interpretatur : & ita profefto
lingutE Gra:ca: periti vip('sW(^ exponunt
•JarsfSfiHti, quorum utrumque fignificat
fubfijiere, & permanere , & ei-
' dem Suidx eft i(^'^Xeitp(ioai, relinqui,
Pofles hic iterum dicere -vitium hocejfe
argumenti, quod non fim docendus i ctm
tantus fim logicus. Ego tantus logicus/
u ')z)U/^<ni,7mit (TStTCt^ 'cgx@^ o/iV-
TOv; Nifi me ludis, parum logice colli¬
gis ex vitiofo argumento tantum me efle
logicum. At ego non fic argumentatus
fum, ut norafti, efi wBfansi
' Sunaeyftos efi etiam mottaie i ergo
efi lireszeinf. Aliter apparet in epiftola
meaiquae Galenum modo citat ozaiayfr*
exponentem TOswTO ScveoiraTu. Nam fi
voluiiTem dicere vsso-su.m efle concretio¬
nem I ut tu arbitraris , ^ coagulationem
lapidu, non addidiffem, Sic Glojft vete¬
res, r'<pl^f&it Subfifto. Nam alioqui, |
cum to' Sic ad priora fe referat > potuif- j
fes & hoc mihi adferibere, Suhfifiere me
putalTe idem efle, quod concrefeere fiu '
coagularii Et tum lane tantus fuillem
Grammaticus, quantus nunc fingor lo- |
gicus. Addideram, in ea fignificatione
Hippocratem vocabulo v^pifu&ai ufum
Exercit.de Caicvlo. 71
fiiifle ine putare, ut & verterat Leonice-
nus, nec Don, ut poftea vidi, Rabeltefus,
Mercatus, & Mercurialis. Hic tu, Dica-
mm , inquis, ex Glojfarum interpretatio¬
ne , arenas in urina fubfiftere , ^ais me
prohibebit intelligere de arente fabfiden-
tibtte in urina ? fubfident infundo
matula, nonne etiam fubfiftunt! Quod
tu fat multis de ptobare volue- -
tis fumi pro refiitare ^ curfum inhibe-
re,id ipfum poflum de voce fubfiftere,nt
fadtum in tzS vplfuSctf. Sic dixit Livius,
feras fubfiftere, id eft, excipere & non
cedere irruentibus, ut interpretatur Bu-
dteus. Et, ne plura proferam, fubfiftere .
undam dixit Virgilius,de ea cujus cut-
fus inhibebatur.
Tybris ea fluvium, quam longa eft,nolle
tumentem
Leniit, ^ tacita refluens ita fubftitit
unda.
Mitis ut in morem ftagni.
Qui mihi hanc impofuifti legem , ut
quamvis v^ira&ai furaeretur alibi pro
fupprimi, probandum cfle apud Hippo¬
cratem ita intelligendum efle,ubi de uri¬
nis fermo eft: eum velim &demouftra-
re ai Subfiftere apud quenquam veterum
IoH. Beverovicii
ufurpari de urftiis , cum fubfident. Sed
de his, cutn nihil interpretatio faciat ad
textum Hippocratis, plus fatis philofo-
phatum efl.
Ppft verba , reni ipfani infpiciamus.
Verteram Aphorifmum', S^uthmin uri¬
na fifiuntttr fabulofa, illa vefica calculo
laborat. Tibi miram efle vifim talem
verlionem fcribis , quod rem latentem
ftatuat lignum rei atque latentis. & Ga¬
leno Signum definiatur, J
tTtfor ayroi/S/icr ifiir
quo cognito aliud, quod ignora¬
tum eji nobts, cognofeitur.^ comprehen¬
ditur. Add is. Tu vere ex re pariter igno¬
ta rem non minus ignoratam cognojci ac
percipi poflultts. Q^fo te, Vir nobiiiffi-
me. an hoc latens & obfcurum lignum
eft, cum quid retinetur in corpore,quod
excerni confuevit ac debet > Nonne in
ileolis & herniolis, quibus omnimoda
alvi fupprejflo, refle at¬
que ordine prxfagimus .(jiA/ijs couissrtti-
m>, uti hic ftercoris per os rejedtionem
vorare liceat ? S^uomodo , inquis, ex m ‘
interpretamento illius Aphorilmi calcu¬
lus, qui in vefica ab [conditus efi, calcu-
lofa vefica fignum prA /e ferret? Kefpoa-
Exercit. de Caicvlo. 73
deo id. tjuod dixi,arenas 1 vel fabulofa,
«^uas cum urina excerni eonfueverunt,
ii iiftantur in veiica , indicare eas ibi ia
calculum conglobari. Quo non puto ex
re pariter ignota rem non minus igno¬
ratam velle cognofci.^que enimmani-
feftum animadvertere aliquid excerni,
quam fupprimi.quod ante excerni folet.
Vt ex cohibitis fecibus prognofticum
furaitur lethalis, quem dixi, vomitus, ita
ex retentis arenis fignum calculofa: in
veiica concretionis, vel calculi jam con¬
creti. Sed, quia htec tibi non fatisface-
rent, comprobabo ex Hippocrate, ab
ejus doftrina non alienum elTe indicia
petere ab urina fupprefla. Lib.ii. Pro-
gnoft. Ai'
Intercepti, a frigore in acutit uri¬
ne. , pe0me. Similiter in Coacis, E', p^ha-
Sini Xfis idetyi nu/isfiac. In bi-
liofis urina intercepta mortem brevi affo-
re fignificatSic & paullo ante, Kt/vij
Mpieum , «»»5 It rfcpi ft$
'ipfl 71 carairfiuhf. Vefica intercepta.maxi-
tneque cum capitis dolore, con vulfionem
quandam minatur. Ibidem,
>§ ci , onfiosti m va'
TToUses epayfissJilv/ tTOjBfiluj, Vrina inter-
D cepta.
74 IoH. Beverdvicii
ceptit 1 ^ nd imum 'ventrem pendm, ut
plurimum futurum urina. ftHlicidium de.
nuntiat. Si dixeris loca hsec quidem in.
dicare de urina fupprefla, fed non de iis,
qure cum ea excerni folita,in corpore re¬
tinentur, velut ego Aphorifmum expo-
fui: dabo alia, qute propofito noftroma¬
gis accommodata. In Coacis ita fcri-
ptum; K-cuiedhin dfo ea'
ii otXdOijs». Febre ardente cum alto Jlu-
pore detentis,exalbida urina pejfima.Qm.^
bus verbisconfentit libri iv.Aphorifraus
1 X X11. d!(sm<ny A^iOiee,
|i<s8AifW 3 ci toitj lut
impcutirruf. Suibus urina alba , ^ per-,
ppicua, mala: maxime vero fi- in phreni¬
ticis apparent. Color in urinis fanorum
eft fubaureus, vel flavus; Caufus autem!
& Phrenitis cum oriantur ab humore bi-
liofo, qui ejufmodi morbis laborant,bo¬
num cft, fi non modo bile tinftas, feil.
plane imbutas raeiant. Q^d iiitacon.
ftituti reddant albas urinas, fignum bi¬
lem retineri , & alio deferri, fcilicet ad
caput, quod in catocho., ,& phrenitide
pars aflFefta; at talis tranllatio.quia mor¬
bum auget, mala. B£A&«»3b', ut optime
Galenus ,.ivOT'£g oA»» t®
ExERC IT. DE CAIC V£0.
hta 7K »25« CfmumBof ^Xahi. m 'j i«V-
tahct T apVi^TZKasuTO j«'{ en 2 >lg,ipiu>U
XiiOiQi I viafiTnJxlai It ii» am-ipiai/
flD&iriri 'f ^cuijtif aimimx ■?■
*»» j.<35»e»£«f. Melimfiquidem efl, utfic-
uti totus morbus efi biliofus, fic ^ urins,
appareant bilioja. Aquofa amem urins,
(tales funt alba atque perjpictu)magnam
cruditatem oflendunt , praterea fla¬
vam bilem totam ad caput rapi. Hic bi¬
lis, qu^ folebat, & debebat cum urina
expelli, cum retinetur, indicat Hippo¬
crati & Galeno ; an igitur adeo mirum
arenas, qute cum urina emitti folebant
& debebant, cum cohibentur, lignifica-
re eas conglobari, & abire in calculum’
Vnum adhuc, fed inftituto noftro proxi¬
miorem locum afferam e Coacis : Ne-
eistmewa» aXy/i/ngi, dp» ent^e-
n®-.XiBidlut dprimi dpuy muxalsi.
Derepente obortus renum dolor cum uri¬
ns flupprefflone , calculorum , aut urins
crajfs miSlionem indicat. Q^ia urina fup-
primitur, colligit Hippocrates calculum
in cauffa elTejVel craffos humores, quid¬
ni ergo liceat, quia arens, qus excerni
confueverunt, fupprimuntur , judicare
eas coire in calculum ? Sed age te ipfum,
D i quo
■j 6 IoH. Beverovicii
quo major mihi patronus effe non po-
teft, in auxilium vocabo, &, quod maxi-
me improbas, ex verbis tuis comproba,
re conabor. Ipfe , qui vulnus inflixifti,
amica manu medicinam facies. Non ali¬
ter, quam olim
Vulnm Achilleo qm quondam fecem
hofti.
Vulneris auxilium Telias hafta tulit.
Cum fcripfifles Hippocratem dicere,are-
nofa fcpe excerni ab illis, qui calculum
non habeant, quia arena: illa: non in cor¬
pus coierint, fubjungis: Cumpaucanu-
mero arem, vel arenofa cum urina ex¬
eunt, tum ftgnum videtur majorem par¬
tem in vefica.vel renibus in lapidem con¬
verti, vel jam ejfe converfam, Si.ut paul-
lo ante ex Avicenna produxeras , qui
magna copia arenofa egerit per urinam,
fignum vix dubium dati lapidem in ejus
velica, vel renibus non concrefcerc, &ii
pauca-numero exeunt, lignum eft ma¬
jorem partem in velica , vel renibus in
lapidem converti , vel jam efle conver¬
fam : an non mihi ex hifce verbis tuis fir¬
mum & indilTolubilc argumentum pe-
tere licet, li non pauca:, fed nulla: are¬
na-, ante excerni lolita:, exeunt, lignum
Exircit. D£ Calcvlo. 77
ideflei omnes in vefica, vel renibus in
lapidem converti i vel jam effe conver-
fas ? Vide ut ipfe confirmes tuis verbis in¬
terpretationem meam , quam tot ma¬
chinis oppugnas, &) dum diruere vis, ve¬
litate coaftus fufFulcis. Ego medicum,
qui colligeret ex fubfidentibusin emilTa
urina arenis calculum hasrere in vefica,
fcripferam exercitatis in arte ludibrium
debere. Hic tu iterum mirabundus, Ain’
tu } Equidem ajo, & aia epta. Agame¬
mnon Homericus fuas copias cum pau¬
cioribus Trojanis conferens, hanc ratio¬
nem fupputac /3.
TgScef |i4«' iplnn ooroi ixmi,
S''ii ihxi(pcrfirjSeif^ z^^cac},
xs» S'dbiiix'^ eht^otcy
Tiayot ifd (pnfii •z^ias tfzidfioj
Si velimtu Tro]mos rectnfere incolits,
Nes autem in decades digeramur Graci,
'Et ex Trojanis virosfingulosfumamus,
qui pincernam agant.
Multa certe decades defideraverint pin¬
cernam,
Tantii ego puto plures ejfe filiosGracorum
Trojanis,
D 3
Ita
7$ IoH. Beverovicu
ica vere poffum aflcrere, ^I ratio ineatur
eorum, quibus in urina aren* fubfident
abfque veficas calculo, cura iis, qui illo
fimul laborant, & hifce truy.-mrati (ut
folent itaafFcfti Baccho potius, ut fta-
tuis, quam Nymphis litare) prxbendum
fit a pincerna calculofo AWaf
multas decades carituras pincer¬
na. Dicis fufEcere in Medicina, quamvis
non femper, fi faepius ita fiat. Refte.Sed
rarius multo ejus vefica /<SjS, qui cura
urina arenas excernit. Atqui, ut fcribit
Galenus Comm. ri. in Prorrh. i^aru-
ttav, kX^k r i' Jikciix.Ss , v »5 w' mXii
fdfiii» 7K5 «ief7nV«5 »c» ra¬
ris , fed illis, qussperpetuo, vel ut pluri¬
mum contingunt , in pradiBionibus uti.
mur. Non decimus, non vigefimus eo¬
rum , quibus arena: cum urina expellun¬
tur, laborat vefica: calculo, Imo & e ma¬
jori numero vel duo, vel nemo. Hocci-
ne ergo fignum ex arte, & ingenio Hip-
pocrateo ? Negabat Carneades apud Ci¬
ceronem, ullam efle artem, nifi qute co¬
gnitis, penitufqueperfpedlis,& in unum
exitum ipeftantibus , & nunquam fal¬
lentibus rebus contineretur. At lignum
hoc de arenis utplurimum fallere, raro
id,
Exercit. de Calcvlo. 79
id, quod vis, indicare, malo propriis ocu¬
lis, qui hocmillies viderunt, fidem ha¬
bere,quam quorundam fcri-
ptis, qui de morborum fignis non a fe
obfervatis judicant, ut cceci de colori-
bus.Nam ut fcribit Hippocrates
c<* ? rjysr
tiiy^.Friclara resejl, qu£ exopere.quod
quii didicit, proficifcitur orutio. Ei 'j ftv
4| oi«p;d^ e^)«^8:('lubens Semonis noftti
verbis loquor, a» j wijavw
i»se75?,«si©< Aoy», 7n&.ix.K jictpeicui, ^
iTriuiyx.s ‘ dnij duiiluj
Si vero ex non evidenti ob[er~
natione , verum ex probabili rationis fi-
■Bione initium ducatur, plerunque gra¬
vem , inoleflam infert affeBionem : hi
vero viam inviam ingrediuntur. Do.
cuerat me experientia , non modo in
segrorUm, fed & fanorum urinis fabulola
quotidie fubfidere , quibus nullus in ve-
fica calculus, Hic ego non de calculofisy
tegros intelligebam , ut mea verba ob¬
torto collo rapis, fed aliis morbis affe-
ftos, quos fatpe tum arenas cum urina
vidi excernere, cum nunquam ante ex-
crevilTenr. Id fieri ob imbecillitatem re-
liibus amorbo illatam ih libro meo' de
D 4 Cal-
8o IoH. BEVEROvicir
Calculo annotavi. Sed quidiidixeto,te
mihi hic iterum' amicam manum por-
rigere, dum laudas harc Avicennx, Si
qannUo fani , maxime fems meiant
urinam nigram ,-cum dolore, aut fine do-
lore.fignificare, quod lapio gignitur in ve-
fica. Cur veto eos , qui arenas fine dolo¬
re > aut molefiia ejiciunt, non fanos vo¬
cem , cum fanitas a£lionum integritate,
morbus afiione aliqua manifefie Itefa
medicis definiatur? Pro tali te non ha-
bes,-qui fiepius arenofa cum urinis red¬
dere te fcribis. Non minus tamen ve-
'rum efle contendis Hippocratis Apho-
rifmum , quod muiti arenulas reddunt
cum urina, qui nunquam nec renum,
nec vefictB calculo afficiuntur: nec quod
multi calculo laborant, qui tamen non
fundunt arenulas aut fabulofa. Refpon-
der.im ob utrumque falfum , & falla¬
cem fore divinum illum fenem, qui Ma¬
crobio nec falli, nec fallere fcivit. Immo,
reponis, (^falfits eft aliquando,quodipfe
de fe eft fajfus, ^ proinde falftts ipfe prior,
fallere alios deinde potuit. Iftud quoque
notaruntCelfus, Plutarchus, & (Ruti¬
lianus , adduntque magnum virum erro¬
res fiios confelTum eiTe, ne polleri erra.
renti
Eiercit. de Calcvio. St
rent, & deciperentur eadem rationeiqua
ille ante deceptus erat. Refpexifti procul
dubio cum illis locum io lib. v. Epidem.
ubi author ingenue fatetur opinionem
fuam fefellifle capitis futuras ia k teli
noxiam continentes. ftn, in¬
quit I tIu> ytifilai aj fct/pof tjjitOTS) cl c(pt.
oii ea>vl^n S" /SeAs®.' tu' oj»©-. Ac hoc in¬
ter Medicinse, qute manu operatur, ut &
calculum velicx non nolTe , vitia nume¬
rat Hippocrates lib. I. de Morbis: Ragt
3 mh' Kt-
ftii 7v oW»»
eis KOity aiMmet icgc9ii)^t i(5i9is-
yaf' fiih Xiin ol x.is4 iniifl©',
Capitii esjpecillo admoto, fraSumite Jit,
non dignofcere , ^ fijlttlam in wjlcam
immijfam demittere nonpojfe,neque lapi¬
dem in vefica ejfe [cire. Sed qui optime
nofti Galenum I & alios librum illum v.
fsnJV^iwab Hippocratis operibus abju¬
dicare, vides me negare polTe , Semo¬
nem noftrum fuifle faCTuro, fe elfe dece¬
ptum, & falfum in futuris. Sed illud mul¬
tum urgere non eft necelTe. Cum enim
bominisiit, ut ait Cicero, errare, labi,
decipi,non putandum eft eum adeo alie¬
num fuifle ab humano omni, ut errare
Di
no a
Si . IoH. Beverovicii
non potuerir. Scrfptucn eft ab Hippocra¬
te. Vtwh i Mulier podagru non
afficitur. Quod quamvis falfum fit, non
tamen falfum fuifle Hippocratem fta-
tuit Galenus. Et ei Seneca
Epift. X c V. refert id in fceminarum in¬
temperantiam, qu£B non fuerit atvo Hip¬
pocratis. Maximm ille medicorum , in¬
quit, & hujus /cientia conditor fceminis
nec capillos defluere dixit, nec pedes labo¬
rare. Atqui hi jam capillis deflituun-
tur , ^ pedibus agra funt. non mutata
foeminarum natura , /ed vita efl, Nam
eum virorum licentiam aquaverint, cor¬
dorum quoque virilium vitia squave-
runt. Non minus 8cc. Spuid ergo miran¬
dum efl , maximum medicorum ^nafu- \
ra peritijflmum , in mendacio prehendi, j
cum tot flemina podagrica calvaque furti I
beneficium fexus fui vitiis perdiderunt:
quia foeminam exuerunt , damnata
funt morbis virilibus. .Non ipff igitur i
falfus alios fefellit, cujus verba,tanquam |
dei voces veneratur Galenus, utpoee ve- ■
litatis & fcientias pbilofophi , quejjiad- |
modum meti.to eft appellatus Ariftoteif.
Hunc tantum medicini diftatorem po-
fuifle calculofa: vefic» fignura in arenis
cum
Exercit. de Calcveo. gj;
cum urina excretis, eafque certum efle,
ut vis, & indubitatum calculi velicte in¬
dicium r aliter experientia edoftus, non
poffum tibi concedere. Quod ufu ipfo
condifcitur, nullam fider authoritatem
defiderat. At oppido fer qtiatn mirum tibi
videtur, antiquis medicis eandem expe-^
rientiam non stque idoneam fuijfe magi-
ftram, cum tamen in diffeBionibus corpoc
rum aque effent verfati, 6*
haud minus callerent, quam nofiri.. Mi¬
rum mihi hoc dici.asb eo qui adeo in
Hippocratis, &veterum fcriptis verfatus
eft. Tam rudis, &indigefta fuit veterum
A’ir«^iaiKi), ut ante Dioclis Caryftiijaut
Herophili tempora,vix quipquam exafte
de ea literi» fittraditiirii.. Ortiis & pro¬
pagatio venarum Hipfocratea, ab Ana¬
tomicis noftris merito exploditur. La¬
tuere priores medicos
, nervi recurrentes , cum tamen
fint przcipua vocis organa. Quod pul¬
cherrimum inventum Galenodebemus,
qui jure tanti eosfacfC,-ut feribat- lib. vr.
de Vfu'partt.cap.xv'.non fatis fe pro me¬
rito ob illos pofle laudare ejus fapien-
tiam ac potentiam, qui animalia fabri¬
catus eft.Notaiiple non uno loco pluri¬
mos
?4 IoH. BlVIROVICII
mos medicorum vetuftiotum in dilTer
flionis arte. & partium corporis huma¬
ni cognitione errores, & ignorantiam.
Cum manibus nihil ulterius inquirerent,
pedibus in omnes ejus Anatomicas fen.
tencias ivere Oribaiius, Theophilus, Ara¬
bes , & quotquot ante Vefalium fuere
ilnatomici, alterum poAerisin re Ana¬
tomica Galenum. Hic eft Andreas ille
Vefalius. Bruxellenfis, Belga, qui non¬
dum expleto oftavo, & vigefimo xtuis
fute anno, edididit ftupendum opus de
humani corporis fabrica , in quo lucu,
lentet oftenditex uberrima melTe Gale¬
num non inane fpicilegium junioribus
medicis reliquiiTe. Qm peni¬
tus cognitam fuille putas veteribus, audi
de hoc Vefaho vel unicum (plura pof-
fem dare) teftimonium dodillirai apud
Lovanienfes nuper medici. P.Caftellani.
g«i, fcribit, tnedendi laborem fruflra fu-
fcipi norunt abiti, qui naturam corporis
humani cognitam, penitufque perjpeUm
non habent,fuis etiam momentis reSiJft-
me perpendunt, quantum agramortdU
tas ingenio Vefalii debeat, qui Anatomtn
mutilam, ^ erroribtos obfitam , adeo
foeUci conatu refiituit, ^ explevit , at
ExISB-CIT. DE CALC VLO. gf
«nte eum rud'K< inchoata folum, ah eo
autem ferfeSa, ^ omnibui numeris ah-
foluta fuilfe videatur. Sic memini Bo-
noni£E olim roihi diftum ab eximio Ana¬
tomico , Fabtitio Barmleto, quotquot
poft Veialium de re Anatomica quid li-
terarum monumentis tradidiiTenti om¬
nes medullam operum Tuorum ex eju»
fcriptis haufifle. Idem fcribit Veialius de
illis, quipoH Galenum fcripfere,
eix ejv? Anatomici. g£«, ut vereinquit,
fi quid leBu dignum tradiderunt, ex Ga¬
leno id funt mutuati. ^per lovem fiu-
ditsfe fecanti, nihil unquam minue ag-
gre0 videntur, quam humani eorporit
JeHionem, Scc. Ejufdem farina: mortale»
feculum prius etiam tulifle, non eft am¬
bigendum. Si veteres in dijfe^ionihus
corporum aque fuerunt ver fati > quam
tioftri, cur tam multa poft eos ioventa,
qu2E illos fugere’ Cur ignorarunt tria au¬
ditus ofticula, qua: a forma Incus, Mal-
leolue,&L Stapes nomen fortita funt,quo¬
rum priora duo primum reperille fertur
lacobus Carpenlis, quem infignis Ana¬
tomicus , Gabr. Fallopius primum Ana-
tomesreftauratorem appellat, tertii in¬
ventionem fibi venditant IngralTias,Co¬
lumbus,
, IoH. EsviRovicit
lumbus, & Euftachius, accurate itidem
humani corporis particulas perfcrutati.
Quicquidlit, tria hxc oiGcuIa antefe-
culum fuere incognita,cum tamen egre¬
gius eorum in auditu iit ufuSt ScripCt mi¬
hi nuper Lutetia magnus natura: inter¬
pres E.Merfennus,in iurdo'& muto a na¬
tivitate poft mortem deprehenfum fuif-
fe defeftum ofllculi Incudis. Hic uttiuf-
que affedus cauiTa cenferipoilitro^Tja-
qu2B auribus eft cum vocalibus or¬
ganis I ab Ariftotele Problematum feft,
xxxii. demonftrata. Hinc enim, qui a
prima conformatione furdi funt, pariter
obmutefcunr. Cauffas proximas Anato-
me fuggerit. Primum inteftinorum He-
rophilus Eve duodenum
appellavit, a duodecim digitorum lon¬
gitudine. At idvix quatuor, ac rariffime
fex digitos tequare, nunc obfervant Ana¬
tomici . Tantumne a corporibus vete¬
rum differunt, olsi vu» /3ga'^t iim, quaks
nmcfunt homines? Sic certe Antiquita¬
tis reverentia excufat ClariflimusBauhi-
nus.quod fcilicet homines minoris,quam
olim.hoc tempore fintftaturiE.HoccUnl
ab aliis abunde excuffum fit, non eft
quod hic iterum ad obruiTam exigamusi
■ ■ Noftra
Exercit. DE CALcyto. 87
Noftra demiim setate innotuit Valvula,
ad coli inteftini principium, oftioli in-
ftar, deorfum fpedans, ut foecum reflu¬
xus prohiberetur. Hujus fe inventorem
efle mihi olim Bafliex pratdicabat dili-
gentiifimus idemAnatomicus Cafp.Bau-
hinus, quem ei quoque viro honorem in
publicis difledionibus deferre folebant
duo Anatomia: Patavina; lucida lidera,
Aquapendens, & Placentinus. Vente la¬
ctea:, a ladleo humore, quem continent,
iicdidx, quia tantum in vivis animali¬
bus apparent, haftenus latuere, donec
magnus natura: indagator Galfendus eas
inveniret, quas nos etiam in fedione vi¬
vorum canum fatis manifeftas confpexir
mus. Sedhatc, quamvis plurima fuper-
lint, de manca, & imperfefta veterum
anatome attulifTe fufEciat. Addam &
alia,in quibus poft natfs cedunt. Genera¬
lia morborum omnium flgna petuntur
ex pulfu & urinis: quorum ille cordis, &
arteriarum conftitutioncm , & quale fit
corporis robur indicat,h£e jecoris humo,
rumque flatum, & morbos ex his geni¬
tos reprasfentant. Qu^re Medicis exafta
utriufque cognitio fummopere necefiTa-
riaeft. At exaftam non habuere veteres.
Ars
88 IoH. BSYERoricii
Ars Pulfuum.five motus arteriarum,qua¬
lis hodie in ufu eft, vix nota fuit Hippo¬
crati, certe non admodum exculta, uc
fatetur ipfe Galenus, qui multis eam li¬
bris explicavit, fed argutius, quam cer¬
tius, aut utilius, Poil: eum,& Philaretum,
felicius id profequuti funt recentiorei
medici. Veteres quoque de Vrinis im-
perfedam habuere notitiam, multaque
necelTaria ignorarunt.Sed quia vetuftio-
ribus major apud te fides,audi Theophi-
lum, cujus verba, quod prolixiora fint,
Latine tantum apponam : Hippocrates
(cum ei tamen fit A & n) circa hac res
invigilans, parva qts&dam, certeque Jpe-
ciofa, quajique florem hajecs negotii,paf-
fim obiter modo attigit: neque urinarum
genera, neque jpecies, neque diferentias,
neque caujfas, neque judicium, neque
pravidentias diJ}ofitionum futurarum
praternaturam, vel fanorum corporum,
velancipitum agrimoniarum,neque alia
multa , qui, numeris omnibus abfoluta
dilptttatio pofcere videtur,adamujflm ab-
folvit. Compari modo Galeno in eo,
quem Kgdotai infcripfit, libello, ubi
res , qua ad urina difciplinam JpeUanf,
carptim traliatL,, nefcio quonam paSo
■ parva
p»rv£ curi fuit, de hac re non curiofiut
foUicitiufa[He dijputare. Bonam namque
negotii portionem, vel omnino intatiam,
vel inchoatam tantum, vel parum deni¬
que enucleatam de urinit,five genue,Jtve
jpecies.five differentiecs confideret, difcp-
plinam reliquit. Pofi hos deinde longo tem¬
poris traBu Magnus medicus atque phi-
lofophus, ratione quidem, fed fine pericu¬
lis ufu (qui mater artium exiftit) obfer¬
vatis, fcientiam de urinis pofieris tradere
aggreffies eft. haud abfurda jane dijiribu-
tione de lotiis difciplinam aujpicans , de
eorum differentiu ir fieciebus, plus quid¬
dam alits fcripfijfe videtur: deprognofii-
cis vero, qua ex urinis fumuntur,pluri¬
bus omijfis, claudam ^ ipfus quoque de
lotiis artem tradidit: adeo quidem ut ad
perfeSlam earum rerum cognitionem , a
pofieris mediet rei fiudiofis feBatoribus
millia defiderentur, fefe extricare non
potentes, abfolutiorem ejus rei fcientiam
indagare conantur. Et quanquam ipfe
Theophilos abfolutam omnibus nume¬
ris fe fufeipere fcripferit de Vriois difpu-
tationem» & diligentius,quam alii, ia
banerem incubuiue judicetur Aftuatio,
imperfeaam tamen hic eum adhuc tra¬
ctatio-
90 IoH. Eeverovicii
£l:«ionem iftam relicjuifle dicit» ut qui
ab ipfa velut experientia orfus, neque
differentias» neque cauffas, neque alia,
quibus traftatio 'abfolvituripofuerit. Pof-
fim pra;ter hasc, fi opus effet, demon-
ftrare in aliis morborum fignis, ut &
cauifis, ac remediis, multa reperta fuiffe
a recentioribus.qute antiqui medicima-
giflra experientia non fuere edofti.Hinc
non abfurde diftum eft» nosefle inftat
pumilionis, qui fupra gigaritis collum
ereftus, &,quod ipfe gigas,videt,ac por¬
ro, quanto gigante altior eminet, tanto
pluradefpicit. Ita dies diem docet, ac
facile eft inventis aliquid addere. QMte
prifcis tot bonorum authoribus multum
debemus,eorumqjfcripta nobis funt re-
v'erenter,& benigne interpretandajquod
in Aphorifmo noftro conatus fum. Et
fane fi quid in Hippocratis operibus er¬
rori vicinum videtur , malo credere h
mala manu id iisinrertum,quarriatantO
viro falfi quid prolatUmefle. Nam, ut
fcribit Galenus ad part. i. feift. i. Libri
de humoribus, cum Pergameni» & Ale¬
xandrini reges bibliothecis fuis magno
pretio libros conquirerent; nonnulli no¬
men Hippocratis funt emientichalii lucu'
caufli
Exjrcit. de Calcvlo. 91
caufia quxdam addiderunt. Interea, te
repugnante, Aphorifmum noftrum po¬
nere non auderem, quamvis id arbitren¬
tur eximii medici, qui mecum ex vulgari
fenfu minus verum effe judicant,cura ta¬
men veriflimus efle debeat. Superat e-
nim, vel Suida tefte, Aphorifmorum li¬
ber omne humanum ingenium, accu¬
rate fcilicet confcriptus ab eo, qui Gale¬
no audit perpetuus natur*, & medicinae
didlator, & per omnia diis potius,quam
, hominibus comparaudus.An igitur male
dixilTe reftearguor, Aphorifmos medi¬
cis jure haberi pro ^Efculapii oraculis?
ReBe, inc^MKraddidifti JEfculapii, Si pro
JEfculapii abfoluu dixijfes , tum hoc tibi
negaffem. Scis autem, quam non femper
I /vera fint Mfculapii oracula. Spu& pater
r* ipjius ApoUo funditabat, certiorem iu fi¬
dem arbitrata efi gentium credulitasMon
idem tamen fenfere de filii oraculu. G^uie
enim Mfculapium unquam oracula di-
Bare fcripfit ? Hanc notam fcilicet effu¬
gere potuiflem,fi,cum Theophilo, Apol¬
linem fcripfiflem pro>Efculapio,patretn
pro filio. Vtrique inventio Medicin*
cum tribuatur a veteribus, aEfculapium
potius nominavi, quia hunc magis p^ro
5Z, IoH. Beverovicii
fuoagnofcunt medici. VndePIutarchus
fcripfit vill.avftTrDnuitSi) XIV. Ttfs iavfas
XiocXumo» ijtfvfet. Medicos
JEfculapiiim fcimus habere ducem. Ab
hoc etiam 8c fioKXvimitSSl
vocantur Medici. De Apollinis
oraculis conqueritur fervus apud Arifto-
phancm Pluto:
— xJj Ao|/.y>
(Si ^canoibii chej^vniXxTlf,
Mefe\pir Axodco) ftife(pef(m utoTluit iii
ixT^oi at ^ f(glt2<i, oli tpaai, aepiit
MtXxy^>,StT fiu T Stcari-rlu/.
De Apolline, qui ex tripode fuo aureo
Ambigua /olet rejpotsfa dare quaren-
tibtit,
Non injujlam hanc querimoniam ha¬
beo ; quod bonui
Cum fit medicus, vates, ut dicunt,*
bonus,
Herumtneum dimifit a fe agerrimum.
Equidem non crediderim plus te fidei
habere ambiguis , & obfcuris tS Aortis
oraculis, quam JimMmS ifai '7m,%Sa-
ttSi kAixIUea tueat , Ut Pindaro dicitur,
,Mfculapio heroi omnigenorum propulfa-
tori morborum.Non fuderit hic ex aureo
tfipodc oracula , xgtis tamen in ejus
[ EXERC IT. DE CAI CVtO. 95
templo cubantibus, perfomnium vale-
■ tudinis curationem prajfcribere crede-
batur.Hoc videre eft apud Plautum Cur¬
culione, & in citata Ariftophanis comoe¬
dia , ubi ccecus ille Plutus ci
in Mfcttlapii Ade dormiens, vifum rece-
pilTe narratur. Idem tabulx in antiquis
defcriptionibus teftantur ; & eo allulit
fortalTe Ovidius xv. Metam.
ca deus in fomnis opifer conjtfterevifus.
Illa vero, quas ad fanitatemfaciuor, vere
funt & habentur pro Medicorum oracu¬
lis. At fi abfolute dixilTem, Aphorifmos
jure haberi apud Medicos pro oraculis,
tum, inquis,A>ee tibi negaJfem.Sed an non
obfecro oraculum etiam fumitur apud
clegantioris nota: fcriptores in genere
pro eximio, & veluti divino eximii ali-
cujus viri didto-? Aliorum alii, magnus
Erafmus noftras laudat Arillotelica ora¬
cula. Non vero crediderim Ariftotelem
potius dicendum elTe oracula edidilTe,
quam >Efculapiura. Equidem authori-
tate Erafmi, & Erafmo fimilium, quos
hic authores habeo, nullius reprehenfio-
nem reformido, quod non femel dixe.
rim, io rebus dubiis me confuluilTe ora¬
culum Saltnafii; & hoc > quod dedidi de
P4 IOH. Eeverovic r I
Calculo, Afclepiadarutn nemo negabit,
digniffimum effe velaEfculapio, vel.fi
mavis, Apolline, quamvis non nnS Xtlla.
Prolixius, quam decuit, in his vagatus
fum, quia non poteram filentio praeter¬
ire, quod cenfura tua dignum judicalTes.
Scripferam fi ex vulgari interpretatio¬
ne , quam defendis, Aphorifmus intelli-
geretur, Hippocratem fibi contradicere,
ut qui ipfe ftatueret arenas efle fignum
calculi veficae.quod alibi in veteribus re¬
prehenderit. At te ullam in Hippocrate
contradiftionem cernere negas, ludif-
que lepida Cmilitudine: dixerit cot-
•vi caput ej[e nigrum, fi mox etiam dicat
eundem corvum nigram habere caudam,
an fibi contradicet i Minime. Sed ille fibi
contradicet , qui dicat corvi caput efle
nigrum,& alibi redarguat eos, quini-
grumld eflTe affirmaverint. Ex locis con¬
trariis juxta fe politis veritas raese afler-
tionis luce rperidiana clarius elucefcet.
Aphorifmi noftri hsc funt verba , di»'-
bthotv TtS Ufa ■^ctftueiih» , th-
liiiTiy i Kilsjs >a5ia,^ibfttin urina are.
nofafubfident.iu vefica laborat calculo.
Libro vero de internis afletbionibus ifta
fcripfit} j r ktfSt oi [tn oiwdtm
Exercit. de Caicvlo. 9J.
tlal liazi > ci(STM> ISbji ^ -^afi/AS' > ^xinin
filSilia rUu »U5J». ;j9tj toutIm 8' T J »8-
Fleri^vero Medici cum mor¬
bum (agit de Nephritide) non nofcant.fi
arenam videant, veficam calculo labo-
! rare exiflimant. H-nc autem minime,fed
ren calculo laborat. Manifeftacontradi-
£tio. Vnoloco afferic arenas effefignum.
I calculi vefic* j altero id minime verum
1 efle notat. Faceflat igitur,&ad fuos ab¬
eat corvus ifte cum capite & cauda ni¬
gra. Sedqu&fo te, inquis, an fibi cgntrtfr,
riui, qui cum uno loco affirmaverit renet
hanc XiSium arenarum per.
urinam ejeBione demonftrari, fi alio loco
fcribat.veficam fimiliter XiSlxm pati,^
hujui. demonfirativum fignum
extare-in urinis areno/a hypoftafi pradi-
tis! Quipfo item te, Nobiliilime erudi¬
torum ,aQ iibinoii contrarius, qui cum
«no locoafErmaverit A(Si«ojii velicas,are¬
narum per,urinam ejedliqne dempnflra-
ri, fi alio locq taxet aC: reprehendat eos,
qui idem afErmant.Qiiare redtemefcri-
pfifle putabam neutiquam illud fcitum,
ut fcripferas in primis litetis, efle Hip¬
pocratis,cum tu poftearerpondci.Nc;»-
pe illud non vis effie fcitum Hippocratis,
quia
jtS IOH. BEVEROVICir
guia nmirtm [cribut ex arenarum effu.
pone collegi vefica. Siuid oppones
Galeno, galeis medicis, quotquotpofi il.
lutn vixere, qui idem afferunt! In prom-
ptu oppoficio. Cum id quandoque tan¬
tum (ut flippocrates ipfe docuic>&poft-
ea plenius probabitur) aliis fi.
gnis adfiwion poflunt arena: folashabe¬
ri pro proprio, certo, & pathognomo-
jiico, ut tu afleris, calculofe veficx fi.
gno,ac proinde nec pro (cito Hippocra-
tft id confirmante. Ad ha:c, quse feque.
bantur in mea, Galensuip/etejlaturmei.
nifefte errare Aphorifmum, quia tantum
vejici, non etiam renum meminit, notas
in refponfo : Negabtu modo fcitum efi
Hippocratis, quia faljtm effet , ex arem-
fis egeflis poffe flatui de figno calculi ve-
fictt. Hunc effe, fed effe falfum vis. Egone
hoc indicio quafi forex turpiter me dedi?
Piget pudetque me, quem tantum facis
logicum, kxeftflxs, quod capere fcilicet
nequeam, idem plane efle> citare Gale¬
num manifefte errare Aphorifmum te-
ftantem, & eum inde pro fcito Hippo¬
cratis 1 quod prius negaveram > agnofce-
re. Quomodo hxc refto ftet fabula ta-
lo, equidem nullus video. Nec melius
(non
(non meliore utique cenfura) cenfes me
adduxifle Vegamj quafi pro mea milita¬
ret fententia. Videmus multos, fcribic
Vega, arenulus mingere,eiique cum co¬
hibentur,preidicimm culculum futurum.
Cum enim femel excreta fuere, miforem
movent cdculi fufficionem cum retinen¬
tur, quum cum minguntur. Hic fcilicec,
te judice, pro patrono adverfarium ele¬
gi , Et patior telis vulnera faBa meis. Ita
enim Icribis : Haud poteras cu]ufquam
auroris verba referre, qui plus tibi ad-
verfetur, quam hic facit. Tutafline il¬
lum pro te facere ? Non ita mihi videtur.
Immo.fiquid judico, jugulum petit tua
ajfertioni.Non dicit Vega abfolute ^ fim-
pliciter ex arenulis in vefica cohibitis pra-
dici calculum futurum, in quam fenten-
tiam tua expofiiione refingis Aphorifmum
Hippocratis :fed ubi femel excreta fuerint
aremik, fi fupprimi pojiea coeperint, tum
fujpicionem ejfe , immo fignum calculi.
.Quid / anne verba illa jugulum petunt
mex aflertioni , qua idem plane a me
ftatutum eft ? Non eft ovum ovo fimi-
lius, ac proinde nihil prorftis mihi adver-
laturVega. Exponi polTe fcripferamA-
phorifmmn in lib.de Calculojquafi Hip-
E pocra-
jS IoH. Bbverov icit ■'
pocrates voluiflet eos veficas calculo la-
borarci quibus fabulofa, qux excerni fo-
lent.in urina(hoc nomen etiam in vsfica
obtinet^ remanent, ac in vefica fiftun-
tur. Non putarem te animadvertilTe
hunc locum, nifi in pofterius hoc,de uri.
na hoc nomen etiam in vefica obtinen¬
te , animadvertiffes, quam notam in li¬
mine hujus epiftolx eliminaram arbi¬
tror. Qui vulneri medelam alFerre co¬
natus es, nullam rationem carnis proxi¬
mat habuifti, quam licet fanam cathtere-
ticis fanandam fufeipis. Aliud enim ni¬
hil volunt tua, qus fequuntnr: Ci/ar»
f^produBis Vegi'verbis,quA [uperimnt-
tiilimtts , ut probes caajfA tuAea 'velifica¬
ri, flatim r«y^r.- Nullum itaque Vega:
fignum calculi, arenat cum urina einiC
fic. ne quidem renalis, nifi fubfifiant,five
fiftantur in renibus, aut in vefica. Pace
tua, Q' cum bona 'Veni* dixerim ,'non
probas mihi, quod dicis, ^ aliud ipfe Ve¬
ga docet. Nam his arenis in vefica fubji-
Jlentibus, nullam figni certitudinem de
-calculo indicando attribuit, nifi ante fe-
mei excretA fuerint. Nec ego aliter at¬
tribui , neque aliud quam Vega loco ci-
tatfo-ftatui, quam eos vefici calculo la-
■ borare.
Exercit. ds Caicvlo. S9
borare, quibus fabulofa, qua: excerni fo-
Jent, in urina nondum excreta rema¬
nent. Sed non folum cum Vega, fed &
tecum ipfo mihi ha;c difcordia concors.
Id manifefto oftendunt litec verba tua:
Vbi ergo , multcu egerebeit arenultu,
«mpliui egerit nullas, Jujpicio datur ex
Arenulis , qua egerebantur , nway//^ i»
vefica fieri. Sed qu* fequuntur, non vi¬
deo quid ad rem faciant; C&terumfiquis
nuUcts unquam excreverit arenulas , fi
Jubito urina ejtes cohiberi incipiat , ^
i%iseJa* inde patiatur , cum tam multa
alia fint i^Ks<'*s caufik , prater fuppref.
fiam ex calculo urinam , quu pofifet hanc
urina difficultatem imputare arenis intra
veficam detentes ac fiuppreffis ! Nemo
hercule, nemo. Quod non ignorarem
alias efle \%isg^ttf cauffas , nullam ejus
mentionem feci ; quare nefeio cur eas
Lue afferre, meque ex iis coarguere vo¬
lueris. Fruftra igitur iaktSyfiuppreffionem
urina meam interpretationem tantum
ttfiruere. O£to cauffas ex Galeno affers,
qua: Ixuedcw pariunt.Ex Lis cum feptera
iua figna Labeant, oBava, inquis, XiSlet-
031 fine dubio etiam pramittit aliqua fi¬
gna , quibus indicari ^ prsdici poljit,
E 1
100 IoH. Eeverovicii
funt illa ? Tu dices /ufprejfM cum
urina arenas. At hic ejfeBut MSiiceu;,
ncnfignum. Miror tibi mirum videri ef-
feftum etiam fignum effe , cum non
ignores folos effedus Logicis pro fignis
haberi, eofque demoufiratioDem a fu
guo eam appellare ■ qua: ab efFeftu eft.
An igirur non refte dicerem, fuppreflas
cum urina arenas, fi ante excerni con-
fueverant, fignum effe (quamvis &cauf-
fam, quae Medicis quoque pro figno) Ai-
Siiovws , qua: 't^UQ^eu/ intulit ? ^ippe
(mutemus clypeos, & te tuis, nili mea
potius, armis oppugnem j fi vel femel
aliquando emifik fuerint, ^ fifti pofiea
aceperint, tum calculics in caujfam i^g-
oiae potius, quam qu&Uhet alia res trahi
potefi. Vide quam mihi tecura conve¬
niat. Mox tamen qusris, fi fabulofa in
urina fiftuntur intra veficam, qua: cauffa
fit; Relpondes ipfe, Non certe urina ejl.
Atqui ex tua expofitione in urina fiiftun-
tttr. Potius arena illa fifieret urinam,
quam ab ea fifieretur. Immo certum ejl,
fi tum fifiatur urina, non ab alia caujfa
fifti, quam ah arena, qua in vefica fit.
Alterutrum profeBo necejfe eft , ut urina
fiftat arenam , aut arena urinam. Arens
Exerctt, de Calcvlo. ioi
vix unquatnj niHmagna copia fibi mu- '
tuo adhsrentes,collum veCca: obftruant;
quod fa;pius fit a calculo. Quare neu¬
tram illud feraper necefle cft.led fufEcic
facultatis excretricis imbecillitas. Quo-
tiesnimirum ve(icadebiliS)non fatisper-
cipic arenarum ftimiilum , quo ab iis ad
expulfionem irritatur. Nolo liic fuppe-
tiasa Galeno, Avicenna, vel aliis, curn
Pelias hafta ad manum Iit, hoceft, tua
ad illius locum verba. Hocvult, inquis,
Avicenna, qui areniu excernunt, hoc eji,
materiam calculi ,fignificare magnamJi-
bi inejfe virtutem, (^ facultatem fuper-
flua expellendi, quia nimirum non dant
tempM materia, ut in yefica vel renibue
diutius depdeat , fed eam prim ejiciunt,
quam in corpus calculi queat jfijfari. Si
magna facultas expellit, etgo a parva fi-
ve debili, cum expellere non poffit, reti¬
nentur arena:, non vero ab urina. Mul¬
tis fat haftenus rationibus probatum a
me puto, quale lignum lint arena: muri¬
na emifla fubfidentes calculofa: velica:
ex vulgari, quam defendis & propugnas
acriter, Aphotifrai Hippocratei inter¬
pretatione 3 qute fi parum ponderis apud
te babebunt,idein autiioritate infignium
E } medi- '
101 IoH. BjvsRovicri
medicorum confirmabo. Galenus ia
Comm. dicit manifefte errare Aphoti-
fmum, inquit, tpeetipSf c ktpt.
lacobus Hollerius, medicusPa-
rifienlis, itidem in Comm. negat arenas
conftansefle fignum calculi. Ludovicus I
Mercatus, Hifpania: regis protoraedicus ]
lib. IV. de Morb: internis cap. xi. produ¬
cens hunc Aphorifiiium, fignum hoc ex I
arenis tam incertum, & infidum efle fcri-
bit, ut nullum aliud reperiri poflit incer¬
tius. At tu vis efle certum, proprium, &
pathognomonicuin.Proiper Manianus,
medicus Romanus , notis in Aphori.
fmum noftrum, putat eum defumptum
efle ex libro aliquo eorum medicorum,
quos notat Hippocrates ex arenis judi-
cafle de vefica calculofa. Si enim, in¬
quit, Iliffoerates exiftimatob renum ed-
culofam affeHionem , nullo modo nffeUa
vejica, arenulae mingi , quomodo nunc
(fcil. in Aphoriimo^ dicere potuijfet, ubi
in urina fubfident arenofa, veficam cd-
culo laborare!Rejiciatur ergoAphorifmus
ijie, tanquam Hippocratico nomine indi¬
gnus. nam ipjd experientia vitiofum
ejfe indicat, cum quotidie obfervetur,
abfque ullo wfici vitio arenulas mingi.
Vide.
I ExERC IT. DE CALC VIO. IO}
! Vide , ut nobiliflimus medicus
•mtmi difcrepet i tua fententia. Tu A-
photifmum habes pro fcito Hippocratis,
& forte pro Apollinis oraculo; ille Hip-
pocratico nomine indignum cenfet. Le-
! gifti. quantum ex incomparabili Re-
^ iponfo tuo animadvertere potui, Praile-
ftiones in hunc Aphorifmum Hicr.Mer-
curialis. Apponam ipfa celeberrimi me¬
dici verba : In ipfo Aphmfmo nullum
uliutn fcopum hahet Hippacrutes, quam
decere, quomodo ex ipfis contentk afft-ffus
natura interdum dignojeatur. & dixi,
interdum dignofeatur i quoniam fape ufu
venit,ut ubi lapis eft invefica, arena, qu&
antea efkiehantur, nan amplius, ('nefeio
quid mafus contra te, pro lententia mea
dici pollit) comparcant, jcilicet iisipfila-
pidiadharefeentiius ^ conglutinatis-,imo
etiam-/ape exeunt arenula > neque tamen
e fi ullus invefica lapts-, adeo ut hac fin¬
ientia mtOo pach fit fempiterna verita.
tis,fieo modo, quo /cripta efi ab Hippo¬
crate, inteUigatur ,fiilicet ubiin urina
(uhfident aremfa, eos vejtca calculo labo-
rare: ^ for/an hac e fi ratio, propter quam
nufpiam alibi apud Hippocratem hac fen¬
tentia repexiatur,licet in fine libri fecundi
E 4
104 IoH. Eeverovici I
de nut. him. nonnihil referiatur de uri¬
ni* arenofa ,fed in alium fenfum. Hic cft
ille locus, quemin eundem fenfum pro
te adducis, 0'nsiniitnj‘^aft^a^ii iip/sw-
TOf, i TiSfii cl relan upeiot &c. Sed non te
latet, librum illum.fecundum, fi pro te
faceret, me cum Galeno, tanquam fpii.
rium & fuppofititium pofle rejicere.
Quare ex eo nihil contra itieam fenten-
tiain objicere queas. Pergit Mercurialis:
Ei? enim fimplex fententia diagnoftica,
atque indiviftbUts , in qua explicanda
brevis admodum fuit Galenus, nec aliud
qtiicquam dixit , quam velAphorifmum
falfum ejfe, vel potius a transferiptore li¬
bri per negligentiam ejfe alteram partem
omijfam, fcilicet, Vel renes, tanquamhic
debeat eJfe Hippocratis fententia, ubi art-
nofi fiant urina, aut invefica,autinre-
nibus calculi fint. Verum , ut dicebam,
neque ficefl femper verum, quianon ra¬
ro contingit, ut arena excernantur,priaf-
quam lapis uffiam fiat, quemadmodum
etiam ufu venit, ut exiftente lapide i»
vefica , nulla tamen arens, in urina con-
Jpiciantur, §luare , nifi Aphorifmo ali¬
qua conditiones tribuantur , non potefl
deUrinA Bippocratics,qus folet ejfe firma,
accom-
Exbrcit. de Calcvio. 105’
«ccommodari. Vides jam, Virorum cla-
riffimC) quod tibi certum efl fignum > id
fallax dici , & haberi apud peritiffimos
medicos; quod tibi fcitum Hippocratis,
id illis judicari ab Hippocratica doftrina
difcedere, immo Hippocratico nomine
indignum efle. Tu, cum animadverteres
eos egregie hallucinetri > qui de calculo
abfolute judicarent ex urinis arenoCs,
nunc fcribis illas modo iignum elTe cal¬
culi arenofi. non duri & iblidi, utpotea
quo nihil abradi poffit. Et cum pueris,
ex medicorum decreto, magis in velica
concrefcant calculi.vis Aphorifnium no-
fttum de eorum Aiftsiini intelligendum
efle. lam alteram controverCas npftrae
partem videri poliis mihi coDceffifle;rci-
licetcum duae fint fpeciescalculi.auc qui
ex congeftis arenis concrevit, aut qui ex
dura & tartarea materia coagulatus eft,
indicium nullum dare arenas in urina
fubfidentes de duro calculo, fed tantum
de molli & arenofo. Vide an non tibi
contradicas, qui ftatuis arenas tantum fi.
gnum effe calculi mollis & arenofi-, id^
que in pueris, cum tamen fatearis, cal¬
culos velica;, quo pueri ex Hippocratis
fcito,fa;pius a te laudato.magis laboranr,
E f duros
IoH. BEyERoVICIl
duros efle. Hxc enim tua verba fmit:
Vefai lapides , ut plurimum , duriores
furtt, renum vero magis fiiahiles, magi/,
que arenofi. An non igitur urina arenofa
potius indicabit de friabilibus & arenofis
calculis renum, c]uod aon pueris, fedad.
ultis convenit, quam de duris vefic* pue¬
rorum calculis ? Si enim, inquis,
rus efitdr compaUus, ut urina Jlringendi
nihil abradere ex illo queat j talu certt
qui fit, non poteft per ■^uftfcuNat xm-
fien» portendi ac fignificari. Hoc prorfm
¥ k^iuDirur, 1’rorlus etiam t k^uuiiai,
de duriore veficas calculo, cum ab eo ni¬
hil abradi polUt, ut non femel dixifli, &
quem in pueris potiifimum generari af-
feris , indicium dari ex arenis in urina
fubiidentibus. A calculi qualitate,&cal-
culofi artate tranirs ad regiones, ponif-
que differentiam inter Grreciae incolas,
& nos , qui degimus in his oris Septen¬
trionalibus , qualis Europa maxima ex
parte eft. Scribis igitur, eUm pituita mi¬
nus infeflaret homines earum regionum,
inter quos vixit fcripfitque Hippotrates,
qaibufque medicinam fecit , idcirco mi¬
nus eosfuifie obnoxios calculo, qui ex pi-
tuitofo ac vifcido humore totus in vefica
Exercit. PE Caic vLo. ro7
conflatur. Fntersa ubi aer frigidior ^
humidior, ibi etiam ut plurimum homi¬
nes {olent ejje voraciores , plufqae etiam
vulgo comedere pojfe, quam in calidiori¬
bus ac ficcioribus locis, qualis erat Gn-
cia. Sfrtod autem plus appetunt, plus
comedunt, rigentium- ^ humentium pla¬
garum gentes, inde etiam colligas, calo¬
rem , ad concoquendum, quod comedunt,
in iis ejfe majorem. Plus ergo excrementi
faciunt,quia plus comedunt.Hinc (fr- ma¬
teriam lapidi gignendo fertiliorem pta-
bent, ei quidem lapidi, qui ex gluti-
nofo humore cencrefeit. Quamvis hxc o~
mnia extra omoem controverfiae aleam
pofita videntur,quia ramen jaftaeftalea,
lubetfemel tranfmilTo Rubicone exer¬
citii campo infiftere. Etjnidem non cre¬
diderim magis voraces efle Hifpanos,
aut Italos (quorum tefliraoniisufusfum)
quam oiim fuere Graeci. Imraofobrios
magis novi Italos , quam Grascos legi.
Hinc Cicero Catone majore, de Roma¬
nis, bene majoresaccnbationem epula¬
rem amicorum , quia vitar conjunftio-
nem habebat , convivium nominaffe
feribit, melius quam Grsecos , qui hoc
idem tum compotationem, tum concce-
jo8 IoH. Beverovicii ■
nationem vocant. Hinc Si Tergncm,
quod Fefto exponituriepuIisBcpotatio-
nibus infervire. Plautus Moftellaria:
Dies, noBefque bibite, pergr&camini,
Obfonate follucibUiter.
Liquet idem ex Honlericis heroibus.qui
amicis ^apiTtfev infundere, fpumantem-
que pateram offerre fcribuntur , quod
eft Grasco more bibere Ciceroni. At cal¬
culationem magis meri, quam aquxpo.
roribus familiarem afleris. Spui > inquis,
'vinum dilutius bibunt , aut aquam po-.
tant , minus calculo obnoxii , quam qui
meraco indulgentius utuntur. Hi verdi
qui tara pollucibiliter convivantur, &,
ob debiliorem calorem, non bene, qux
aflumpfere, concoquunt, plus crudi &
indigeftihumoris congerunt, quam illi
in quibus major calor plus appetit,
quod affumptum eft, egregie digerit.Sic
ipfe fcribis, ex Galeno, fenes magis la¬
borare calculo renum, quam pueros, ob
debilitatem r (pomxSt ciegya »», Cf hu¬
morum crajfiorum cruditatem, qui calore
naturali jamirthis diminuto , haud tam
bene perfici poffunt, ut in pueris, quibus
illa Mt^yesaj 'ualentiores adfunt, humo-
ribtts dijppaiidis ac digerendis apta. In
calidis
Exsb.cit. de Cal cvto. loj
calidij regionibus externus calor inter¬
num diffipat ac minuft.ut eundem in fri¬
gidioribus externum frigus confervat,
non aliter quam in aetatibus,& anni tem¬
poribus. Hinc fcriptum eft ab Hippo-
. crate I. Apliorilm. XV. Ai
oi Tmrr,m «’»
(I 7k' «rfsirae hitci. >(gt^
IV tau
iiotrai. ayiftitn aj tKixiai{. Ven¬
tres hyeme vere natura calidiffimi
funt. 6)Hecirca iis temporibus alimenta
copiofiora dari 'debent. Siquidem inna¬
tum calorem copiofiorem habente , plu¬
ribus igitur alimentis egent, argumento
funt itates. Ad quae verba Galenus in
Commentariis: E’tvS^ufiau
tv^eiSrm tl «tjptimi, (£ rdo^Hoi pSov «utk.
kJI 3 u' Jtp©-, thu 3 cutimi aiiret
0 tvsTTOK^VK ((ji-
A/oef & «p®- 9Fgp(s5(T«f oirecj
0^, i}i' azet^u;, «i»et tJ ^voixif Jsgfid.
5” ah^amw tStv , A’exf»-
TsXifs eintv , •iavtpiSCpi ri «fetiW-
p^«» £|«9r* Kgv®'. iSOT-if «se/ otmAi» cl 7^
ytfli tsSs iv mjfetes ^7«rs7Wj, kt» ropt-
Sjwrj ^t^tfUiQeq fS/l ictiri ,
^eq -ritt' iota* oi Tjf Jip^. etwlp^&at 3
JIO IoH. BEYBROVlCtl
tr(pi>fso3'«/ . W t5 Viaz^fiSii ci
2^«(i tStb 6«o «/ ^ of
i^ai,t(^acr£iu ^gt}«/ i,K«»S 5 Hoj» oi
TiM^iTli TaJs »«*<?. Hyberno tempore plm
dppettmt homines, ^ cihttmfucilitM con.
coquunt, contra in ifiate ; cutai rei cauf-
fttm ipfe Hippocrates reddidit, inquietis
ventres hyeme vere calidijjtmos ejfe,
non ftmplieiter, fed calido naturali.Cauf
fam veraob quam illud hyeme augeatur,
etiam Ariftoteles explicuit. Refugit enim
propter circumflantem extrinfectts frigi¬
ditatem , ficuti rurfm aflate ad frbi afji-
nem protenditur. Atque ita contingit dif-
folvi quidem , ac dijftpari ejus fubfian-
tiam tempore iflivo: contineri autem ac
cohiberi, ^ in profundum fecedere hye-
mali. Ob hoc igitur, ^coBiones, ^fan-
guificationes , dy nutritiones hifce tempo¬
ribus funt meliores. Si itaque liyberno
tempore ob externum frigus interna
magis calent,ac propterea triplex in cor¬
pore concoftio melius perficitur, ac de¬
terius ob contrariam cauflam atftate.ea-
demque ratio efle debeat in frigidis &
calidis regionibus, liquet plus crudorum
humorum generari ac coacervari inGrre-
cis, quam noftris, (i genio plus fatis ,in-
dulgeant.
Exercit. de Calcvlo. III
dulgeant, ac propterea magis obnoxios
efle calculis, quos ex cruda &pituitofa
materia oriri ftatuis. Sic enim dixit Au-
thor libri de Renum aiFe£tionibus,cap.r.
EV« s? Ai9h»ito)i , ei fSfi ijEgjsTtlt/e»^, ei
5 s' «57» ci xJ «sgo^iwAa*!) ftiTfii-
itli nlim, aj
yoj i£ km^af » |ets've» wW(io|Ke/s« T' rerrer,
««vi ^vStn. ^oniam eo¬
rum, qui calculo infeftantur, alii /anahi-
les funt, alii minime: in prafervando ma¬
ximi funt momenti ciborum moderatio.
bona co&iones.satietates enim, cru¬
ditates hunc morbum non exacerbante
modo, fedetiam pariunt.ubi nullus erat.
Cum autem caloris innati opus Et bene
coquere, ifque parcior Et ob externum
teftum in Gratcis.quam iis,qui in Septen¬
trionali plaga degunt fub Jove frigido,
liquet illos plures bis cruditates conge¬
rere, materiam nempe calculorum. Vc
minus verifimile videri queat. Septen¬
trionales materiam lapidi gignendo ferti¬
liorem prabere , ei quidem lapidi , qui
ex glutinofo humore concrefcit.
Dixeras in tua: In renibus in wfi.
ca multi calculos habent, quorum tamerc
indicium per urinam fabulofa funden¬
tem
lll IOH. BEVEB.OV*ICn
tem non proditur. Hinc inferebam. Sa-
bulofa cum urina efFufa, fi non prabenc
calculorum indicium, qui in renibus aut
vefica hxrcnt.non pofle haberi pro eo.
rum figno, minus quale
in Aphorifmo requiritur. Hoc ipfum cum
mihi in Reiponfione tua largiretis, ac
donares, ex eo & ipfe infers, Hippocru-
tem cum Galeno infulfiffimos ^ imperi-
tijftmos non tantum medicorum, fed vel
hominum fuijfe , fi pro figno in Aphori-
fmo, anis regula, vel catholico id po-
fuerint, quod verum effe non pofiit. Ad¬
dis hoc fiepius repetitum . Sabulofa in
urina fuhfidentia non probant de calcula
lapideo, Jedde arenofo.qui per hocjignum
ofienditur. De hacdiftinftione.ante jam
aftum , quare repetendo aftum non
agam. Subjeceram tuis . in quibus are¬
nas certum efle calculofa: vefic* fignum
ftatueras, tam eas efle certum fignum.
ut vix aliud incertius. Hic tu. Si hoc ve.
rum efi, tam flultiis fuit Bippocrates tuus
cum Galeno, ut vix alius ftultior vixe¬
rit . aut ftolidiora fcripferit. Bona verba.
Ut hoc ex meis colligi poflit. Non lubet
hicparatragoediare.Quod fcripferam ve¬
rum efle,id aiS jam ante oftendi,niiIlam
cauf-
ExBRCIT. DE CALC VIO. IIJ
caiiflam dico', quin caufli cadam. Non
ideo tamen Hippocrates cum Galeno
fuojquique eos fequutirecentioresGras-
ci, 3 te citati, fiolida icripfere. Quos ego
facile a tam craiTte, & infulfas imperitia:
fufpicione vindicabo. Rhetoribus, ut eft
apud Quintilianum lib.v. cap.ix. Signo¬
rum alia neceflaria funt, qux Gra:ci vo*
eant TixftKe/i» > non neceffaria, quae
tm/xfiet, & «WTB!, five verifimilia. Priora
certa'funt, & indubitata, qute alifer fe
habere non poflunt, ideoque amtyxcu»
Ariftoteli nuncupata, Ciceroni
eleganter propria: rerum notae. Pofte-
riora etfi ad tollendam dubitationem
folanon fufficiant, tamen adjunfta ex¬
teris plurimum valent,
E/ qu& non fojffintfingtda , multa f ro¬
tant.
Vix aliter apud Medicos hae fignorum
fpecies diftinguuntur. Namque & his
TTK/Milarii» dicitur fyllogifticum & necet
fatrum hgnum , quod perpetuo unum
aliquod CgDificat,a quodefumpta rerum
cognitio appellatur, ut fcribic
Galenus Comm. in Hippocratis t. de
vidb. acutor. ii. At iifdera eft li¬
gnum non neceflarium i neque perpe¬
tuum»
114 IOH. Bbverovicii
tuuaii ut quod non defumatura propria
cujufque rei indicatione, quam natura
fuggerit, fed ab obfervatione empirica,
quam ulpuin» appellant. Eft enim.ut feri-
bit idem Galenus Comm. in Hippocr.
IU. Prognoft. sj)kSo» proprium -f mfii»
nas ifsa-esg/iKvSt iicut 7i)7i)eA«»ea«»
quod non aliud eft.quara
indicatio. Cum rara admodum
fint in arte Medica, quam & ipfe conje-
fturalem facis, cogimur plcrunqUe ad
mf»,»» confugere, & plura ejufmodi ii-
mul concurrentia habentur pro proprio
& pathognomonico flgno. Hoc verius,
quam elegantius (ita reffe a Clariilimo
Voffio,prxceptore mihi nunquam fatis
colendo, citatur in etuditiffimis Rheto¬
ricis ) annotavit vetus Sorani interpres,
Ccelius Aurelianus lib. i. de Morbis in¬
ternis cap. 11.) Nott ex uno , velduobm
fed ex multis concurrentibus, fignificitth
firmatur. Vnumenim quiddam^ad aliud
quiddam, commune eft. jit vero in umm
conveniens multorum concurftu difere-
tionum facit intelligentiam prominere.
Sumamus exemplum a decantata, quo¬
ties exemplo opus eft , apud veteres,
Pieuritide, Non refpiratiodifficilis, uec
ExJRC IT. CS CAI CVLO. II^
tuilisi nec dolor lateris pungenti iimilis,
nec febris continens, nec pulfus durus,
lingula & feparatim fumpta, ejus lignum
elTe poflunt parbognomonicum : fed
cum llroul junfta llin t.pro proprio & pa-
thognomom'co habentur indicio. Pluri¬
bus id demonftrare nihil attinet, cum
idem locum habeat in Calculo. Hunc,
dicit medicinx difhator loco a te lauda¬
to ex hb. IV. de Morbis, etiam quinque
habere figna: Stiftiii» j n' >»»•©- sm-
7T. TTmiiloj' iQfi ii Sffc»
taiT «A/jj» fli, acari^ ?pci){sg^i(s7n‘ rg isJ»
, et» ttie xvn®- vae ^
tistii! SeXtiittSTe /Sfl
»^a*st' ajfciiet ‘^ihi^emSnti. «5»i’ 07 » M-
TOf Hic nutem morhm quin¬
que hahet fignn . Cum urinum reddere
vult More afficitur, ^ urina pauUatim,
veluti urina, ftillkidio laborantibus, ef.
fluit, interdumque fubcruenta efl, utpote
veflca a calculo exulcerata, eb' vefica in¬
flammatione vexatur. Verum id non ap¬
paret, indicio tamen efl fumma preputii
pars.lnterdum arenofaper urinam reddit.
Egregium hunc locum eife dicis, & ma¬
xime accommodum noftrx controver-
lix dirimendx, fed fecundum te plape
dijudicandx. Occu-
ii6 IoH. Deverovicii
. Occupas prtloqui, qua mea efi oratio.
Nam idem pro me diftum volo. Non
unum aliquod proponit certum, & pa-
thognomonicum fignum.quo calculum
haerere iu puerorum vefica demonftrate
poflet 1 fed quinque diverfa , Dolorem
nempe in urina reddenda, Vrinx ftillici-
dium, Eandem cruentam ex vefica a cal¬
culo exulcerata, Ejufdem inflammatio¬
nem , atque Arenarum egeftionem. Sed
an poftremutn hoc ftatuit proprium &
perpetuum fignum > Minus certe, quam
reliqua. Citas ipie, qua; fequuntur:
'oTt iuifiiTttt \5OTTSt!f7!i,» J\f\
eiav ifsa. Interdum ^ excernuntur
arenofa. fed cum his modis rationibufque,
quas diSurus fum. Vides eum dicere,
non femper, vel ut plurimum, fed io.
terdum modo calculofos pueros arenas
meiere,&quidem fi illa adfint,quae mox
explicat: E o aW®- avftymy ^, |3«-
^ks tLu *usr» -ii/if/ijta T? y.-
ihlxens 3 v* i ai/S®'
feii «t©irA«lo;i OT©; saiuW.&AAei Rapuitf/li^
, USTI yu rniyiviBai duist
iuv rlsA, i(pi) Bros ih!e Xl%i yrntlof. ynilcq
-jJ auT^-
fylm ai&s u&itMss tj nMtrloi •^Jpcuhy
r
ExERCIT. DE CAtcvto. 117
^ Anfii-mi ra' ssj s^],’«xt
(572^0 ^TthSrj ^ '“'S’* M
ts!&iaray^. Cum concreverit calcultts,
^ alte in vejica fuhfederit .feorfim fepa-
rata arenaceum calculm accedentem are¬
nam non apprehenderit, fed copiofior ^
gravior extiterit, adeo ut non invicem
coagmentari clueat, tum duo calculigi.
gnuntur, aliquando ^ plures, quibm in¬
ter fefiicatit ^ collijis, concujfu areno¬
sum comminuitur, ^ per urinam excer.
nitur, interdum autem ,fi arena in vefi-
cam defeenderit, nec tamen cogatur, aut
coagmentetur. Sic & Avicenna lib. iir.
Fen.xix. traft.i.cap.v. "Et accidit quan¬
doque, ut fint in vejica una duo lapides,
mplures illos excoriantes, multiplica¬
tur arenofa eomminutio ex illis . Et ejl
quandoque cum arenofitatef&x furfurea,
propter abraftones fuperficieiejus a lapide
affero. Duobus vero modis, ex Hippo¬
cratis doftrina , arenofa emittuntur in
calculofis. Cum duo > vel plures calculi
ex mutua colliiione comminuuntur,aut
quando arena: cum urina e renibus de¬
fluentes in veficam , ex ea , antequam
coire pofllntcum calculo illic hasrente,
expelluntur, Etifiudprorfumefi,iacpi\s.
Ilg IoH. Beverovicu
qued in Epifiola ad te feripferam , quif.
quis arenofa effunderet per urinam, que,
in imo urine, fubfiderent, certum effe hoc
fignum, in ejus vefica arenas, aut calcu.
los effe. nimirum arenofos. Quod ita ex
loco ifto, quem ante attulimus, manifefie
probatum apparet, ut mihi armamenta¬
rii vice jit , unde promam tela certiffma
contra tuam interpretationem , neuti-
quam in vanum cafura. Icane? non eft
quod mihi ab ejufmodi celis metuam le-
thalia vulnera. Idem ne efle cenlesiNo-
biliffime domine , dicere, quandoque
cum vefica laborat calculo, arenas ex¬
cerni , idque hac limitatione > cum vel
plures calculi invicem colliduntur , vel
cum arena: non h*rent tamdiu in vefi¬
ca, donec coeant, & conglutinentur) &,
quod ellin Aphorifmo, quibufitunque iu
urinis arenofa fubfident, iis yeficam cal¬
culo laborare ? Quamvis tibi hoc com¬
mentum magnopere placere videatur)
dabis veniam)fi mihi non fiat verifimile.
E duabus Hippocratis conditionibus po-
fterior, fi nempe e renibus in veficara
prolapfie ftatim excernantur,nullum da¬
re poiTunt indicium vefica: calculofe,
quod te negaturum n on exiftimo: prior
ExERCIT. DB CALC VIO. IIP
plurium tantum calculorum, qui fe mu¬
tuo deterunt, iignum prtebet. at hoc ra¬
rum, quomodo ergo aren® certum &
proprium calculofai vefica: fignumsMihi
certe tantum videtur diftare locus ille
Hippocratis a nobis citatus ab Apho-
rifmo noftro , «ra» «gjtris }*•’ iin' ycuiift
quantum cxlum a terra. Saipius unus,
rarius plures in vefica generantur, & ubi
unus, unde tunc calculofi arenai ? Scribis
alio loco urinam ftringendotas abrade¬
re. Sic certe, aut urina id facere deberet,
aut vefica. De molli, & membranofa ve-
Cca (quam calculus durior potius dete¬
reret, ut & ipfe ex Hippocrate annota-
Ai) non eft credibile : multo minus de
urina tattareo humore imprargnata.Hoc
multiplici experientia confirmatus affir¬
mare audeo, eos,qui arenas excernere
confueverint, antequam coirent in cal¬
culum, mox eo correptos, vix,aut pa.
rum arenarum (quod ex Avicenna & ipfe
adftruis) egerere. Notavit idem ad A-
photifmum noftrum Mercurialis: Stpe
ufu venit, ut, ubi lapis efi in vefica, are¬
ns, , qus antea e]iciebantur , ntn amplius
compareant , fcilicet iis ipfi lapidi adhs-
refcentibus) ^conglutinatis. Nam quot¬
quot
110 IOH. BEVER.OVrcIt
quot fere'e renibus defcendunt in v§fi.
cam , calculo ibidem jam formato, ut
ejufdem fubftantias, undique fe appli-
eant > urina paullatim ex attritu veGcs
lentorem quendam fibi acquirente, quo
arenae retinentur, & calculo affiguntur.
Innumeris id demonftrare poffim calcu*
lis feftione ablatis, quibus arenae vel un¬
dique concrevere, vel certis locis, ut fo-
lent fquammulae in oflreis, &murculis,
acCumulatx eminerent, atque eo tem¬
pore quo coaluiflent, & aufti fuiflent,
nihil unquam arenarum cum urina pro-
diifle obfervaveram. Quare miratus nu¬
per fui, cum ego judicaflem ex dolore,
ftranguria, & urinis mucofis,calculumin
velica hxrere, &quidem magnum jce¬
lebris nominis Medicum colata diligen¬
ter urina, cum nihil arenofi fe offerret,
caufTam retulilTe in falfos humores,acri-
monia fua orificium veficac vellicantes,
fed hallucinatum fuifTe etn-nypi» poftea
in diflefta poli obitum vefica compro¬
bavit. Calculi quamprimum extracliex¬
ternum aerem excipiunt,duritiem quan-
dam acquirunt: at dum adhuc in velica
continentur, mollioresfuntjinprimis ex¬
trema foperficie , quare facile illis ad¬
haerent
tsErent arena;, ac proinde non excer¬
nuntur. Vidi non femel, cum calculi,fta-
tim a fedione, mihi adftanti adhuc ca¬
lentes darentut.multum arenarum digi¬
tis adhteiiiTe, quamvis pueris ipiis arens
nunquam in urina fubfedilTent.Hinc ap^
paret calculos arenofos neque perpetuo,
neque frequenter lignum exhibere ia
urina arenis a corpore fuo abrafis.Quod
tamen necelle erat, G arena: in urina
fubfidentes habends lint pro certo , &
pathognomonico, ut vis, arenoforum
calculorum ligno. Refte enim fcripllt
Medicorum princeps, quandoque tan¬
tum a calculofis excerni arenofa, Idque
in duobus modo cafibus, ex attritu fcili-
cet plurium calculorum, & quando are¬
na:, prs pauca mora, calculo non adha:-
refcunt. Qms igitur ex eo, quod quaw.
tantum adeft, lignum morbi pe¬
tat demonlfrativum ?Et fingamus in cal-
culolis frequenter coofpici fedimentum
arenofum, an ideo certum & proprium
indicium, ut de eo pronun¬
tiari poffit, Quibufcunque in urinis are¬
nofa fubCdent, iis velica laborat calculo?
i^on crediderim ex uno ligno (quod &
adeire,&9be£re poteft) cum alia limul
F con-
Iit IoH. Beverovicii
concurrere debeant, facile id conceflli-
ros artis Medica: proceres. Hoc & tibi
ipfi expreffit veritas,cum ad Hippocratis
locum ex libro de Internis affeft. ante
citatum feriberes: Non eos reprehendit,
quod ex etrenof» ejeHionefignum caleulofi
hominis deprehendi pojfe putarehu , [ed
quod ad reliqua figna non attendentes,fed
ad folam arenarum excretionem , opina-
lanturex veficaprocedere, qu&exreni-
hm defeenderent. Et alibi, Vidi , inquis,
pueros feMoxis egentes, ^ propterea chir¬
urgo commips, de quorum 'calculo nihil
per EKKg/ioj» , nec -isiifaeu
proditum fuerat, necpr&cognitum. Alia
indicia aiitium demonftrarant. Quomo¬
do igitur arena: baberipoterunt pro cer¬
to, ut vis,& demonflrativo calculi fignoj
Pleuritis nonpotcft confiftere abfque il¬
lis Cgnis, qua: fupta commemoravimusi
nemo tamen fairus dixerit, Quicunque
tufliunt, vel, Qmcunquedifficulter re.
fpirant &c. pleurkide affediri funt. Et ni-
hilomirrus ligna illa ad hunc affeftum
delignandum neceflario requiruntur:
non necelTarium vero in calculoforum
urinis arenae excretio,quam ipfe Hippo¬
crates interdum tantum, idque duobus
folum
Exercit. db Calcvlo. iij
foluin modis contingere ftatuit. Qui fi
defint.fequitur arenas non excerni. At ut
plurimum deeffe , jam diftum eft. Ve¬
rum fignapeti debent abiis.quod &ipfe
fateris, quie frequenter, & as sm' ot' otAb
accidere folent, npn ab illis, qute inter¬
dum modoj^ fffeAaA». Et tamen le¬
gitur inter admirandos divini Hippocra¬
tis Aphorifm os, C)i(sazm> ci sjia
ftahec , Txriotavi d xilsis A(3 jS.
^ibafcun^ue in urirnt nrenofa fuhfi-
dent, illii -vejica laborat calculo.Qinx in¬
terpretatio te patronum nada efi, atan-
tagoniftam mihi peperit mea , qua p.
Puntur verti. Sed eam nonnihil corro¬
borare videntur, qui eum pra’cedunt &
fequuntur Aphorifmi, in quibus manife-
fta fit miffionis, & excretionis variarum
rerum mentfo, verum'in noftro nulla.
Quam etiam cauflam fuifle exiftimave-
rim,cur,cum illos ferd retulerit in lib.iii.
Pathologite cap. xvi. ubi de iis agit,qua:
urina: permifcentur, hunc omiferit ac-
curatifiimus Medicorum , & nunquam
fatis laudandus Iohannes Fernelius. De
magni viri Pathologia teftari pcffura,
qui eam cum veterum & recentiorum
■fcriptis olim contuli, & fchqliis illuftravi,
F 7. verilG-
114 IoH. Beverovicu
vcnffima efle ca, quibus ipfe illam con¬
cludit: G^iumquam ea in hrevem quafi
firmulam comprehenfa videri potefi, quif
quit tamen acri fiudio, attentaque cogi¬
tatione fmgula expendet atque aflimabit,
tandem percipiet nihil eorum pratermif-
fum ejfe, qua adperfeBam rerum ^ mor¬
borum cognitionem pertinent, tb' tid me¬
dendi ujum conducunt. Tantus author
loco citato, ubi ex profeflb ea omnia,
quE Hippocrates & Galenus, de iis, qua:
cum urinis excernuntur,examinat&ex-
ponit, propriafque obfervationes addit,
tanti non fecit Aphpnfmum noftrum,ut
ullum de eo verbum facere voluerit,cum
tamen plures ei proximos totos recen-
fendos efle duxit. Tantum dicit arenu¬
las defluere a renibus, eafque, fi copiofa:
fint & crafliufculx.calculum minari.Ne-
que magis arenarum meminit lib. vr.
cap. xiit. ubi agit de vefic® calculofa:
fignis. Qua: cum Medicorum,quotquot
funt, aut fuere, elegantiifime ac vetiffi-
ine tradiderit veftras Fernelius , opera
efle putavi pro arenis, quibus Calculi fe¬
mina, non figna mandant, certiora huc
transferre. Vropria, inquit, calculi vefi-
c<t figna hic fere funt , vaga quadam &
Ei£B.CIT. de CALCVLO. Ilf
oberrans circa pukem, perinaum titil¬
latio ,fiquidem exigtitu is ^ levis etiam-
num eft: quum verograndefcit, incum¬
bentis gravitatis pondus percipitur , ut
idcirco difficilis, ^ doloris plenus per [a-
lebrofa loca Jit inceffus, multoque diffici.
lior faltatio. MiSlio crebrefcit adeo, ut ^
tandem affiduo meiendum Jit, vixque
pofflt urina cohiberi. S^uum meiendum
ejl, urina Jluor intercipitur, obviam qui.
dem impuljo calculo, Jicque rmniine con¬
tinuata, fed intercija eJlemiWio. Ac tum
dolor alias univerfum pudendi duSum,
alias glandem Jolam affligit, ijque acerri¬
mus Jub emiHionis finem, quum calculus
urina curfu incitatus, quaji proditurus,
JphiaBerem violentius comprimit. Meien-
di conatum comitatur dejidendi cupidi¬
tas, quod calculi magnitudo e perinao re-
Bum intefiinum, ut vefics, cervicem, ex-
timulet. At vero nonnunquam fumma
vefics, adhirejcens calculus, ^ quafi ex
illa propendens , vix ullum ex his fignis
manifejle exhibet; ^vifi fiunt, qui nullo
dolore diu illum gefiaverint: omnibus ta¬
men hsc figna modo mitia fiunt, effi ob-
ficura, modofisviora. Vrina alba, crafifia,
turbida redditur, quum grandior cal-
F j culus
Il 6 IoH, Bevirovicu
cu/itd ]»m diu eft in veficu delentfu , in
qua fedimentum purulentum efl, aut na¬
rium mucori perfimile, Non verba, fed
certa ligna, dat incomparabilis author,
■ qua: cum legitis artis noftrte tyrones,
Credite eum vobis folium recitare Si¬
bylla.
Nullum tamen nec de arenis, nec de
Aphorifmo noftro verbum fecit ille,quo
nemo Medicinam fcripfit accuratius.Re¬
liquis Medicinas proceribus hic aqua
hsret.Cui^enim experientia raonftran-
te didicerint, ac certi fiat, fignum hoc
incertum plane, infidum, ac fallax efie,
ipfumq; Aphorifmum Hippocrateo no¬
mine indignum: quia tamen tanto au-
thori adfcribitur, omnem movere lapi-
dem , ut ifti lapidis figno fua conflaret
veritas, & ex ea maximo Medicorum
merita confervaretur authoritas. Prin¬
ceps Galenus (quem fcribis Medicis poe-
ne deum efle) in Comment. manifelie
errare fcripfit Aphorifinum , quod non
additum fit de renibus, five hoc facium
fit, inquit, quia Hippocrates ipfe ditni-
diam partem fermonu neglexerit , five
quia primm librarius omiferit.Sive enim
in renibus , five in vefica calculi gene¬
rantur.
I rmtur, una cum urinis exeunt arenofa.
i Hoc mordicus defendunt imitatores,
qui Galenicorum nomine gaudent,nul¬
la experientia freti. At quam merito id
notetur a Vega, Hollerio, Mercuriali,
Sylvatico , Heurnio , jam alibi a nobis
annotatum eft. Fidiffimoenim, ut fcrr-
bit Mercatus lib. iv. de Morbis intern.
cap.xi. experimento conflat, plerofque
eorum , qui calculum patiuntur , non
emittere arenas , aut eorum, qui arenas
mittunt, neque renum , neque veflcae
calculo laborare. Idem experientes Me¬
dici confirmant. Philotheus
exiftimat ided Hippocratem folius vefi-
cas memfniflTe, quod in ea, ob majorem
'capacitatem, frequentius, quam fn an-
giiftioribus renibus calculi generari fo--
leanr. Sed in eo bis, experientia fcilicet,
ac ratione falfuseft. Sic quotidie obfer^
Tamus longe frequentius in renibus eos
nafci, quam in vefica. In promptu ratio
eft, quia in renibus . calculofa materia-
ob anguftos meatus, diutius retinetur,
& fepe, dum urina percolatur, fubfiftit,
ibidemque haeret, in calculum conver¬
tenda. Huic rei accoiiimodare optimo
jure licet, quod Hippocrates libro de
ItS IoH. Beverovicii
aere, aquis , & locis coniignavic de ori.
ficio veScx inflammato, ac proinde ar-
ftiore, atque tum > quod tenuiifimumin
ip(a eftiexcerni, quod vero craflSflImum
ac turbidiffimumi.coacetvari & concre-
fcere.Ita ut aoguftior potius,quam capa¬
cior locus calculo producendo flt aptus.
Magis placeret (fi res ipfa) folutio lo-
hannis Martin!,regii profeirorisi& Chri-
ftianiflimas reginte archiatri fententia,
quam pofuit in prteleftionibus (nuper a
Renato Morello, infigni profelTore re¬
gio editis) ad Hippocratem de morbis
internis) quod nimirum a pofleriori ad
prius reQiiciendum fit ; quia fi calculus
veficas de fe fignum praebet per arenas in
urina fubfidentes, tanto magis id polTe
renes, ideoqiie hoc, veluti rem notam,
&!cuivis manifeftam Hippocratem omi-
filTe. Cardanus in Hippocratis lib. cir.
Ie£t. Li. fuper text. xxvi. vult arenas e
calculosa vefica raro prodire. Si, inquit,
jubfidant h vefica calculo laborante, tan-
quam materia calculi erunt, at ifiud ra.
ro admodum contingite : incrementum
enim fieri [olet in omnibutab htsqua po-
teftate talia funt, ut planta k fitcco, non
Ugno , aut ramii vel fiondibm. idque
- ---
Exercit. de Calcvio. Jl?
femper ferme verum eft in hU qtu vere
generantur. Vinculu enim contingit ar-
Bii alligari arborem arbori > aut lachry-
mam fortuito adherefcere , fed h&c cafu
fiunt , eb' farb, nec funt vera incremen¬
ta. At in hu jufmodi, qua non generan¬
tur ,fed concrefeunt (non funt enim veri
lapides) etiam difficile efl , ut fic augean¬
tur. arena enim dura'non adharet lapidi,
nifi per limum , cum limo etiam fa¬
cile motu exteritur , unde facile eft motu
faltihm prohibere lapidis generatio¬
nem; folo autem limo lapis augetur, ut
etiam cum lapidem eximimus res ipfa do¬
cet, plerumque enim limo involutus in.
venitur. Si vero fit arena pars lapidis
jam falli , necejfario tophus erit, alba,
motu ac medicamentis /altibus dif-
folvetur, unde non nifi (quod/spe etiam
evenire [olet) cum plures fuerint lapides:
tum enim fi unus alterum atterat,arena
prodit cum urina. Secus rariffime id ac¬
cidit, ut in urina propter lapidem in ve-
fica 1 arenofa frequentius fubfidant; nam
femel, aut bis, terve quaterve in anno,
cafu contingere poteft: fed neque tum nt-
cejfarium eft lapidu in vefica contentifi-
gnum. cum enim lapis trifariam in vefiea
F •; gene.
rjo IoH.‘ Beverovicii
generetur, vel ex limo, vel ex lapide re-
num in vefieam delato, inde fuperauSlo,
vel ex arena coaBa, ^ invicem glutina¬
ta-, hictertiiu modiu ratijfme contingit,
quoniam partes fe invicem exterunt. Et
ideo arena potius apparet po!i medica¬
menta atterentia lapidem , velpoft mo¬
tum alftduum^ validum: ^ oportet
ut fit tenuis > eir in imo non adharens ma¬
tula,,^ hac fignificat lapidem. Aliaare-
na Jpeciesnon fiunt fignum lapidis, fed po¬
tius urina crajfa cum fiedimento crajfo,
lento. ^multo, exalbo, cum fiubflantia
parum pura fiy non bene colorata , aut
qua prodeat cum magna prurigine do¬
lore : vel quod fit aquea ^ pura. Aliam
viam ingreditur Mercatus, qui,loco ;am
citato, yerum efle Aphorifmi fenfum ta-
tamac, dum arenofia hac ^ fiubfiflunt,^
■frequenter fiubfiflunt. Cujus doBrina gra¬
tia, duo, inquit, expendtjfe oportet: unum
quidem, arenofium fiedimen non fiolum in
veficapoffe gigni, fied in renibus, ^ in
fecore, ^ venis, caterumdiflingui, quod
jecoris, ^ venarum arenula Jubtiliores
fint, ^ flavi coloris, raroque aut nun¬
quam fiubfideant, fied cum urina inna¬
tent fiedmentoimmerfia, aut matula ad,
harejcm-
Ex^rcit. de Caecveo.. rjr
hirefcentes. Item qus, ex renibus pre-
deunUplerumque fubjident, licet aliquan¬
do innatent, gjo cttm hoc craffiores exi-
flunt ify inaquales,omnes tamen favi
rubri coloris magis , quam cineritii aut
fubalbidi. At qus, ex' vepca decidunt r
crajpores, albidiores,inaquales, & infun¬
do matula refidentes vifuntur; quo fit, tit
ipfis hac legevifis, certijfimum Jit lapidis
indicium; Reliquum vero , quod conji-
deratione dignum exijiit,in earum excre-
tione efl,pradiSlas arenulas femperdebsr
re fubjijlere , non per intervalla , ut in
reliquis , quas mox memoravimus ; fic
enim verbum illud prafentis temporis
(fahCiduntyoJlendit.non quidem aliquan¬
do: praterquam quod renum arena,arena
quidem eft , non arenofum fedimentum.
ItifferuntprofeHo non parum arena, ^
fabulofum fedimen; quippe hoc conflitui-
tur non ex arenulis, fedex JruJiulis ac la¬
minis parvis portiunculis femipitui-
tops, jam fere concretis, qua ex lapi¬
dibus excidunt ob fiequentes motus, ^
longe magis eum lapis untos nort efi, fed
varii exijiunt. Vide, qui paullo ante di¬
xerat arenofa in urinis fubfiftentia, tam
iocertuat, & infidum eiTe calculofa; ve,-
ficse
iji IoH. BEVEHOvicir
ficas figniim i ut nullum aliud incertius
reperiri poffit, quantoftudio laboret A-
phorifmo veritatem conciliare. Statim
fubjungit; Si lapU durus fuerit,Uminoft
aderit/ub/identia: fi tophaceus, lapidum
frufia apparebunt: quod fi nihil horum
adfit 1 lapis procul dubio non eft. Hoc
sfy imirSi difcrepat a tua doftrina, qua
negas a lapide duro, aut tophaceo quic-
quam abradi poiTe > quod cum urina ex>
cernatur : ac propterea arenofum tan¬
tum oportere efle, aut mollem, qui per
arenas , aut per fragmina minuta de fe
tellimonium dicat. Eodem fere , quo
Mercatus modo, huic difEcultati fuccur-
rit Mattianus cit. Nam cum prius reji¬
ciendum efle diceret Aphotifmum, tan-
quam Hippocratico nomine indignum,
& ipfamet experientia vitiofum, quod
quotidie obfervetur, abfque ullo veficte
vitio arenulas mingi, mox addit:
fi quis Aphorifmi dignitatem tueri tu-
piens dixerit , hnge diwrfum ejfe minge¬
re arenofa , ^ mingere arenas, probabi-
lia fatis afferet. Arenofa enim mingi di.
cuntur , quando non fola arena ,fed fedi-
menta crafiiora,qusi admixta habent cor.
pufcula quadam arenofa, cum urina ex-
cernua-
Exercit. de Calcvlo. ij}
cernuntur. Arena 'vero fimplieiter min¬
gi dicitur , quando Jola arena in fundo
matuh condicitur, ficuti hac a reni,
btu perpetuo ortum ducit.itaarenofa jam
diBa frequenter obfervantur m iis, qui
lithiafi laborant, in quibus vejica pitui-
tofo muco non raro fcatet, una cum are¬
nulis prafatis.qua nihil aliud funt.quam
particula lapidis ex attritu decerpta.Cum
igitur fola arena mingitur, renes calculo
laborant , at cum urina fedimentum ha¬
bent erajfum, vifcofum corpufculis di-
Bu refertum , veficam calculo laborare
conjeliandum eft. Veruntamen neque id
perpetuum eft, quando ex tuberculis citra
venam cavam difruptU arenofa agrotan¬
tes mingere Hippocrates de Nat. hum. (lo¬
co a te prolato ) teftatur, iifdemque uti¬
tur diSlionibus , quibus in Aphorifmo.
Gjuare nifi indefinite prafens fententia ac¬
cipiatur , nullo modo defendi meo judicio
poteft. Hxc Mattianus. Convenit autem
in pofteriori modo, quo inter arenas &
arenofa dillinguitur, cum Mercato> uti
in priori fere cura eodem Mercuralis,
qui & alteram interpretationem addit.
'Nam poftquam in prasleftionibus ad
Imnc Aphorifmum disiflet, non polTe
cum.
J34 IOH. BEVEB.OVICI1
eum doatina: HippocraticEc , qua: firma
elTe folet, accommodari, nifi aliqus ei
tribuantur conditiones, eas has efle fta-
tuit: 6^od ubi apparent arenula, vel fta-
tim jubfidentes i vel pauUo pofi, fignificat
lapidem vel affuturum in renibtu , aut
invefica, vel adfuiffe, qui in arenas ftt
diffolutm , vel adeffe: nifi melius dicere
placeat vocem XidiM fignifieare Hippo¬
crati effe aptum ad generandum lapidem.
Sic enim verijpma eji fententia omni tem^
pore. quod ubi in urina fiatim arena fub-
fident, iu vefica efl apta ad generandum
lapidem, [cUicet ex ipfis arenulis,^ miror
Galenum hoc non vidiffe. Ha;c fententia
plane convenit cum tua. Ita enim fcri-
bis: Arenofa vsrosUtroic non poffunt pro¬
cedere, nifi ex arenarum copia, ^ quafi
faburra, qua in renibus eft ac vefica,vel
ex arenofo calculo, qui pariter in vefica,
vel in renibus innatus fit. five jam for¬
mato r five formari coepto: Et fiestitelli-
gendus Avicenna,, Arenofa hypoftafisli-
gnificat femper lapidem cOagraenta-
tumi aut coagmentari incipientem > aut
qui refoivitur. Vbicunque igitur appa¬
rent in hypoftafi urinarum fabuloja. id
ifi ■ifiufsittiha ; fignificant mum ex his
tribus,
Exer.cit.de Calcvlo. ijf
tnhut , aat calculum nimirum ]am con¬
cretum, aut eum, qui adhuc in concre¬
tionis eft principiis, aut mollem, a quo ni¬
mirum facile aren* abradantur. Ante
Itidem fcripferas j Arena in urina fubfi-
dens probat arenofum calculum, uel are¬
nas in vefica multas calculum lapfu tem¬
poris cogere idoneas. Vtrumque PiiSi«in«i
calculus quidem ut arena ut ma¬
teria Iterum pauIlo poftiFiir
uUiu arenas mingit, quin ex multitudine
arenarum, quas in vejlca habet, five in
unum corpus concretarum .five difcreta-
rum, habeat AiSjSra», ^ quin
xufls eidem AjSjS» dicipoJfitL,. Tandem
etiam ad alteram interpretationem de-
fleftis, ut fcilicet ra' Hippo -
crati fint m vel hiSifta ■<^stft/*ahce
minuti lapilli, facie ^ magnitudine are-
nu fimiles. Q^d ut veritatis facem no.
ftro Aphorilmo prducerent > in tot fe
facies vertere coafti fint prteftantiflimi
Medici, & tu inprimis . Excellentiflime
eruditorum, nihil non intentatum reli^
queris: magnum argumentum eft, are¬
nas cum urina excretas , & fubfidentei
non efle evidens, certum, & demonftrai
tiYum calculof» vefics indicium. Vt me
com-
IoH. BEVES.OTICII
comprehenderes, non emittendum, dt-
leromate capere ftudes , & hoc a/afii-
Gabs^» plane irretire. Cum te fcire fatea¬
ris nec Theflali me fefbatorem efle, nec
luliani , qui falli convincebant Apho-
rifmos Hippocratis , in hoc tamen A-
photifmo videre te fcribis eorum me fen-
tentia: plane fubfctibere, etli videri id
nolim. Nam hoc, inquis, omnino ex tua
explicatione concludi poteJl,five ver a illa
fit ,five falfa. Si vera eft , tam certe fal¬
lax mendax erit definitio, quia ex are¬
na i» vefica delitefcentibus figniim dari
calculi ique intra vefieam occultati af¬
firmat. Sluo nihil falfius ejfe jam fupra
demonfiravimtts. Ego e contrario jam
fupra demonftravi ejufmodi indicia Hip¬
pocratis doflrrina convenire ; atque ve¬
rum effe calculi lignum, C arena;, ante
fcilicetexcerni foiitae, fupprimantur; &
ita eum nafci ipfe fateris. Pergis, Si fal¬
fa efi expofitio tua, hic tamen ex tua fen-
tentia Aphorifmi falfitas, ^fallacia de¬
prehendetur, quia fiatuie , nifi quii eum
ita exponendum cenfeat, ut tucenfes.non
pojfe uUa ratione Aphorifmi veritatem
confifiere. Vt veritas ei conflaret, ego
ita expofiii. At limpliciter & abfolute,
f Ex£RCIT. D£ CAlcvio. IJ7
[ ut vulgo fumitur,verum elTc, nemo me¬
dicorum ftatuere poteft , quod ex locis
j aliquot jam addudis abunde liquet. Hinc
ad alia confugere coadi fuere, & tu il-
I lorum veftigiis infiftere. Ac quamvis in¬
genue fatear, pras tantis architedis non
dignum me effe , qui figam palum in
parietem . Non putarim tamen , quod
fciam
A!« iss&s ? »uiiv
Iterum ad eundem turpe lapidem im¬
pingere,
iterata me fcriptione lignum lapidis in
arena, fundamento parum flabili flru-
dum, deflruere malo more voluifle. Vis
eum illis, quos citavi, tw' non
elTe (impliciter arenas , fed detritaa la¬
pide ramenta. Verum ifla dereri non
polTe demonftravi neque a vefica, ne¬
que ab urina,fed tantum ex pluribus cal¬
culis invicem collifis, & fe mutuo, (quod
cft in veteri Grtecorum dido, f
, fcalpentem 'viciffim fcalpere )
attritu abradentibus, undefridulteviga-
ta fcabritie, laves & plani tales calculi.
At hoc rarius contingere folet. Vt Apho-
rifmo, \nd\iis , conflet certitudo ac veri¬
tas , fatis efl fi definiat , quod ut pluri-
Tjg IoH. Beverovicii
mum [olet contingere , etiamfi non [em-
per . nec omnihui. Sed quajfo te , an ut
plurimum fune duo , vel plures calculi
(quod Hippocrates infabulofa urina re¬
quirit) & hi quidem in vefica puerorum
arenofi, utipfe hanc rem determinafti’
Equidemi qui aliter quotidie video, neu-
tiquam id’tibi credere poiTum, neque
quod raro contingit, pro univerfali ca¬
pere indicio. Si ut plurimum a calculo
arenofo quid abfcederet, faciJe obtine-
res, quod contendis: fed cum id non fiat,
tota res limitibus Hippocrateis eft cir-
cumferibenda. Altera expolitio , ut ni¬
mirum AiStSi intelligatur de cal-
culofa, quatenus fcilicet qui arenas ex¬
cernunt, veficam habere aliquando pof*
fint calculo obnoxiam; non poteft ner¬
vos , nec firmamentum accipere, nifi ex
mea interpretatione. Agnofcisipfe,quod
Avicenna dixit, in quo eft fedimen are-
nofum, in eo non Aggregatur lapis, quo¬
niam materianon eftretenta. Itaquenon
poteft lignum, peti de calculo , ante¬
quam coagulentur arena;; quod non fit,
dum inurina emifiafublident, led dum
in velica retinentur.' Et in hoc noftrae
diiputationis cardo vetfatur, Hanc priuft
quam
ExSRCIT. de CAtCVLO. 139
quam concludam , relaturus talionem,
te quoque dilemmate concludere ten-
tabo, quod mutuabor ex duplici illa ex-
pofitione. Statuis cum Medicis, quos ci¬
tavi , 7w fignificare fabuloft
calculi ramenta, vel, ut vulgo Aphori-
fmus intelligitur, fimpliciter arenas. Si
prius, fabulofa ifta tantum indicare pof-
funt de pluribus calculis fe mutuo atte¬
rentibus ; & tum neutiquam
quod vis, efle poteft , ut calculus ali¬
quando generetur , qui jam generatus
eft. Si pofterior fignificatio obtinet de
arenis , non poteft efle (ignum vefica
jam calculofa;, immo nec, qux ut plu¬
rimum calculofa futura eft. Longe enini
plures funt qui arenas excernunt abfque
ullo unquam calculi incommodo,quam
quibus calculus ex iis coagmentatur, ut
fuprafulius annotatum. Et hoc potiffi-
mum in iis habere locum , qui quam-
plurimoscum urina profundutvt, ipfeex
Avicenna confirmafti. Quare non eft
quod amplius hoc faxum volvam , aut
liare diutius audeam
caprea adverfue leon-em, vitilitigator,vel
A’5;y,'r!< auditurus, fi feftidiofei
me latius vellem diffundere, aac&^upe-
140 IoH. EeveroviciI
fingula posne verba ad vivum re-
fecare. Hoc enim nihil aliud elTetiquam
quod eft in Graecorum proverbio , mg
xty^Ks '2in%(i^H'ittniliigran»tornofcuU
pere , auc potius fuiteii > arenai
numeritre. Ego, qui optime noflemj in
me verum elTe.quod olim a Graeco poe¬
ta fcriptum efti
X«>ga« UT «»•«* ^ m KCUSA»,
StjunSafunthac.multa f^aptudicere,
cum aliter me polTe diffiderem , brevi¬
tate faltem tibi ut placerem , laboravi.
Qimd fi haec iterum minus placebunt (ut
quidem praeter votum > non vero expe-
ftatibnem.) ftat fententia.pedibus trans,
ire in tuam, quae mihi merito in omni¬
bus loco oraculi. Difputavimus pluribus
de uno calculi figno, fed utinam admif-
fum potius ejicere, vel ne admitteretur
prohibere poffimus, nec audiendus effiet
vetfus veteris poetae apud Plutarchum,
E’» 3 Aijvis > Rijv» <4’ ^
Vttgnn erat in /axis, neque faxurn tolle¬
re quibant.
'Solus hic fcopus meus, haec mea Sparta,
quam ornare contendo, magis a te or¬
natam . Quare unicum hoc refiat, ut
immor-
I Exsrcit. de Calcvio, 141
f immortales tibi gratias babeam>Virfra-
1 mortalitate digniifime) quod raeiSt Me¬
dicos omnes admiranda; eruditionis tum
radiis illuftrare, & tot craflm ignorantias
nebulas ex arte difcutere non lis grava¬
tus. Credatur unicum iftud efle hujus
fcriptionis argumentum. Quandoqui¬
dem enim, ut eftapud Ariftotelem.asA-
Ais (pifiices , multas
amicitias filentium diremit, ego ne tua
exciderem 1 malui male, quam nihil re-
Ipondere. Serviat ergo hoc qualecunque
feriptum confervando aiEeeiui tuo, quo
quamvis immerentem ab eo tempore,
quo femel in amicitiam tuam fum ad-
miflus, tamconftanterprofequi digna¬
tus es. Ita Deum veneror > te, Nobiliffi-
me Domine, incolumem diu fervet, ad
literarum decus, & feculi gloriam. Dor-
drechti prid.Kal. lanuar.c Io I o c x t r.
quem tibi annum, & plurimos fequentes
fauftos voveo.
Cum iterum requifivilTem judicium
magniVofllinoftri.quodeidetulifti de
controverfa nobis metonymia , tardius
adme refponfionem fuarodedir. Quam
tamen hic leges, ut per me non ftetifTc
videas, quo minus id haberdmus.
S.P..rf»
IOH. BevERi
HI
S.V. An quia ^ ipfe de PaUmonis ar¬
te non pauca confignavi, amplijfime Be-
'verovici, eofimiliter fapere me putas, ac
nobilem illum Grammaticum Vicenti-
num; qui tam fluite fapiebat, ut putaret
nomen fuum prppterea a Marone pofitutn
ejfe in Bucolicis, quod pnfagiijfet, ipfum
quandoque fore judicem poematum, ^
poetarum ?
Non ea vis animo, nec tanta fupetbia
nobis,
Nec tam averfus equos Batavis fol jun¬
git ab oris.
Nunquam ego vel de poetis, vel de aliis
fummis viris, quale hoc par, quod mefcis
dicere, judicium mihi vindicabo. "Etpri-
feHo, qua parte ego, do Vicentinus ille, fi
artem, quodammodo communem excepe¬
ris , convenimus ? Ille natas fecum , dl'
morituras ajebat Uteros, Ego vix aufim
inter literatos nomen profiteri meum, Li-
teratorem dici finent, qui.non aliud obje-
Bant, quam quod illuflris veftr& Vrbis
proceres juvenem me Gymnafio fuo pr&-
fecerint. Fraterea VicentinusifteVarro-
nem vocabat porcum. Mihi cum illo o-
mnium togatorum doBiJftmo bene conve-
Exercit. de Caicvlo. 145
nit, nec minas cum noftri feculiVttrrone,
TiS mw Salmafio, quem toto orbe obfiu-
pefcit, quicquid pene eft doBorum ; nec
minas 'omnis admirabitur pofteritas. Di¬
xeris , ifia iSit is&e , expofci judi¬
cium meum de metonymico ifloc loquendi
genere. Equidem non defugerem hunc la¬
borem 1 nifi certus ejfem, [olum dicis , vel
honoris gratia, hoc judicii mihi a duo.
bus fummis, mei amantijjimis, defer,
ri. epuid enim fit ftatuendum , videtis
per vos ipfi, ^ hoc videre vos vident 0-
mnes. Vel ex literis fuper eo a te fcriptis,
quilibet, non filum Vulpius tuus, vide,
rit jfententias ambas a veritatis 1^pacis
fiudiofo tam facile pofe conciliari, quam
vulpes pyrum comefi. De valetudine S.o-
verii ^c. Amftelodami cId Ioc xli.
ly KalEebr.
Tuus omni oflScio
Gerardvs Io. Vossivs,
IoH.
lOH. BEVEROVICIt
SPICILEGIVM
C A L C V L O.
Clarijftmo, ^ exceUentiJJlmo viro,
FORT VNIO LICETO,
eminenti, ^ fupraordin»rio , in Acn~
demia Bononienfi, FhilofophU
Profefri,
lOH. BE VEROyiCIVS S. D.
a Lariflime vir. Non folum
ftudiornm mater Bononia
veftra , fed univerfa Italia
ros eruditionis laude cele¬
bres , quique nominis fui fama, & a:tcr-
nis fcriptis patriam illuftrarunt.Inter eos,
qui, cum apud vos agerem .eminebant,
fuere omnes, non pauci,quibus flos «ta¬
tis nil nili flos, prarterexcellentifflmos
dominos Licetum, & Sylvaticum, quo¬
rum altis radicibus pepercere Parete, ut
effet urbi veftrs.unde doftior orbis ube¬
res perciperet & demeteret doftrina; fru-
ftus. Vivite etiamnum felices Heroica:
anima:, nec gravis vobis unquam fit,qu«
indofits onus ,£tna gravius,iagrarefeeos
14« IoH. Bevero vicri
hzc a:tas, in -qua Phriofopliije, & Medt-
cinac.cultoiibus prsecffe &prodeffe non
defatigamini. Gloria Ifocratis vos ma¬
neat, qui Panathenaicum fe fcripliffe te-
ftattit quau(> & nonagefimb^^aetatii'an¬
no. Maneat Si vos L'eofitini Gorgia fte-
licitasi qaic!e<nt«ta& leptem complevit
annos, Oeque unquam in fuo ftudio at¬
que opere cefTavk, ceftatus nihil fe ha¬
bere cur accufaret feneftutem. Mem¬
bris ehim, Ut inqiiit ille, renefcentibus,
eruditorum intus animus induftrite be¬
neficio florem juvent® teciiet. Hoc vel
praecipue in vobis habet locum, qui ni¬
hil ab illa setate pf®ter canos, atque pru¬
dentiam ; & quibus
— nec tarda feneUai
Debilitat vires anim , mutatcjue 'ui-
gorem.
Ita enim mihi retulit do£lifl[jovem's Seb.
Hogendicius vqui nupera vobis laurum
libi Patavinam , mihi falmterh & liceras.
Legere in tuis volupe fuit, edidifle te
Qusfita per Epiflolas a ClariiSmis viris.
Sed quod & meas iu&rueris, metuo, ne
dum, affe^ui indulgens, nomen meum
condecorare ftudes , luculentam opus
tuum collutules; raucum ab efl, uc mihi
alTu-
SriCIL. DE Caicvlo. 147
alTumam , qua: illis nimium amice tri-
buis.Munus ipfom avideexpeftanti non¬
dum aliatum efl:, ut nec tibi, quantum
{ufpicor , meum de Vita: termino. For-
raflis eodem' id uterqoe accipiemus tem¬
pore, quod eodem menfe mifimusi &
animo. Ego cum gratus efle non pof-
fim, ut memorem videas, hoc de Calcu¬
lo Spicilegium celeberrimo nomini tuo
infcribere volui,& veluti ad aram fufpen-
dere mete in te obfervan tia:. Quid ! ite-
rumne,in quies, hoc faxum volvis-Quam-
vis,qui jam aliquotannos immunis vixe¬
rim a nephritica calamitate, aEfculapio
gallum debere videor: non polTum ta¬
men penitus mihi perfuadere,ah'enis pe¬
riculis, qua; quotidie fe offerunt, fadus
cautior, hofpitem me a diro hoc iiolpite
tutum. Quare omnes undique nervos
intendo, iifum, qui me parum hofpitali-
ter habere folet, ex hofpitali loco, hofli-
liter ut exturbem. Itaque nullum non
movi lapidem, ne lapis eflem in eruen¬
dis ejus catiflis, & deftruendis. Poft tati-
tara tneflem, & Spicilegium philofopho
relidtum eft. Eandem quidem coagula¬
tionis cauITam in mundo,& microcofmo
mecum ftacuere videbis Cl. Harveum,
G 1 medi-
14S IoH. Beverovicii
medicum regis magna: Britannia: : fed
quxnam elTec, poft longam & laborio-
lam inquifitionem, nondum invenifle.
Videbis Si Cl. Meyflbnnerium eandem
in utroque admittere ■ & referre cum
Cliymicis fpiritum coagulantem,
quem Mercurialis nomine donat. Ha:c
res cum curationis curam inptimis ac
fcopum indicet, digna certe eft,quam
Natura; interpres acu tangas,& in qua in¬
genii acumine casles haftenus celatam
veritatem. Ita fbeliciter valeas, ita diu in¬
columis vivas. Vir eicellentiflime, no¬
bis amicus, ut Mufis. Dqrdrechti, Non.
Oftobr.clo lac xt.
viri
GVLIELMI STACMANI
Ex Ordd. generalibus foederati Belgii,
Ui
IOH. BEVEROVICIVM
de Calculo fcribentem,
Q Vo mihi, JpeBamem faciinslapide-
fcere turbam j
Atque animare petii marmora Praxi-
Spicii, de Calcvlo. 149
iKgemum eejjef, cejfet jam dextera dignes
Mendaci populo fingere doBa Deos.
Saxea nativos vuUtosfimuldrit imago:
l^ullm at in toto-corpore fenfius erat.
Seu Latiifiaret,fettfacundiJfimaGrait(m
Ora: magis trunco non potuere loqui.
'Exprimere efi aliquid muto de marmore
Sed nulla infirmis hoc opus addit opem.
Exprimis e vivis tu faxa, Eatave Ma¬
chaon:
Sentiturquetud jamminttsarte dolor.
Cedat & hic penitus: fed, fato vindice,
tortor
Alterius ■ caufa efi torminis ipfe fibi.
Sjuis mortale genus letho fubducat Apollo?
Intra fe miferi femina mortis habent.
Tutamen egregie de nobis perge mereri,
Ddque dehinc vita vividiore frui.
TraSla fit e magnis olimpargloria:majm
TraSanti afulget faxa minora decas.
Eriget alma Salus ex his infigne tropaum:
Fautoremque fuum Muja perenne ce-
G i
Uobi-
IJO IoH. Bhyerovicii
NobiliJJtmi viri,
CONSTANTINI HVGENII,
EquitisjDominide Zulicliem,Prin¬
cipi Aurafio a Confiliis,
& Secretis,
AD EVNDEM.
N o» patior,Bevmvici,tua tormina,
nullum
Vefica, nullum Renibus urget onus.
Durius agroto: totum fiuporijta legentem
Fecit inaudita duritie lapidem.
Exede quod , Medice , intrifii, faxumque
voluta
e^uod facis, utfaxo , qui latet, extet
homo ;
Extet homo, qui te lapidem, facunde, do-
Non lapis, , quo nunc non valet ore,
Quid fugis, aut palles! nempe illud fle¬
bile penfum
Sifyphi, at hocBatavi Deucalionis erit.
C o N s T.
Spictt. DE Caecvio. i;i
An Eyndem.
C 4 lcnle, /ea renum mediis, innxfiere
fibris,
Seu quavis chari corporis tde Ufes,
Scriptori nunc parce, tmnunc parceme-
denti.
Te precium inventis mitiget ille fuis.
Sic aliquis media fanator pefie fuperfiat
Vnm^illafam civibus addit opem,
§luiqueDeo fontes irifefiat leihifer urbes
Morbus, habet Medicum cur beet ipfe
virum
Cur cupiat minus effe nocens, einerique
necique
EximUtiAquali, Calcule, difcemodo,
Difcemodo rabide:s aquali tollere punQuf,
Mt Bevcreviciadedoluijfe meo.
Sin minusiipfe novis teperget pellere curis,
Mexquetui claro Marte fubaSiar erit.
Molliet ^ eunSis durum mortalibus ho~
fiem,
Salvificamqueferet pluribus ipfe ma¬
num.
Sic Vni nunquam,poteris noeuiffe nec uUi,
Atqtse fciesfoli te riguiffe tibi.
C O RN. Bo y; I-C™.' ■
‘ G 4 Medi-
IJl IOH, BEVER.OVICI1
Medicamenta obvia , & paratu facilia
praeftare exoticis.Non femper uno re-
ne obftrufto alterum ceffare ab offi¬
cio. Renis putridi & gangr*nofi ex¬
emplum.
lOHANNI BEVEROVICIOj
PaD:icioo& Medico Dordtechtano,
GVIDO PATINVS Bcllovacus,
DoSor Medicus Parifieniis
S. P. D.
Vir Clariifime,
I Amdudutn efi ex quo me convenit in-
genuw fani acerudittuadolefcensDor-
drechtanus , qui cum humanifftmo 'tue
nomine me falutavit, tum vero ea mihi
de Te retulit qui amorem erga Te meum
haud difficulter accenderunt; neque prius
deftitit animus, quam illum per Uteros
ftatim exhiberem, Teque rogarem, ut vi-
ciffim aliquam tui in me benevolentis te-
fiificationem depromeres: geftio etiam ^
Te deinceps affari, cujus nominis fama
jamdudum ad me pervenerat, tfo Tibi
penitus innetefeere,cujus libros ad me de¬
latos tanta cum alacritate animi femel ac
iterum evolvi; illos fane in Mufio nojlro
colla*-
SPiCIL. DE CALC>VL 0 . IJ5
collocatos non invitus oflendi illi juveni
tuo populari : pr&cipue vero poflremum
illum de Calculo quem non prius e mani •
hus depofui quam totum legijfem , Udeo
fcilicet doBus ^ eruditus mihi vifus efi:
dignufqj certe qui omnium quotquot Me¬
dicina dant operam manibus teraturhoc
pnfertim tempore , quo nefcio quo fato
tam multi laborant Calculo: atque inpri-
m ’u omnes fere qui elegantiores atque po.
litiores Mufas colunt ; cujus rei locuple-
tifftmum tcftem habemus vefirum illum
I.rafmum, vere , melioris lite-
rature, facile principem , qui tam /ape in
aureis illis fuis Epijlolis de diro ac crudeli
illo morbo conqueritur: quemque ideo fei-
te admodum vocat futtm carnificem, plu¬
ra etiam in hanc rem refert lilufiriffimus
Thu^us nofter.hiftoriarum fui temporis
feri^^ ^ntjfnntts , in Elogiis Claudii
Vuieanilnan. Hetirnii ^aliorum. Illud
vero,ut liberi fatear.poftremum illum in¬
genii tui foetum mihi maxime commen-
davit.quodin eo Clariffimi Viri D.Gabr,
Naudii,, mihique longe charijfimi nomen-
fumma animi voluptate deprehendi, vel-
ut gemmam aliquam intertextum. Gau¬
deo quippe de illo viro mentionem fieriy.
G s quicHtn
If 4 ,ioH. Beverovicii
quicum jampridem certijfimo finceri mi-
nimeque fucati amoris vinculo junlius
fum ; quemque ipfe toto illo tempore quo
in Italia verfatur ufque adeo colere di ¬
gnatus efi , ut omnibus officiis me abundi
cumularit, non modo dohu ac omni eru¬
ditione plenis EpifiolU , quas non raro ai
me fcribit ; verum etiam egregiis illis li¬
bellis, quos a fe accurate elaboratos iden¬
tidem chari muneru loco Mufarum ille
vere amafius ad me tranfmittit. Ex qui¬
bus Jingulis unus efi mihi infiar omnium ,,
nuperrimum illud fyntagma de Stadio
Militari, quem ab omnibus doBu tanto¬
pere probatum video, pr&cipue a dignifi
fimo illo hujufce rei arbitro Hieolao Bor-
bonio. Lingua Graea Ex-profeffore Regio.
Is enim Virliterarumomniumque Utera-
torum vere amans, ubi vel primas ejus
libri quem ad me ab Authore mijfum ei
commendaveram , lineas delibavit, non
potuit quin fummopere laudaret, fuoque
calculo lubens approbaret ; elegantiffimo
nimirum Epigrammate {cujus ipfe Nico¬
laus Borbonius mirus efi atque egregius
artifex)in Naudailaudem contexto,cu¬
jus exemplar illico Romam ad' amicum
nofirum tranjmifi. Audivi ^ acre de illo
Spicix. de CAtCVtff. Tff
]udiciuTn Clarijf. ^ Ndbilijf. Viri Hugo-
Kii Grotii, quem ad Regem Chrijiianiffi-
mtim Sueci Oratorem legarunt: quem¬
que eximia eruditioni! nomine uniwrfia
pene orbu demiratur. L egit ■ ^ opus illud,
aureum Renatm Morelltu Regius Medi¬
cina Profejfor, quondam praeeptor , nunc
Collega meus, quem bibliothecam ambu¬
lantem vere po 0 m appellare : legit in¬
quam > quo pollet ingenii acumine lau¬
davit.Denique nemo efi qui librum hunc
non miretur oh pcimiam illam polyma-
theiam , reconditam doBrinam , qua
ubique dijfufa in hoc opere legitur: quam-
obrem tanta doehina virum Tibi pa¬
riter mihi amicijjimum, optarim certe
Vel Pylios annos vivere,diuque bona va¬
letudine fiui j ut pergat ^ rei literaria
ejfe honori, ^ arti Medica, quam appri¬
me callet , ornamento: quanquam ijiiue
difciplina.qua ainbitu fuo quam latijfme
patet,finibus circumfcrihi non valet illius
ingens ^ ad egregia quaque natus ani¬
mus ,fi iam ea atate rerum omnium en-
cyclopadia non fine purpuratorum Italia
Principum ftupore cernitur infiruBus ac
plane expolitus. Sed ut e diverticulo ad
viamft^aNaudaomeoad Hbrumtuum
IjlJ IoH. Beverovicii
de Calculo regrediar, non pojfum , crede
mihi, quin opufculum illud tuum fum-
tnopere laudem , utpoie quod ^ curanti-
. but Medicii , ^ languentibus d Calculo
agrotis valde fit profuturum ; quamob-
rem, Clarijfime Beverovici, hortor te ut
pergas doBifiimis tuu lucubrationibus Ar¬
tu noftrt gloriam iUuJirare ^ augere ad-
verfus cinifionum atque agyrtarum de
JParacelfi grege calumnias ; tum ut hac
ratione bonorum omnium benevolentiam
promerearis, tum vero u^tui nominis glo¬
ria per univerfum orbem longe lateque
diffundatur. Audiviprstterea ab ingenuo
illo juvene te propediem editurum opus de
plantu ^ medicamentis indigenis: quare
ejufdem argumenti librum lingua noflra
vernacula editum illi oftendi, cujus titu¬
lum ad te mitto, fi fferas illum aliquate.
nus tibi profuturum,pergratum erit mihi
ut eo utaris tanquam tuo: rem fane ag¬
grederis fy jucundijpmam > tuoque inge¬
nio dignijfimam, tum vero in Artis no-
ftra operibus longe utilifftmam: fi nempe
tua ope, tuoque beneficio longe accitis
ab ultimis mundi finibus deportatis mer.
cibas Medici amplius non indigebunt,fed
tuto ^facile natis apud fe medicamen-
Spicri. DE CAlcvlo. i;7
iis, morborum curationem aggredi pote,
runt. Perge igitur, Elegantijjime £eve-
Tovici, dg rem Medicam illufirareac au.
gere eo quo polles ingenio nunquam in.
termittente. Tale prope fuit olim confi-
lium eruditi fcriptoris Antonii Mizaldi
Monlucienfis , in fuo Horfo Medico
auxiliari, dum in eo defcriberet multa re-
medias XWgisw ^ paratu facilia, quo¬
rum beneficio liberaretur ^ eximeretur
populus a tyrannide Pharmacopeeorum,
qui nulla omnino prafidia nifi caro empta
quidquam putant prodejfe in morbis: qui¬
bus. non mimos pulchre quam vere potefi
objici illud Hefiodi;
N«57j« iS'' 'imett so-u rs^tov ifiios Ttuy^s,
Oib" caai ci ti ko-ps^ih» /aty’
aHHcip.
Stulti neque feiunt quanto plus dimi¬
dium fit tpto,
Neque quam magnum in Malva &
Afphodelo bonum.
Perge inquam, fi vel modicum juvare
te pojfim, efficiam certe ut operam, fiu-
dium fy amorem in Te meum nunquam
defideres. Ceterum mitto ad te meam ef¬
figiem ftipulatione folita,ut viciffim mit-
tus tuam, quam magni muneris loco ha-
i;g IoH. BEVEaovicii
hebo, ut cu)m exempUr in oculis feram.
Vale igitur, mi Beverovici, eumquefem.
per ama qui ad omnia Tibi paratijpmut
futurm eft
Gvido Patin vs Bellovacus
Doftor Medicus Parifienfis.
Datum Lutetis Paiiiiocum x i v
Kal. Aug. M. DC. xi.
ExperleBo libello tuo de Calculo qui¬
dam animo meo harenf fcrupuli,quorum
folutionem 4 Te, -vir Clarijftrne,expeto
^ expeBo.
Sluemnam fcripfifii libripm de fanitate
tuenda ! Vidi duplicem editionem libri de
fatali vita Termino, in 8. Vidi
librum de Calculo: Vidi Ideam Medicina
Veterum exnon Medicis:fedlibrum hunc
tuum de fanitate tuenda nunquam vi.
di, nec audivi.
^idnam ubinam fcriplijli adver-
fus noftrum Mich. Montanum, (quem
Belgii olim veftri decus ornamentum
jingulare lufliM Lipfius Thaletem Galli¬
cum appellabat) fuper Medicina noftra
patrocinio, quam ille viliorem ejfe volue¬
rat ? de hoc enim tuo opere nihil quid-
quam audivi.
Ad
r SPICIL. DE CALCVLO.
jld ea quod jpeSat qua narrantur in
tuo libro de Calculo, Pag. y. 6. deB.e~
i ■ num confenfu, inter alia m^lta quapaf-
j, fim in operibus Artis exempla deprehendi,
qua confenfum ejufmodi defiruunt ,
Lud. Durefi, Forefli, FLiolani, aliorum¬
que fententiam elevant, unum occurrit
I mihi anno fuperiore dignijfimum quod
I tibi enarrem. Vir Nobiliffimus idemque
•' optimus lacobus Myro, Senator Parijien-
t fis, cum ejfet rara textura ^ infirma va-
j.' letudinu, circa initium Februarii inci¬
dit in febrim continuam, qua ex pragran-
di abfcejfu rupto in Mejenterio cum pra¬
vis aliquot fiimptomatis, prafertim ver»
Diarrhoea biliofa ferofa , jugibus vi-
giliu , HamorrhoUibus ^ univerfi cor¬
poris colliquatione , verfa eft in lentam
fymptomaticam, qualem graphice defcri-
. pfit Clarijfimum olim fchola noftra lumen
' lo.Fernelius, lib.^. Fathol. cap,\ 6 . fub
finem. Ex hoc affeHu pofiquamdecubuif-
fet nobilis Senator,per quinque feri mert-
fes,quibus in dies pugnatum cft arte me¬
dendi, tandem exitium fuperavit opem
qax vifta ]icehit,fatifque cejfit morte le-
nijfima , fine ulla vi ullaque torfione:
quaque placidiorem nullam potuiffet un-
1(50 IoH. Beverpvicii
quum (perure , neque optttre Augufius
ipjijJine ullo cruciatu ^ tormento, quam
{tOjatceeiae nomine indigetare folehaLi.
TranfaSU ab exceffu horti x 11 dijfeHum
fuit cadaver me pnfente, ^aliii multu.
Inter cetera obfervatu dignijftma qua
confulib annotavi (quorum omnium fe-
riem tunc temports in cognatorum gra¬
tiam a me exaratam ad Te mitto) ^ hoc
unum fuit. Ren dexter ( ex cujus vitio
fupra annos decem fevijjimis doloribus
Nephriticis multoties fuerat divexatus)
totusputrts tfa in tabum redaBus depre-
henfus; in cujus media fubfeantia (^ca.
vitate oblongum & obliquum calculum
eomperi, angulofum ut ita dicam, cor-
nieularem. lam multum temports erat
ex quo haud dubie ren ille non filum pu¬
tris faniofus , verumetiam totus gan-
granpfiaffeQus, cfip corruptijftmus fui mu¬
neris nihil quidquam edebat, propria
fecernendi (anguinis ^ feri excernendi
facultate dejlitutus erat : qui enim po-
tuijfet obflruBo meatu d grandiore Cal¬
culo , corrupta ad eum putredinis gra¬
dum propria fubflantia, ut ipftus renis ni¬
hil aliud quidquam haberet prater figu¬
ram & tunicam) qua pro renis fubflan-
tia
( Spicil. ds Calcvlo. Ifii
ii» mirum tabum idque nigerrimum con¬
tinebat ? tamen nulla unquam labo-
I ravit per totum morbum urina fuppref-
fione. eiuodfane /aptus quoque a xv. an¬
nis in hac populofa urbe calculoforumfe-
raci/tma facile obfervavi. 'Ergo non efi
femper verum uno rene obfiruUa, alte¬
rum fiatim cejfare ab o/jieio, cum agro¬
rum plurimi urinam profundant alte¬
rius renis beneficio ad ultimum ufque vi¬
ta momentum.
Verum hae omnia Tibi fubjicio, Cla-
rijfime Beverovici, ^ judicium tuum
i fuper his quafilis expeSo per epiftelam ,fi
f quid Tibi a melioribus ftudiis fuperfit
; otii, & fi animus fert ad me feribere. Va¬
le igitur iterumque Vale,
Tui amantiffimus ic obfequentiflimus
Gvido Pattnvs Bell.
Doft. Med. PariC
Incipiens Coma ex fupprejfione urina d
Calculo curatum; ut Convulfio at¬
que Cacitas.
Gvi-
i6i IoH. Beverovicii
GVIDONI PATINO,
Medicina Deciori Farifienji,
IOH. BEVEROVICIVS S. a
C Ljriflime > & Excellentiffitiie Vir,
Scripferat mihi Patavio, unde nuper
Doftoratuslaurea redimitus rediit, etu-'
ditus juvenis Seb.Hagettdicius,faliuaffe
fe Lutetia; magni nominis medicum,
Cl. Patinum, qui brevi licetas ad me da?
turus effet. Illas cum incredibili defide-
rio jamdiu expeftaflem , tandem ex.
optatifltmas attulit nobilillimus Cloto*
vicius. In iis non minus exofcolatus fum
niveum animi tui candorem. quam ad.
miratus eximiam eruditionem. Merito
fane deploras eorum, qui politiores Mu-
fas colant, triftc fatum a Calculo. Equi¬
dem malim quidvis mihi cura magnis
viris commune efle, quam Erafmianum
illud , parum , proh dolor ! i^crfuct.
Quod vel Stoico judice vincam, flera-
cieotes Dionyfius, cura a Zenone fortis
elTe didiciflet, a dolore deduftus eft.
Nam cum ex renibus, ut fcribit Cicero,
laboraret, ipfo in ^ulatu clamitabat,fal-
fa elTe illa, qute de dolore fenfiflet ipfe.
In
I SPlCIt. DB CALCVIO. 16J
Ia fedentariana ifiud fottallls vitam eo-
! rum referri pofjir, qui libris afliduiores.
! Sed ab hoc otio liberaliterme eximunt
politica ) & medica -negotia. Tamen
cum magno Erafmo. fi quse eft ea glo-
liaj de Calculo conqueror. Hoc nimi-.
lum eft, quod canit Martialis:
Carminis cjuod fcribis Mufi$ ^ Apolli¬
ne nullo.
Laudari debes, hoc Ciceronis habes.
Optarim certe ultimus poetarum potius
efle, quam princeps Calculoforura. Et
ab utroque extremo parum videor ab-
elTe. Verfus, quos paucos feci} & quam¬
vis Grarcos, tamen Ciceronianos, ad¬
mirator nemo ; Calculos , quos excre¬
vi, inprimis poftremura , e glande er-
traftum , omnes. Hinc
, ut invifam ftirpem radicitus , imo
etiam eradicitus evellam . Mirum pro-
fefto , quam parum in his fecerint, ac
profecerint artis noftra: proceres. Re¬
liqui, Hippocrate & Galeno freti, fecu-
re in utramque aurem dormiunt, & po-
fteriores abique altiori indagine pedi¬
bus euntia priorum fententiam.Tot fe¬
culis ab innumeris fcriptoribus nihil di-
ftum ) nifi quod didlum prius , ad nau-
:64 loH. Beverovicii
leam Icftorum. Crambe recofta. Ince¬
pere quidChymici.necinfceliciter.Quo-
rum veftigiis infiftens non ipfe modo di¬
ligenter omnia inveftigo, fed quantum
eft ubique eximiorum Medicorum in
conliiium adhibeo. Inter eos etiam Cla-
lidimum Morellum, collegam tuum, Sc
utrique amiciflimum Naudxum (adde¬
re liceat) noftrum. Hujus Syntagma de
Studio militari, authoris munus, vidi, le¬
gi, probavi. Et quid non ego,probatum
optimo cuique & doftiffimo , celebra-
tumque 3 nobili poeta Borbonio, cujus
ego viri ingenium & ingeniofos vcrfus
unice fufpicio. At judicio Grotii, nihil
fublimius. O incomparabile patria: de¬
cus, quamvis patrixt ut videtur, non na¬
tum 1 Vates efle potuit fummus vatum,
Sc amicorum Cl. Heinhus , cum ante
XXVI annos imagini ejus inter alia fub-
feriberet :
Depofttum coeli , quod }ure Eaiavia
Horret, ^ haud credit fepeperijfe fibi.
De libro Gallico, quem o&rs, Batavice
accipiam, liR.P, Merfenno tradideris,
qui fua mittere folet Zulichemi topar¬
cha, Principi a Confiliis, mihi amicilfi-
SpIC tt, DE C ALCVLO. Igj'
mo. Pro effigie tua>ffinitnas habeo gra¬
tias I eamque inter gratiffima habebo
*«^i)?i(*.Re£te fcripfit Lipfius nofter na¬
tura nqs trahi ad hoiulachra & effigies
magnorum virorum nofccndaS) & illa
corpora , Cea hofpitia, quibus coeleilis fe
animas inclufit. Videntur etiam.utolim
Miltiadis trophara Themiftoclem, inge¬
nuas mentes excitare ad eruditas virtu¬
tes. Hinc & laudabili veterum more in
bibliotheca mea eruditorum vultus pi-
£tos, aut fculptos fervo> inter quos etiam
nunc tuum, Erafmo, Grotio, & fimili-
bus heroibus junftum. Meam dum fcul-
peret egregius artifex, imperfeito operi
immortuas eft. De alio poilea non co¬
gitavi. Hoc tamen tibi. & amicis, qui
Ibam miferunt, debeo,amicitia:
fovend^^v.)^!*»»» & monitorem.The.
faurum fanitatis, jam quater excufum,
fcripfi lingua vernacula, quare non mi¬
rum ad vos non allatum efle, ut nec li¬
brum eodem fermohe fuperiori anno
editum-de Excellentia foeminei fexus,
quem Latine prius confcripferam in gra¬
tiam nobiliffima: heroinx, Annx Marix
a Schurman, virginis ad miraculum eru¬
dita;. In lucem dedi cum aliis ejus Epi-
ftolam
i 66 IoH. Eeveilovici I
ftolam de vitje cerminoj quam brevi alia
fequentur. Spero occafionem fore, te-
cum ea communicandi. Edidi olim En-
comium Medicina: a puero confcriptum,
cui addidi Montanum Neu¬
trum dignum oculos tuos fubire. Quod
amice mones non femper verum efle,
uno rene obilru^o, alterumllatim cef-
fare ab oflScio, reaefentisj neque ego
id aflerui.j cum fepius contrarium te-
cum obfervaverim. Notavi tantum, vel-
uti rem notatu dignam, me id cum Val*
lefio , in quo hoc fruftra reprehendit
Pereda, & aliis, qui cirantar, non fcmel
vidiffe. Pro exemplo Myronis, referam
duo alia, animadverfione, ut mihi ride*
tur, digniffima.
Scripfi pag. cxx. qui ex fuppTcifione
urina: foporantur Comate, perpetuo eos
fopore urgeri,ob venenatam qualitatem
ab urina cerebro impreffam. Qua; 11
nondum penitus cerebro communicata,
fed tantum invitet fbmnum, fomnolen-
tus xgei, fiiblequente urinx profluvio,
ianitatem recipere poteft. In vivis adhuc
cft,qui ante biennium fere vixerat,vit
quinquagenarius nephriticis & arthriti¬
cis doloribus valde obnoxius. Inciderat
Sprcit. DE CAtcvio. 1^7
in omnimodam *urin* fupprefGonem,
tum coniiouo vomitu,& vehementi do¬
lore ! in utroque hypochondrii latere,
utrinq; a-d renes estenfo. Poft nlum cly-
fterum, fotuum-, detoftorum, & pulve-
nrm ditrreticorum , cfuioio demum die
paulkm utiiite guttaTrmreddidit.Eodetn
mane cucurbitulam utrimque paulldm
infra locum dolentem ter ittipoa-ere cu¬
ravi, quibasfe-iiianifeftafn attraftioriera,
& motum quendam calculorum perce-
pifle , poftea mihi affirmavit. AflSigeba-
tur interim difficili refpiratione , vOce
rauca , & fomnolentia, fed momenta¬
nea.Conquerebarar ipfeurinam jam pe-
ftns tranfiif[e,& jugulum petere, fe ju-
gukndo.Ego etiam, cum circa vefperam
plane pronus elTet io fomnum, verebar,
quod fepe videram, neeffiet illi
Nox hic perpetuo nna dormienda:
QugTe adftantes.qui fomnum pro augu¬
rio falulis habere foleot, monuirestegri
periculofiffima: alea: plenas effe, cum¬
que jam inter faCTum faxumque ftare.
Nam certe, quibus ij/spt* fomnum af¬
fert,
tai IvaTO» ixfcHf,
oAe^g«s A'pwo7im jiiSyaf.
I^g IOH. Beverovicii
— cunBU fita res in cujpide ferri efi,
Vivantne, an trifii exitio abfumantar
Achivi.
Sedinagoam partem,etiam cum dome-
fticis. querelarum & ejulatuum deCneu-
tes, KBipais a/siV«' videantur,
abfque fenfuextinguuntur, atque ita, ut
toquit poeta.
Illis dura quies oculos, (^ferreus urget
Somnus, ite aternam clauduntur lumi¬
na noBem.
At nofter alTumpto bisexapozemate, &
fummo mane undecim guttis olei luni-
petini cura vino Rhenano, paullo poft
calculum excrevit oblongum & acumi¬
natum , quem magna urinx crudiflirnte
copia fequebatur. Hinc dextri hypo¬
chondrii cruciatu liberatus, perfeveravit
tamen dolor liniAri,cum cotinuo, & ver
hementi vomitu (urina interimcopiofe,
& libere produente, cruda admodumi&
quatveluti ramenta ureteris haberet*ad-
mixta_) ad diem undecimum, quo eum
accedenti, illo Ce mane omni dolore le¬
vatum efle referebat; nifi quod de Ar-
upiq conquereretur. Inditio in veCcam
maJum jam defccndifle. Quare ut hofti
fugam adornanti pontem fternerem,
iterum
Sficil. DE Calcvlo.
iterum pulverem exhibui diureticum»
qui poft tres horas duos calculos expulit
pifi magnitudine» & pari mox intervallo
alteros duos ejufdera fere ponderis. Hinc
celTante vomitu, aliifque lyinptomatis,
funefto inprimis veterno difcuflb , prte-
fentaneum, quod ei imminebat a con-
fanguineo ejus, vel fratre, & qui hic fe-
pe» ut dicitur Colutho» Jityelmo mviftTn:^
, mortis comes, bono fuo fato difcti-
men evafit» & nunc Rhenano Liberi pa¬
tris flore, cujus mercator eft.reliquas de¬
formis atgtiraonite maculas abfterget.
Sed ut Coma hoc,quando non excedit
urina, frequenter induci videmus: ita ra-
runj, & nefcioanab ullo unquam literis
confignatum, e fupprefla nafci Convul-
Conera ("quo^fpexilTe videri poifit Hip¬
pocrates in Ooacis, ubi dicit urinam fup-
preflam, maximeque cura capitis dolo¬
re, convulfionem minari) atque Coeci-
tatem, quibus puerum correptum vidi,
&.curatum. Senatoris Dordrechtani fi¬
liolus , quinque annorum , cum triginta
fex horis nihil urinae reddidiflet, in Con-
vulfiones incidit horrendas cum alta vo-
ciferatione,&ftatim a primo paroxyfmo,
fimul Caecus fa^us efl. Cum ofliduum
J7-0 BEV ERO VICI l
tam mifere tortus. & vigioti quinque cir¬
citer TcapslvTft^f paflus effet, tandem
calculus, hucufque medicamentis pro¬
motus , e virga exeftus fuit, quem co-
piofus urinx fluxus comitabatur. Nihi¬
lominus ab eo tempore quater adhuc
convulfus fuit. Nonodie exhibui mane,
etiamnum cceco. purgans; circa vefpe-
ram. vifum recepit, quem poftea, cum
rurfus convelleretur.perdidic.atquemox
iterum recuperavit, & immunis deinde
ab his maiis jam aliquot annos raaofit.In
hoc videtur urina nort irrigafle Cerebri
fubftantiam, ut io Comacofis: fed vapo¬
res ejustetra qualitate punxifle, & irri-
taffe membranas.indeque excitatum ce¬
rebrum , quod libi noxium fentiret. ad-
nifum excutere ; hinc ifti motus convul-
fivi. Nullam autem hic fuifle obftruaio-
nem ex eo liquet, quod Caicitas fubito
irrueret, & fubito folveretur.
Haec funt, Vir Celeberrime, quae fta-
tim refpondere vifum doftiffimis literis,
quibus me humaniter appellare dignatus
cs. Eas cum meis & aliorum cis paucos
dies typographo tradere decrevi. Quare
optarem tuo exemplo pluribus in urbe
Tcftra, omnisdoftrinae emporio» deme
Spicii., DE CAtcvto. 171
& publico bene metendi effe animum.
Inprimis excellentffimc}: D.Moreau, cui
refpoDfionem meam a R; P, .Meffenno
traditam effe vix dubito. Vale, Vir ma¬
gne, & me rui obfetvantiffimum i tuo
amote, & eruditiffimis feripi», irt cospi-
fii, beare petge.Eiordreehti ti i.- Kalead.
Sextii, c 10 13 c X L.
G R E. G O- R,I Q . P L j^.SiiS.IrQ
: Medica Harlemenfi, :
IOH. BEVEROViCIV-S S.jj.' -
C Lariffime vir , Gum primum olim
Bononia: falutarem perilluftrem
Bartoleeum, ftaiim cfuasfivifeemkm^
mini,ecquid'novifiemexcellentiflitiium
Plaffium. Ab eo tempore , neicibiaa
Theodori Buggaa.mihi itineris ex Italia
jucundiifimi comitis prjepopero-^ fato,
an finiftroraeo, inamiciriafm tuam me
non infinuaverim. Gum unici nunc fu.
periimus Barcotecianx difciplinsx apud
nos alumni, grati animi effe putavi ,'.60
cafionem, qua viri optime de nobis me¬
riti, velpcft quatuorluftrai renovaretur
memoria,non omittere. Illam tandem
H X ■ offert
17«- IoH. Beverovicii
offert egregius civis vefter Vinantmqui
me hodie confilii-petendi cauiTa accef-
fit, & tuo fe uti folere retulit. Omnia in
illo nuper figna Calculi renum , dolor
acerbiilimus primum lumborum , mox
lateris epigaftrii> naufea, vomitus, urina
pauca, modo aquea, modo cruenta; fed,
quod mirum, nulla, levato dolore, dyfa-
lia. Hanc tamen frequenter obfervare
folemus, cum calculus vel arenula ex an-
gullis ureteribus, ubi acerrimos diften.
dendo cruciatus excitarant, in amplio-
lem veficte capacitatem emergunt, & ad
exitum ftimulantur. Dubitari poflit de
Colico dolore,qui affinitate, qua: ei cum
Nephritide-intercedit,etiam exercitatis
quandoque impofuit; nili irrinse obfta-
rent cruenta:. H^c meffis tua. Vir do-
ftiffime, in quam non immitto falcem
meam. Dignus profefto te vindice no¬
dus. Quem folvere, & quod rarioris ia
celeberrima experientia de Calculo ob-
fervafti, mecum communicare ne gra¬
veris , rogo. Dordrechti x v. Oitobr.
clo lac xxxYtri
Dolor
5PIClt. DE C.
AICVIO. 173
Dolor neptriticus quis facile evanefcat.
& revertatur. Calculus'renahs quau-
doque nullum dolorem parit.
rOHANNl BEVEROVICIO
Senatori & Medico D ordreclitano
G.REG. PLASSIVS S. D.
T Ante, molis res non erat, Vir Clarif-
fime, ut in amicitiam meam 'uenire,
magnum aliquid afiimarcs ; cum Ampli¬
tudini tua fervirejamdudum expeterem,
doleremqj mihi benevolentia tua aditum
haBenus fuijfepraclufum; qui nttnofau-
fiijfimo omine, ex occafione D. B. Barto-
leti, ^ Buggai , laiidatiffima memoria
virorum, fe pandit: quorum alter nobis in
arte Medica olim prduxit j alter vero,
aliquantijper focius collega immatu¬
riori-fato abreptus eft. Vtriufque autem
recordatio ut jucundij/ima, ita e^foeli-
cijjima mihi fuit ■, eo maxime, quod ami¬
citia tua portum fecurtu nunc innaviga¬
re liceat. Foeliciter fane Vinantius nofter,
quanquttm fuo malo infauftus, huius rei
anfam prabuif: quam nefcio quo alio mo¬
do aptius arripere potuijfem, ut doBiffimi
ingenii tui ac eruditionis particeps redde-
174 'ioa. Beverovicii
rer,ea ia re , qm me non femel in medio
'experientis, tramite dubium flitit, ^pe¬
dem fgerejujftt. Spuamobrem hanc mihi
■vindici nodum deberi, ^ hanc meam a
te meffem nuncupari nolo-, cumaberudi-
tijjimo judicio tuo expeditius longe folvi
potuerit. Ne tamen amicitis tus jam aper¬
tam mihi viam prscludere videar , di¬
cam libere (falva tamen meliore cenfura)
quod fentio. Mftimoenim lapidemei,in
ipfo dextri renis parenchymate , latiori
ureteris meatui, renis cavo infixi, adja¬
cere, imo contiguum efie: ideoque poftve-
hementiora qmdam exercitia,{inter qus
' lufus cimis ac piis crebrior fuit) ^ lar¬
giores haufius, figna Calculi fe prodere.
Dum per vehementes lumborum contor-
fiones calculo plus minus moto,atque ure¬
teris meatui incumbente,eundemque pre¬
mente , per obliquum ureteris duHum do¬
lor caufatur.qui fob fspe decubitu fupiuo
cejfat: potefi enim tunc latus illius dex¬
trum fortiter apprehendi, ^ abfque ullo
dolore comprimi ; eodem tamen , fifurgat,
recrudefcente: ita ut Dies, ^ Sjuies ordi¬
narie illum fanent-, lapide perdiuturnum
decubitum pauxillum regreffo, ac ibidem
citra isfionem ullam,donec diUorum erro¬
rum
Spicit. DE CAtevto. lyf
rum uli^sus committafur, hirente, Cu-
)tu rei experimentum, avuncuUmei Ni¬
colai va» B^ek, infirtalitio Creveeoe»-
riano quondam Prafellii ^ inibi mortui,
e afui noUi didit. Is ad grande feniut»
ttfque denudo unquam lumborum dolo¬
re ) nec aliu nephriticis fignis, eft conque-
■fiue; ne quidem cum extrema fm morbe-
menfibta aliquot delenitts , lecloqUe affi¬
xus, indieideficiret: Cum diitem Harle-
mi fepeUendum corpus, adverfus pu¬
tredinem muniendum, aperiretur, cafu
renes diffeUi funt ; in quorum uno lapis,
majufcuU nucis juglandis quantitatem
habens,repertus ,tUm duobissmagnis tfp
tuberofis proceffibus’, in jtliero duo calculi
extaiani, quorum prior magnitudine fs'
figura pomi Perfici lapidem i alter nucem
amygdali, quam dentibus fi-angere fole-
mus , adeo naturaliter referebant, ut
ovum ovo vix fimiiius dixiffies.
Pefi exCeffum in potu doloris hos inter¬
dum exacerbari, iion miror ■, dum ferum
per ramulos capillares in carunculas pa-
pidis[milesfliUare ah his in fiflulas
membranofas, ureterum propagines, tart-
demque in ureteres fimul derivari, con-
fidero. Majore enini ferefitaum afpulfit,
H 4 2«^
i-j6 IoH, Bsvbrovtcii
quid mirum, fi lupis ureteris meatui edri~
tigutti, eo merfituprematur, ^ in parte
adeofenfili tantos cruciatui leuiore eaBu
excitet; qui avunculum meum non ita
obruerunt; tum quod fiitei iflorum lapi¬
dum d membranofis in rene partibus re¬
motior itum quod animus ejus abexcef-
fit, tam i» potu, quam in motu, alienior
fuerit.
Dolorem Colicum nobis hio, non impo¬
nere, demonftrant urina, cruenta, do¬
loris ex folo decubitu alleviatio; qua nec
Calculum, nec quidfimile, in uretere ha-
ftfie , luce meridiana clarius ofiendrt. Le¬
vamina dolorum ,fine ulla fuhfequente
dyjuria, idem ndfiruunt.
Hac funt . Vir Clarijfimc , qua de Ci¬
vis noflri malo obfervare potui ; quibus
quod alias ex voto tuo Obfervationes non
addam, rogo ut tua Humanitas me ex-
cufet. Nec erit dijficilu , fi, occupationes
meas dorrtefiicas & continuas iatricas
circuitiones., me totum infies ufque adeo
fatigare credideritut nihil poene tempo¬
ris majoribus ftudiis dare, multoque mi¬
nus obfervationes praSicas, qua fubinde
occurrunt i examinare, s^ ad purioris ju-
ditii cenjuram exigere liceaLj. Veniam
quoque
r-- •
Spicit. DB Calcvio. t 77
quoque tardioris 'rejponfionis, Vir Magne,
pojlulo , quam fiequens primum in rvA
excurfio, dein morbits, cum quo jam toto
tnenfe confiiBor , ufqtse in hanc horam
procrajlinarunt. Vale. Harlemi vi.Kal.
Hecemb. cIdIdcxxxvii.
C O N STANTI N O HVGE NIO,
Equiti, Zulichemi Domine, Principi
Aurafio a Conjiliis Secreti,
IOH. BEVEROVICIVS S.t>.
Q Vodfalute fepms nuntiata, & epi-
ftola e caftris mifla, mei meminiffe
dignatus fis, VirNobilillime, multum
tibi debeo. Scripferam jam N.N. pratfti-
tiffe me, tjuod roandarat. Poftea a filio
mihilitera:, quibus- iterum expetitur de
opufculo meum judicium. Non aliud
certe habeo,nifi ut tecum, & cum Hein-
fio noftro refpondeam , ad majora na¬
tum videri fublime ingenium. Inccele-
ftibus animis non ferimus vulgaria, quae
io illis, qui humiferpiint, non adeo fo-
lemus contemnere. Vtrumque cum in
literis tuis, Vir Nobiliflime, animadver¬
tam, iterum te nugis meis adire audeo.
IoH. BEVEE. 0 VIC 1 I
Quod fi, uc non parum vereor, & hoc
argumentum minus ad palatum tibi fir,
faltem ut tanquam cultus mei argumea-
tum accipere ne graveris, rogo. Nobi-
liflime Domine vale, & me nominis tut
admiratorem amare perge. Dordrecki
3IX Dec. cla lac xxxvii.
Modus libere & ex ingenio fcribendi
laudatus.
lOHANNI BEVEROVIC^O,
Senatori & Medico Dordfechtanoj
CONST. HVGENIVS S. D.
C Ogu me ftilum vertere , Beverovici
doclijftme, vel totum aureum optare,
quottuper, ut natura, plumbeo ferream
tamen Cenfuramftrinxi in N. nojiri li¬
bellum, materiam parum ejut, qui fcri-
pferat,aquam viribus, ^ non dignas jfi-
nas inter quas obreperet ferenum hocce,
^ fummarum rerum capax ingenium.
Tam pracipiti /ementia quod eum Heirt-
fio adfiipularis, in tuto me ^ feeuro lo¬
cas. Sed ftilum , quod incoepi dicere,
vertenti ne nunc quidem adverferis rogo.
Amo enim, ft ad manum, aut in pote.
ftate
SprctL; DE C'A'Lcvir'o; 179
ft/uemea fil, nunc plumbeo iterum pofie-
rituti trudttm, prodiiife a te de Catulo li¬
bellum , non omni filum meliori calculo
digni 0 mum,fiii, verbo, aureum. Os ho¬
minis 1 exclames,, fi, ttt res efi, vix a me
infieSum fiiBs,qm>d ptm nunc eommen-r
do. Atnec .vefica, nec renibus debetur,
quam apud meMxifiimMusnetn Ungopra-
fudiciopoffides. -Non tam recenti nemine
notetsjnihi, autcharuses. Ab ufu jam
frequenti efi, quod., necaufia quidem co¬
gnitas ficure de te pronwncio, ^fecun¬
dum te. Sed i. quod/cire te inprimis volo,
atcejfit nunc generofa libertatis profijfto,
qua me i»partes ilieo pertraxifii. Prefa-
tiorsem itaque, utfentis, legi, ^pauca
capitum, quibus cum tuo jure d quolibet
Ariftetele,vel Galeno, ubi expedire vide¬
bitur, diffentire inftituas, facis herculer
rem te dignam, ^ ah quam paucis ufar-
patam.Tadet me hodie tot libellorum,quos
ex ore nempe diBantis magifielli exceptos,
tanquam fuos tamen novos putidi firi-
ptores venditant , ut me quidem fipiffime.
ad hoc Philofiphi indignantis adigant,
Quoufque eadem ? Sanius ergo tu do-
Biufque fieri illud poffi probas , ut non.
mniapervidmnt, qui mc nos fuerunt,
&fa-
ISO IoH. BEVHROVICir
<5* fupersjfe, ^ fuperfutarum ufqm, uhi
vovtt j/^pofleritas exerceat. Ejufdem fa-
pientis eft 'quem huc aiidHc'M , multum
egifle, qui ante nos fuerunt, fed non
peregtfie. Huic effato > mi Beverovici,
Autfubfcribendum eft, aut nortfcriben-
dum. quorfum enim, qua 'uenuftius. olim
elegantiufqueprifci extulerunt,altu aliif-
que verba , fape quidem nec bona , me
congrua, certe non nativis., non verna¬
culis , obtrudi nobis patiamur ! Sed, ut re
verbis palam, facis > monitore ad hac
non egef , cenfor ipfe ^ comedor feculi
ineptientis. Habes , qua ad Calculum
tuumproferre valui.Curtam pauca,tam
jejune , ex epigrammate colliges, quo fron-
■tem opufctdi, brevi impetu commacula¬
vi. Brevi fcilicet, ut mea'fortis eft, tur¬
bida , rotantis , ^ in finpsld momenta
tranfverfim aBa. Jgnofce , ^ me ama,
qui te colo. HagaCom.v.lanuMT. cla-
loc XXXIIX.
LYDO-
r
I S'PICIl. DE Calcvlo. I^t
L V D OVICO NONNIO
Medico Antuerpimo, '
IOH. BEVEROVICIVS & D.
C Lariflime vir, Ab eo tempore , quo
non folura liuraaniflimis literisani-
mnm benevolentem, fed & opera prte-
fentaneis remediis oiFerres, refpeEit me
Biennium enim*
Sc amplius jam planeimmunis vixi a ne*-
phriticis doloribus, &, quod magis mi¬
ror, cum antea cogerer crebrius urinam
reddere, jam & illa moleflia fum libera-
' tus. Hoc poft divinum auxilium tribuo
inprimis Aquas meas antinephritica:, cu¬
jus facio mentionem in boc, quem mit¬
to, libello de Calculo. Quem iiad cal¬
culos judicii & experientiae tax revocare
non gravaberis, non modo de me, fed &
de arte noftra bene mereri perges. Quod
fi minus indulgenter, ut pro' jure amici¬
tias noftra: magnopere abs te peto, eum
cenfeas & correxeris, jam doftorum et¬
iam calculo magis probatum iri, fpem
habeo. Ita valeas, 'Venerande Senex, ita
diu vivas mihi amicus, qui ero tibiy donec,
ero. Dprdxechii zxv,Dec. cI? be xxxvn.
10 ^
1 , 82 , loH. Bevbr.1
lOHANNI BEVEROVICIO
Senatori,& Medico Dordrechtano,
LVDOViCyS NONNIVS S.D.
L Itey/, lua, x x v. VeUmbris[cripuAn
mmu( mtm x u i. hu}ui pervene¬
runt eam libro tuo de Cakuh Renum ^
‘Vefici,
. Dofto Iup!ter/& laboriofo.
percurri illum avidiffime. quid de illo
fintiam quires? dignum Uluftri tuo in¬
genio foetum eenjie, dignum qui
Onefcit feclis innumerabiHbus,
diBiotjut nitida ^terfa, dijfofitie con¬
cinna, ^ dollrina non vulgares, ut vel
invitos Itiiores detineat, atque infui ad¬
mirationem rapiat. Non vidi haSenas
qui Spartam hanc luculentieu exornave¬
rit. multum tibi pofteritae debebit, quod
gravijjftmum hoc malum, ejufque reme¬
dia , perite 'adeo & dilucide defcripferts.
brevitatem tuam aufim culpare , poteras
enim abfquefama di§endio, in Signis^
RemediU te diffundere quo facilius peff-
mtts hic mortalium carnifex poffit projli-
gari.Summoperegaudeo Nephriticos dolo¬
res tecti inducias popigiffe, minam &
j Spicii. DE-Calcvlo. i8j
turmm pacem. Mfculapio gallam deU~
[ muitUt alumnumfuum fecunda 'ualetu-
I dine frui patiatu r, quo commodiue lucu~
\ brationesfuac pofieritati communicet.VU’
leVir eruditijjime, ^Nonnium tuum bea-
I re perge doUiJjftmu tuis/criptis, Antuer-
j pia xvi. lanuarii m. d c. s x x v 111.
EWALDO SCREVELI&
Medicina in Academi» Lugduno-
Bataiia 'Prafejfori,
IOH. B.EVEROVIC1VS S.D. .
Q Viefiveram olina exercitii cauda per
literas Crucii fenteatiam de Vitas
termiDO, nude podea liber natus. Ali¬
quot etiam annifunt, quod tibi epifto-
]io aperuerim meam de generatione
Calculi opinionem. Hoc itidem excre¬
vit in libellum,cujus ut re participem fa¬
ceret ) typograpbo nuperrime mandavi.
Qutefo de eo judicium tuum peifcribere
ne graveris, fed iibeium.Malo enim me¬
ritas cesluras , quibus emendare mea
podim, quam immeritas laudes, quibus
fi apud me fides, & erroribus applaude¬
rem, Sj tibi animus diderre xefpoafam.
r84 loH. Beverovicii
ut quondam quafito per epiftolani , &
ego vel nunc id expeftare definam; nun¬
quam vero. Vir Clarilfime, ex virtutum
tuarum admiratione te vehementer a-
mare. Dordrechti ptid. Kal. lan. cla-
lacxxxviii.
lOHANNI BEVEROVICIO
Senatori,& Medico Dordirechtano,
EVVALDVS SCREVELIVS S.D.
C tarijfme , DoBijfme , Amiciffime
Dcmise, Fefim dies mihi fuerant tue,
litem : eo infuper gratiores, quod tante
poftliminio veniant ad me > ad me [in¬
quam) quem tibi coUibitum efi, licetpau.
cis verbis, quafi inhumanitatis incufare,
quod epiftolio monitus & rogatus. De hu¬
mana vita termino nonreJponderim.Di-
cam, quod res efi ; Supra mgenii meivi-
res ^ captum ea res abibat. Scio multos
ad ea fubtiliter, quafi ab Euandri tem -
pore petito argumento refiondiJfe;fedexa¬
mina fingula, fateberis me verum dicere,
eiy illa arcana nota effe foli illi Curatori,
qui nos, fupra nos i curat. Scio ego.fcis ^
if* Optime 6 * Bxperientiffmt Domine,
Spic IL. DI Calc rio. i8;
'ms falut/tribus remediii homines, fi ora-
cults Hippocrateie fides efi , jam jam ad
Orcum euntes Jn lucem revocare. Scimm
hoc i fedan terminum vita eorum prolon-
gemtcs.hocnefcimtis. Sedmittamtts hac,
'Ad alia eamtts. Libellum tuum de Cal¬
culo , quem quod antea ignorabam, tua
beneficio habeo, vidi, legi, (vis ut cal¬
culum meum apponam!) abfque circui-
tipif e ^ fuco dico, admiratus fum. Com-
.plures habeo, qui hanc materiam incudi
fua impofutre : non aquabo te illis (per
Apollinem ) fed aliquot parafangu fupe-
Sed infuper quid dicam ! Creberrime
mihi in manibus efi aureus liber tuus, in
.quo Veteris Medicine ideam reprefenta-
fii; ufque adeo eleganter, ut (non fallet me
prefagium) admiratura fit pofieritas. Ac¬
cubitus ille liber mihi fepe fuit; ^, dica
quod res efi.inconfulto illo cathedram vix
confcendo.
Salvo, Vir experientijpme, &fic ha-
beto^nolo, quod refionfum nuncnon dif-
tIllerim , grattas-haberi j fed quod alias
non fatisfecerim, mihiignofci. ^efout
tanto poflliminio ad benevolentia tue for es
.regredi liceat.'Salve iterum a tibide.vinr
IoH. Severovicii '
Siftmo Ewaldo Screvelio, Prof. Ued.
Sjtptim Lttgd, Bmavomm, i x Imuarii
cl3 lac xxxviii.
N I X: O LAO TVLPIO,
Senatori, Medico Amflelodamenfi,
IOH. BBVEROVICIVS S.D.
A Mfhlliffle VirNihil gratius efle
.Zxpotuitfalute.cjUam mihitaonotni*.
ne dixit Chirurgus hicj (juondatn ate fa-
ftus Atnftelodamcnfis, heri a me Dor-
drechtanus. Memini, cum oliin tyro arti
'Medicje nomen darem,te laurea donari,
habita inligni oratione de animi & cor¬
poris Ab eo tempore non pa¬
rum crevit dignitas tua, & eruditionis
fama, fimulque hujus in me admiratio-
nunc impulfusmon verbis perChir-
urgum noftrum , fed calamo te adire
audeo. Mitto etiam, ut mandarasjibel-
lum de Calculo., accuratiflimi pdicii tui
calculo lubjiciendum. Si quid prteterea,
ut nullus dubito , rarioris obfervafti in
hac materia; inprimis hiftoriam Magda*-
lena: Nicolae, ad me perfcribere digna-
berisj.rcm mihi prasftabis longe gratilfi-
mam.
Spicii, be Caicyio. 187
tmra. Vaki Vir ClariiEme, & m e tui ob-
iervantiilimuin ama. Bordrechti iii.
Mart. cla lac xicxviii.
Hiftoria Ifchutis a Calculo kthalis.
IOHANNI BEVEROVICIO»
Senatorij& Medico Dordrechtaao, .
NICOLAVSTVLPIVS S.D.
Q Vamgrata mihi i Vir praclare, tua
Utera, tam acceptum, quod in iUit,
benevolentia tefiimonium. ac proinde ope¬
ram dabo > ut brevi fias voti compos, ne¬
que diu defideres, quam expetis, hijh-
riam. eaautem talis; Magdalena Nieola,
vidua quadragenaria 1 a renum crucia,
tu, ^calculi excretione, aliquamdiuaf-
fiiBa ) doluit intenfe ex utroque lumbo¬
rum latere;cum pracordiorumanguftia,
cibi fajlidio, vomitu continuo ; ^ miSu,
primum quidem imminuto, fed mox in¬
tegre fupprejfo, quod omnimodum lotii
impedimentum comitabantur febris len¬
ta, lancinans lumborum dolor, gravis fo-
for, mentis fiupor, nervorum difienfio,^
fimilia oppreffi cerebri fymptomata, orta
d reciproco retenti regurgitantis feri
refluxu.
igg loH. Beverovicii
rejluxu. quod per diutinum morum uhi
eomputruijfet j uuxit culore febrem , ^
acrimonia fua referavit non modo uteri
tuenus, fed ita quoqut vellicavit procejjue
fiinalis meduUu, (qui cum pendula ipfm
parte vertebris inclufa, conftituunt ve¬
rum nervorum principium, indubi¬
tatam omnium ipforum originem) ut de¬
cimo oBuvo ifchurit die perierit, co¬
mate, e^convulfione obruta, cujue inex.
fricabilis infortunii clare uti innotefceret,
t^perfpicue conjpiceretur, non femperin
Medico ejfe qtiofcunque curare, fed fuh-
inde fujfcere generofam pradiSionemide-
cretum, cadaver hoc aperire, omnium
oculis exponere indijfolubilem illum no¬
dum, quo corpori inextricabiles morbi fi,-
penumero adnexi, apparuit itaque hic ren
finifler , extrinfectis quidem lividus ^
tumidasyfedintrinfecus nonmintu aqua,
quam tribus calculis refertus, quorum
maximus , adaquans primum humani
pollicu articulum, acuto fuo apice ita . ob¬
turabat ureteris principium , ut omnem
iranfitura urina intercluderet aditum,
nihilque propterea lotii contineret vejtca
urinaria,plane vacua, fy omni liquore
defiituta. prafertm, quum oppoftti renis
ureter
Spicil. de Cai.cvi. 0. ig^
ureter non minus ohfirueremr , uh plano
do lato calculo j inftar operculi eum clau¬
dente. qua, duo impedimenta , ita coram
ab adjiantium corona conj^eBa , vindi¬
carunt a calumnia artem, qua non fu-
peraveratid, quod omnium oculi videre
vere infuperabile. Fojfem huic exemplo
adtexere, do arteria aorta calculum, d*'
alium ab anu oBuaginta annorum, cum
duobus conchyliis lapidescentibus ^onte
excretum, utidolfthuriam fingulispU-
niluniis accedentem i/ed faiius ejl,ea con-
junBim prodire, cum reliquis, quas fe-
legi, obfervaticnibus. ex quibus exemi,
quas mitto, tabulas , quarum calatura
propius oblatum veniet utriufque calculi
formam. Interim crede librum tuum ob¬
viis ulnis acceptum, dt tne beneficii fu¬
turum memorem. Vale, Vir praclare, do
conarearBius firingere renovatum inter-
mijfa amicitia vinculum. Amftelredami
viu Fddus Martius c13 13 c xxxviii.
GVLIEL-
190 IoH. Severovicii
gvlielmg harveo;
Mttgno magna, Britannu regis
Archiatra,
IOH. BEVERO yiCIVS S. D.
Vod in his regionibus fueris, Vir Ei-
vJ^cclleDtiffime, me ignorante, qaara^
vehementer doleam , nemo mirabitur,
qui noverit, quantum fufpiccre foleam
incomparabites ingenii tui dotes. Eas in<.
primis perfpezi in novo •nunquam fa¬
tis laudando inveiatodecirculatione fan.
guinis, quammt te ineredibili fagacitatc
huic & poftetis feculis patefeciffe gati-
■ demus, ita fummopere dolerent, fi quis
mortuis fenfus, ferius te natum, Hippo¬
crates, AriftorelesT Galenus , & fimilei
anima:. Hod dogma ut hic omnes cum
ftupore admirantur , fic & ego amba¬
bus id ulnis ampleftor in libello hoc,
quem mitto,de Renum & Veficatcalcu-
lo.Hunc ut ferio ad calculum perfpicacis
judicii tui revocare, &me ejus partici¬
pem reddere digneris, etiam atqj etiam,
Vir Excellentiflime, rogo. Ita valeas,ita
vivas ad feculi gloriam,& artis noftra: in-,
crementum. Raptim Dordrechti, x h
K al.lan. cl? lac zxxviii.
Spicie, oa CalcvloI i-jf
Ex Hippocratis, Galeni, & aliorum fen-
tencia glutinoium lequiri ad Calculi
generationem : neque ftuporem re¬
num eo videri neceflarium.
lOHANNI BEVEROVICIO,
Senatori, & MedicoDordre.cJitano,
tSVL. HARVEVS S.D.
Q Ved in itinerf Germanico pridem k
tnc fufetpte, Vir pnfiantijpme , u,
patrii artijtpaeMedica decw, wdijfenon
Contigerit, ^rker uti te, tUi littn gra.
tipfmi mihi (qttets cum UbeUo ipnterita
feptimana, accepimue) dolore non medio¬
cri offiBum fignificarunt-, ita quoque do-
leam , fcirepoterit, uhi neveris quo fim
animo i» vires cordatos, fagacefque retum
naturalium indagatores tuifimiles.^od
fmguinis circulatio inventa, tam doBa
capiti non di^Uceat , eo quidem nomine
mihi jam nunc demum magis placere tae-
pit , animumque dabit plura multo
majora meditanti, cum conatus nofiros)
eruditis placere intellexerim. Pergratus
mihi doilue elegans, vereque fingula-
ris liber tuus de Calcule renum ^ vefica,
in quo firma joluiaque nominis famaque
Ijl IoH. BKVEROVICIt
fecijlifitndameota ; quin pergas porro i»..
dies fuperfiruere, ^lendidumque ingenii
tui monumentum exadificare. Ego cdl.
culum haud iUuhens adjiciam meum,mc
fuos opinor tili denegabunt aliUique.quos
prafens stas fert melioris nots, Medici.
Stephanus Rodericus Caftrenfis magni
Hetruris ducisMedicus, ^Sennertus ve.
fier,quam parum a. fententia ttta abfint.u
judicabit optinse, qui hujus Inftitutiones,
illius de Microcofmi meteorts libros per-
jpeUos habet. Faracelfo, ejufque fequaci-
hus eacerte gemma placere debet, quam
ex illius minera erutam , magis tamen
authoritate antiquorum politam ^opti¬
mis obfervationibus ^ argumentis illu-
firem ^orrtatam in omnium snanustra-
didifli. Nec Hippocrati quidem.nec Ga¬
leno , fi jam pofiliminio revocari pojfmt,
eam difilicere pojje putem, ea cum reve¬
rentia fententias eorum tradas, ac fipri-
fcorum Medicina procerum /cita placita,
que non tam refellenda , quam candide
explicita, in meliorem fenfum accipienda
judices. Si quis denique, libertatis philo-
Jophica ajfertor, e rebus ipfis, naturs
finu,quam e libris,fapere, quamdifcere
malit, fcire quam credere, habes quod
etiam
Sprcit. DE Calcvio. 19}
etiam ipfum ftimmopere juvaret, ea tu
folertia. fimile Natur&in Macrocofmi la-
pidibue atque Microcofmi calculie gene¬
randis injiiiutti/n re^ia methodo obferva-
fii, Verum ut aliquid exercendi animi
gratia refcriberem , vide quid hi omnes
contra habeant, ^ quopotijjimum modo
fatisfacere iis pojfimm.
Hippocrates ad Calculi generationem
prttter copiam terrefirts materia ^ falis
foluti, a te afflgnatam, glutinofum quid-
piam in Theophorbipuero, ab ipfo obfer-
vatum, defiderat, Epidem. v.
Calentis aliquid e craffioribus fuccis
renis cavo tenacius impaBum, Epid. vi.
eomm. i. text. v i. Vterque locus apud te
habetur.
Eodericus Cafirenfis ex Paracelfo mu-
cilaginem tartaream, vifcidum quidem
illud glutinofum arenarum vincu.
lum\ quod in Calculofis ^ipfe tu, me-
cum > aliifque fape vidifii. Vefica vocas
alimentum ; at ifti materialem Calculi
caujfam. ^Vbi enim perfe in aere expofi-
tum ,una noBe, ^ quandoque citius . in
arenofam, friabilem, imo lapideam mate¬
riam concrefcere oifervatum efi ; ^ ego
experimentum feci, novi foeminam
194 BEVER.OVICII
ijoiilijftmam Calculofam,quA ex tali mu-
cilaginofa materia, in fu/tpropria urina
fubfidente , pillulas concinnare propriis
manibus /olebat, eafque per fe in /catula
re/erojatos in calculos abire Jponte , edo.
cuit &■ ojlentavit.
Chymici Jluporem , quem eleganter
afiruu, renum ,/upervacaneum/orte di.
cent, ^ rerum naturalium ob/ervatio.
in fontibus enim, fluviis , aqua pene
omni, in qua/uccus lapide/cens, materia
tartarea flonte qua/i/ua, vel ambientis
/rigiditate concre/cere videtur j eam den¬
tibus,alii/que omnibus corporis noflripar¬
tibus adh&re/cere po/fe , ip/emet agno/cis,
'Foetum in utero lapideum Galliam vidi/-
/e, alii verij/tmum ajfeverant. Podagri¬
corum ex eadem materia calculos in jun-
Buru mirantur, equidem Calculorum
exiguorum uberrimum proventum per
arthritici cutu/dam cuticulam prorupijfe
conflat, citra jluporem, in h'K coagulan-
d'u innata materia lapidea indoles /atis
e/fe videtur omnibus. Ego, ut libere di¬
cam , eodem, quo tu, animo, lapidum in
Megaloco/mo concre/cendorum rationem
mihiob/ervandam duxi, elaboravi, ob-
/ervavi, eaqueplurima fy>rara, etiam
quo
SvlCll, DE CAICVIO. Ijf
quo Ariflotelk ly.Meteor. exquifitumin-
crajfationis, exiccationis, & concretionis
cuujfus intelligerem planius, multa feci,
multa vidi, ex cujufcunque hominis
urina Calculos , vel faltem fabulofum
concrementum fieri pojfe reperi,ut ex om~
ni lixivio falem: tamen cum ipfe non¬
dum plane mihi fatufecerim, ultra inqui¬
rendum ab aliis, ubi mihi hareat aqua,
fofthac per otium certior fies. Intereava-
leas. Vir Clarijpme, vivafquefeliciter
ad artis nofira , patriaque tua lucem
Jplendorem. atque fi quid amplius medi-
teris, eo me , ita ut coepifti perhumani¬
ter, frui liceat. Londini xx April. c 1 3-
locxxxviii.
De Glutinofo humore , & Stupore altior
indago.
GVLIELMO HARVEO,
Medico regio,^ in collegio Medicorum
LondinenfiumProfeJforiAnato.
mico, ^ Chirurgico,
IOH. BEVEROVICIVS S. D.
>^Vod tam humaniter mea exceperis,’
v^tim benigne de illis judicaris, equi-
1 z dem
J^6 IOH. EEVER.OV1CI 1
dem tibi. Vir celeberrime i quam pluri¬
mum debeo. Neque minus ob ea, qua:
& comiter, &erudiceopponis.Quodau-
tem ad glutiuofum humorem,quem aeri
expofitum fponte in lapideam duritiem
abire fcribis, idque vel unius nottis fpa.
tio, vel etiam citius; vidit apud me ne¬
pos tuus, juvenis ad omnia magna na¬
tus, &tali avunculo dignus) humorem
ejufmodi magna copia in vitro aperto
jam quatuor annos fervatum, cujus ma¬
xima pars in auras difceflit, &, quod re¬
flat , pulverem refert e ligno putrido
crafllorem, in quo nihil duri, aut folidi.
Atque, ut ipfe examinare poflis accura¬
tius, portionem mitto. CoIIeftus a me
diebus aliquot ex urina fratris mei Do¬
minici Beverovicii, qui ex fuppreffione
urina; (dmiferam avi materni ha;redita-
tem.'^ ab ingenti velica: calculo paullo
poft admodum adolefcens vitam cum
morte commutabar. Quare putarim
— (jtifi tu quii doBe Trehati
Diffentii) —
viicido huic humori non iq5mixram,ne8
imraerfam fuilTe terreftrem ac falfam
materiam,magno ifti calculo indefinen-
■ tcrfe agglutinantem, qua imbuti gluti-
nofi
f Spi CIL. CE CALC VLO. IS>7
nofi humores, ut obfervafti, fponte ab-
euntin calculum.Salfus ergo, concretio-
" niscaufla, non tenax ille, ut vulgo cre-
; ,ditur,& pituitofushumor.Nam cur idem
'' apud me non faflum, cum humore illo,
! quem tot annos aeri expofueram, nihil
l' fuerit craflius, ac magis glutinofum ? Il¬
lud vero diligenti indagine animadverti
tenaces , imo pertinaces iftos humores
detinere utplurimum arenas & fabulofa,.
donec coeant & concrefcant in calcu¬
lum ; ipfos tamen non abite in calculum.
Magis me percelluit, ut verum fatear,
quod mones de Stupore. Nam ut a prio¬
re objedione in luto poene hxfirarem,
ita in hac, dum fuifundis fluvios ac fon¬
tes, tantum non aquis obrutum me fen-
tio. Confifus tamen humanitati tuas,qua
manum porrigere non gravaberis de¬
mergenti , emergere conabor. Aqua vel
nullo fenfueft prasdita (ut communis eft
Phyflcorura fententiaj vel, fi rebus om¬
nibus (quod admirandus philofophus
Campanella integro libro afleritj fenfus
ineft, plane obtufo ; ut & Renes, Vefica,
Vterus, Inteftina,aliasque partes.quando
in iis, ut ego quidem fentio,generan¬
tur Calculi. Vbi ergo vel nullus fenfus.
I j vel
JS8 IOH. Biverovicii
vel obtufusjibi praifente materiali cauf.
fa, & occafio generandi calcnli.
Vrges Arthritide, qusrevera partem oc¬
cupat acerrimi fenfus.Idem in Vefica lo¬
cum haberet. Sed hoc volo, cum pars
aliqua affligitur, id fieri, quod ob imbe¬
cillitatem facile excipiat influentem ma¬
teriam , nec facile expellere valeat. De¬
bilitatem iifam ,cum omnibus funflio-
nibus impedimento fit, feofui quoque
obefle, atqueita, cum flupidior fentien-
di facultas non percipiat rei noxia; irri¬
tamentum,materiam coacervari,& nova
fubinde defluente paullatim augeri, tan-
demque ultra modum auftam, viam fi.
bi, fi pofflt, vi facere, ut & in excretione
calculorum obfervamus.Adde,quod hu¬
mor ille falfus & terreftris, Calculorum,
qui in nodofa, tophaceave Arthritide ex
aperta,ruptaque cute plerunq; eruuntur,
materia, non ex fenfibilibus admodum
articulorum membranis,& nervis,fed fe¬
re e vinculis,qu* motus caufla fenfu fh-
nedeftitutafunt,foIeatprodire.Pra:terea,
non ftatuo Stuporem efle cauflam Cal¬
culi efficientemjfed tantum cauflam cur
ejus materia diutius in parte htereat, nec
mature exturbetur; ut ita ex accidenti
faciat
Spicil. de Calcvlo. 199
faciat producendo CalcuIo.Hxcreipon-
dere vifum, Vir Clariflime. magis ut ali¬
quid reponerem doftiffimis liceris tuis,
quibus me cohoneftare,&docere digna¬
tus es I quam ut fatisfadum objeftioni-
bus eiiftimem. Tu porro, ut cum a fon¬
te ipfo me arceat abfentia, rivulos tuas
eruditionis huc defluere patiaris, vehe¬
menter abs te peto. Vale. Dordrechti
XVI. Sept. c1 3 1 3 c XXXVIII.
VOPISCO PLEMPIO
Medkins, Vollori ac FrofeJJori, Lo-
vanienfis Academia, KeBori
Magnifico,
IOH. BEVEROVICIVS S. D.
Q Vanto me literse tute. Vir Clariffi-
me, quas accepi, cumularunt gau¬
dio, cantum doloris attulere, qu.* inter¬
ciderunt. Vereor enim non immerito,
ne tibi janipridem in furpicionem vene¬
rim, quafi tanti viri amicitiam ultro ob¬
latam negligentius habuiflem. Sed tu
merito te ipfum illa fufpicione, & me fi-
mul negligentia: crimine abfolvis. Ne.
que enim hic homo ita barbarus, ita in-
1 4 huma-
100 IoH. Beverovicii
liumaDUS, ut quod femper omnibus votis
defideravit, incuria non arriperet. lam-
diu veneratus fum clariffimum Plempii
nomen ; neque diffimulo , quoties hic
publice humani corporis fabricam exa-
minoi cui debeam plurima,quas differo.
Anatoirfica tua ob rerum ubertatem, &
purioris lingua; elegantiam mihi inde-
k liciis. Hoc voluiffem imitari in Thefau-
ro Sanitatis meo, fed cum vulgo fcripfe-
lim, vulgari fermone contentus de fub-
limiori ftilo non laboravi. In tuis, qua:
nTs •nxiircMf fcripta.alia reseft.Demou-
ftravi hodie partes oculi, earumq; ufum,
fatis male, quod Ophthalmographia tua
carerem, qua: mihi pofthac erit in ocu¬
lis. In ea te quoque effe con.
jicio , cum videam ex Anatomia oculi,
primas videndi te humori derogare cty-
ftallino , & retiformi tuniciE tribuere.
Hujufmodi non pauca in hoc meo,quem
mitto, libello de Calculo, jam prascer
meritum a te laudato. Sed cum doceri,
quam laudari malimjrogo equidem,ubi
lotum legeris, cenfurara tuam,cum iis
quae obfervafti de Calculo rariora , reli¬
quis magnorum virorum epiftolis (&
jam plures edendas habeo) adjungipa¬
tiaris.
SPICIt. DE CALCVIO. iOt
tiaris. Bartoletum nolirutn ante xxi an¬
nos Bononia: audivi, & ad praxin quo¬
que feftatus fum, cujus in me merita, &
eruditas virtutes gratus celebrare nun¬
quam deiinam. Is poftea Mantuam dif-
cedit. Qms Bononiam e medicis nunc
illudreCi ignoro. Nam de Claudini, &
noftratis Vcerverii,ibidem Botanici,obi¬
tu > paullo podquam in patriam rediif-
fera, intellexi. Sed nuper Patavio eo fe
contulit Fortunius Licetus , deleftus &
accitus (ut ipfe mihi fcripflt prid. non
Oft.fuperioris anni;)aSenatu Bononienli
ad eminentem, quam vocant, fupraor-
dinariam Pbilofophiae cathedram , pluri¬
mos annos vacuam ab obitu magni Pen-
dafii, cui tandem ex difcipulo fuccelTor
fa£tus, omnium quantum ed hodie, qui
vivunt, philofophorura maximus, Scio¬
lus, ut fuis ad me literis judicat Cl. Nau-
d*us, cui merito reliquorum turba
SubmiJJis defert fafcibm imperium.
Equidem plurima ejus fcripta legi, ve¬
rum de tantis heroibus judicare non elt
meum,fcd eos cum cultu fufpicere. Te
inprimis, Magnifice.qurmihi tts»»» «fl-
axt^ai. Incomparabili Puteano,
cujus literas aride expedio, ut me com-
I j mendes»
iOr IoH. Eeverovicii
tnendes, rogo. Vale, Dordrechti xi Kal.
Fcbr.clo lac XXXVIII.
Circulatio Sanguinis improbata.
lOHANNI BEVEROVICIO,
Senatori & Medico Dordrechtano,
V. F. PLEMPIVS S. D.
C LariJfime Domine , HuBentu cum
ctioifed cum cur» (Ingularem ve-
firum de Culculo libellum legi. DoBe ^
experienter fcribis , mi Beverovici,
multus priorum medicorum fententius
riSte meritoque cafligas. Ad fummum,
Ubellus vere fingularie eft. Celebras »u-
tem in eo, atque extollis Harvei opina-
mentum de /anguinis circulatione , plau-
fibile Hercules prima fronte, valde fi-
mile vero j a me tamen nunquam , nec
adhuc receptum : aliter enim vaforum
conjlitutio (fr fabrica fieri debuiffe mihi
videtur, fi a natura circulatio ifia injli-
tuta fuijfet i prsterquam quod ratiuncu¬
la, alis, me retineant in antiqua ^ avita
/ementia. Admiror nihilominus ^ ve¬
neror, /ujfiicio Harveum, ob ingenio-
/um ejus illud commentum. Obiter carpo
hoc
hocparadaxuminfundamentkmeii Me-
I diciMi qn/L hic difcipulis meU dtBavi, ^ '
'■ nunc excuduntur. Videbis, fovente Deo,
Rariora de Calculo necdum obfervavi,
\ qu& prelo digna fint: talia enim font, qua
vel ipfe notas, vel alii animadverterunt,
Ruteanus hifce diebus quadam ludibun-
j du4 Belgice cecinit: Belgicos, inquam,
quofdam rhythmos ^fo verfus edidit, qui-
; bus cives informare Jiudet. Sed jam mi-
ferit ad te libellulum, opinor. Bilia ejus-
Eugenia, leBiffimaanimula, nupfit ite-
\ rum haxAro Bonvicino, Italo Capita-
' neo. Deus benevortat: qui ^ nobis adfit,
mi Beverovici , mutuumque noHrum
I amorem diu continmu. Vale. Lovanii
I XVII. Kstl. Maias cla Io c xipxviii..
Renum facultas edfset^munliKii Hydro¬
pe in Calculofo comprobata.
R.P. MARINO MERSENNO,
Theologo, ^ Fhilofopho incomparabili,
lOH. BEVEROyiClVS S. D.
Q Vod pofttotannorumintetvallum,,
non omnem mei memoriam depo-
lueris. Vir celeberrime ^bil mihi gra¬
tius
tius efle potuir. Rifi, quod credas me,
ex difpurationibus de fatali termino,non
faftum doftiorem. Vates efle poflis. Vi¬
debis brevi partem tertiam, & ultimam,
in qua Licetus, Naudasus, Manafleh Ben’
Iffaeli&, quod miraculo proxinwm.no-
bilifliina virgo, Anna MariaaSchurman,
qu» non modo in Latina , Graeca , &
Orientalibus linguis, fed in Theologia
quoque, & Philofophia, etiam fcholafti-
ca, ad ftuporem erudita. Vel ex hac una
epiftola, uti ex ungue leonem, eam po¬
teris cognofcere. Neque illi ignotam
Merfenni nomen, ut cui raro e manibus,
quae tu in Genefin erudite & accurate
confcripfifti. Quod porro ad fcriptum
volumen D. Beecmannij eft id penes fra¬
trem,quiVliflingte reftorcm fcholae agit.
Cavit i fictxofmg.ne quis hoc ante bien¬
nium ab obitu fuo infpieeret,quod nunc
poene effluxit. Sed non facile ab iis, im¬
petrari poterit. Qu^idvis enim hic ante
hxredum difceflum, & omni arte tenta¬
rum eft. Reliquorum, quos defideras.hic
penuria j nifi quod Marius eam curam
fufcepit. Vnum, quem mitto, impetravi
i clariflimo Voetio, Theologia: in nova
VltrajefUnorupi Academia profeflbre.
I Spicii. DE CAtcyLO. zof
I cum in hanc urbem ad fratris funus ve-
nifler. Is ofto annos hydropicus,nuper¬
rime obiit. In cadavere nullum vitium
nec in hepate,nec in liene reper»um;fed
omne in renibus. Dexter quatuor in finu
exiguos continebat calculos j majufcu-
lum in ingrelTu ureteris , omnem feri
egreflum impedientem. Sinifter totus
purulentus. Abdomen aqua citrina dif-
tenfum. Quod egregie confirmat meam
de ufu Renum fententiam , Renes fcili-
cet noniecernendo tantum fero a fan-
guine, uti vulgo fentiunt. fed & gene¬
rando fanguini, ut hepar & lienem,con¬
ditos eflej quam flatui in libello meo de
Calculo, quem velim (nam apud vos efle
ex litetis D. Moreau Pro£ regii, & alio¬
rum intellexi) fi tanti efl. inipicere di¬
gneris. Et profefto fi non eflet alia Re¬
num funflio, cur tanta eorum in S.Scri.
ptura mentio 3 cur Deus corda, Sirenes
fcrutari dicitur ? Expedo hic ex profun¬
dis ingenii tui penetralibus aliquid a
nullo explicatum, a nullo explicandum.
Facile id futurum ei,qui multos quid c6-
natos fuifle potius?quam pfasftitifle,fo¬
ribus fuis oflendit. . /
0’/®- JwWvvwf Tvl 3 V»(eq«f(iWl(9^v-
Vale,
lotf IOH. BEVEB.OVICI1
Vale. Vir reverende, & ftudiis noftris fa¬
ve. Dordrechti, v. Kal. Quintii, cla-
Ijc xxxix.
Calculi malum literatis proprium.Surdi-
tatis, & kpmlof cauffa. AdftriiSta: al-.
vus curatio Chirurgica.
IOHANNI BEVEROVICIO
Doftori Medico Dordrechtenli,
F. M. MERSENNVS S.D.
H lfce meis Uteris,Beverovici doctijfu
me, ad reip. litterarie, perfeSio-
nem nate , teftatum volui, quantum tibi
fim obfiriSius non filum de libro Fuccii,
quem ad me mitti curafti a doMo theolo¬
gos cui gratias refero, fid quod tertiam
partem de Termino vite fis brevi junBu-
rus , in qua vifitrusfim aliquid ab illa
mirabili Virgine profeBum , de qua )am
tanta feruntur apud nos, ut miraculum
fapiant. Hinc animos fumpfi tantos . ut
etiam hac vice ad illam fcribere volue¬
rim. Accepi tandem tuum librum de Cal¬
culo, revera doSlijfimum, quem ubi per¬
legero, judicium meum habebis. De Re.
mm obfirvatione gratias habeo . Sta¬
tueram
Spicil. de Calcvio. 107
tueram apud me varia ad te remedia mit¬
tere, quibm hic noftri ad morbum Cal¬
culi uti filent: fid cum noverim qua uni
conferant, nocere alteri, fuperfidi, quod
non dubitem te iUa omnia fiire ^ exper¬
tum ejfe. Necdum tamen, quicquidebuc-
cinent aliqui, repertum eft ullum reme¬
dium, quo tuto certoque calculus in reni¬
bus , aut in vefica conteratur , aut in
aquam verti pojpt, quam agripoftea abfi^
infigni dolore ejiciant, quod qui repererit,
quanto magis ei debeatur, quam qui qua¬
draturam circuli,vel motum petfetuum!
Vtinam tibi viro ex omni parte eximio
tantum illum thefaurum aliquando tan¬
dem invenire contingat, quod fane potius
in votis, quam in fie. Scriptum mihi efi
a medico Turonenfi,fi aperuijfe cranium
hominis a nativitate furdi ^ muti, cui-
e tribus internis auris ojpculis. Incus de¬
erat. Simile fi quid obfirvafii, qu&fi me-
cum communices. Nolui etiam hanc epi-
fiolam abire.quin noveris quid noftri lu-
dti, chirurgi nominatiffimi, ac in vul¬
neribus curandis foelicijfimi, ^audacif-
fimi; JEger quis ob faeces recoSae nil in.
fecejfum emittere poterat, iRe igitur po¬
dicem quadruplici fcijpone aperiens, inte-.
ftinum
io8 IoH. BsvEROvicit
Jlinum extraxit,^uod.foecibus prius eda-i
Bis , remifit ac refiituit irt locum prifii-
nurrs, t-ger fanatus efi. Si mihi liceret
per pacem aut inducias, aliquando libel¬
los quofdam ad te mitterem, ut tuos inter
labores medicos levarem animum, fedla-
tionis pretia, nec non Dunkerkorum pe¬
ricula,qui omnia fuffurantur, deterrent.
Tuum interim tibi obJlriBiJ/imam, tui¬
que obfequentijfmum me credito. Lutetis.
Parifiorum Kal. Sept. cb bc xxxix.
BEVEROVICIO
Senatori, Do6):ori,Philofopho,Medi¬
co Dordxechtano prsftantiflimo,
I Dea illa Vereris Medicinje, Bivero-
vici doBijfme , ex feleBiJjtma prifco-
rum Scriptorum, qui Medicinam ex pro¬
fero traUare noluerunt,laboriosa non mi-
nksquam utili cura concinnata, publici
juris faBa, dum Lutetis, vocatus ad cu¬
ram Aulici cujufdam fiftuld dejperatd
laborantis, anno fuperiore degerem, mihi
forte oblata, in tui ver e me traxit admi-
rationem, quem Jlatim ab ipjis liter arum
5 ricii. Di Caictio. io?
incumthdif addiSum Arti nofirs, conjpi-
cutm fum: At indefeffum illud ftudium,
quo illam quidem ]am ah antiquis imaiui
f vmipMitdrni agnitam iUuftrare dignaris,
t adjunSlis •varia leBioni, Anatomicis ^
! Phyficisebfervationihus iniUo LibtO'i;c-
■ re lingulari de Calculo, quibus, quem¬
admodum in opere de vitae termino,
fraclarijpmorum hominum non filum
Medicorum, fidetiam Theologorum,!. C.
\ Philafifhorum gfi Mathematicorum Me¬
ditationum ornamenta /ubjicere •volui-
fii, me finitus ad te colendum , aman¬
dum , & laudandum compulit. Nec ejl
quod mireris in amorem tui tam fubito
raptum exterum ignotum hominem:
Taeit hoc in me illa cum natalitiU indo¬
les concepta, qua iynas, que, iiit ei fila
ugitrlat tanta dignitas apud me fuit,
ut continua Antiquorum ^ Neoterico¬
rum Aut horum leUione 5 conttnuis vigi¬
liis , feHionibus animaliummuivorum &
mortuorum , colleBionibus , jationibtu
plantarum, chymicd mixtorum,adjunBa
exegeji, ex manualibus experimentis, ipfis
denique praBicis morborum obfirvatio-
nihus toto decennio , quod fiholafiicis la¬
boribus, laurei fuccejpt Apollinari,ia
nxer-
lio IoH. BEVES.OVICII
Exercitibtis, Xenodochiis, Cumpeflribut,
^ ^ triennio in hac Civitate, tot
inquam converfis hinc inde Meditatio¬
nibus, cum alienis etiam celeberrimorum
quorumque, qui in mei notitiam vene¬
runt , illam apud me do alios confervare,
ac quoddammodo fovere voluerim. Ani¬
morum hac eji admiranda fympatheia,
dum ad unicum fcopum magnis viribus
contendunt. Nec tantum -ndjttfia moras
patitur; Et illa minus impro.
bandaprofeBo, qus, audentes in fublime
dii vult attollere, boni publici faciem ex¬
ponit, di'in mutua conjpiratione fenten-
tiarum nititur. Optavi igitur audentior
faBus tecum colloqui. R P.M. Merfenus,
Vir humanijftmus , noftri amantiffimus
occurrit: folamen amori noflro pollicitus
efti da dum ipfe fcribitin iftas regiones,
me admonet, ut fi quid ad te fcribere ve¬
lim , cito tranfmittam. Hoc itaque Hie¬
rarum ad te eonfcripfi, Vir Celeberrime,
ut tua me participem amicitis, facias.
Medicinam inter fexcenta, qua PraBicis
quotidie obveniunt negotia, debarbaro-
rum hominum incultijftmis arvis, in So-
phijlarum tribulos, da tricas, per verbo-
fam quandam, non realem Fhitofophiam
pro.
SPIC IL. DE CALCVI.0. lII
frotritBum , h&fttantium quorundam ad
amujjimtin antiquorum fomniisfinede-
UBu, ^ avarorum timidorumque vere
Empiricorum, quanquam dogmaticos
'Rationales, fi diu placet, pleno ore fe ven¬
ditent , incuria, parum hodie fiuBuofam
in lucem vera rationis perfenfibilia expe¬
rimenta Ph^fiea doBrina convenientia,
^ certas ebfervationes, extrahenterh, re¬
rum in corporibus a te obfervatarum nar¬
rationibus adjuves:imprimis vero refcri-
bas, num Lyncei illi tui in Anatomicis
oculi, viderint aliquid peculiare in fepa-
ratione[alis microcofmici fero[oluti,quod
pituitam vulgo [olemus appellare , durti
motu continuo arteriarum i quas vena¬
rum anafiomofes excipiunt in diafiole,per
poros illos patentiores in cerebro confii-
cuos, effunditur, unde Rheumatifmorurrf
[caturigineSjdum in artus, eadem circu¬
latione fimiliter, fic effluit ; unde dolores
Arthritici. Multa profeBo patent jam
quafitai multa latent, dum apud me non¬
dum rationem excogitare potui, qua po[-
[em viventu animalu , vita ad aliquot
momenta perdurante , cerebri [eBionem
perficere ; nufquam hominis in cujus pe¬
dibus manibus [olu inter animalia
poffent
Jlrioremquefiicieiis, Vtinam id cito con-
tingat! interea vero ne prorfm ignotus a
te recedam, ut veri cognofcas,qus, fit mea
ad veritatis Medica inquifitionem cura,
perleges, fi placet, primas ^fummas Pen¬
tagoni a me nuperrime confcripti paginas:
qua fi placeant, ac apud veftros Lugdu-
nenfesnon habeantur,quodtamenfaBum
puto , fi fimiliter innotefcat, qua via id
tuto prafiare poffum, totum librum mit.
LagdanUdC^nfl.,ArsrU&m
LAZA-
LAZARO MEYSSONNERIO,
Anium, Medicini DoSori Mmf-
pelienfi, ^ Medico apud Lugdu-
neflfes celeberrimo,
IOH^BEVER.O VICIVS dt/" 5 I?«t7«v.
non tantum artis Medica: pro-
V^moves pomoeria, fed & totius Pti.
lofophia:, JijTfoj ejus
literasi Vir Clariffime, exorientis amici¬
tiae tefferam, non poflum habere non
gratiilimas.Equidem tenuitatis mea; mi¬
hi abunde confcius, vix unquam fperare
aufus fui, ut qua; amicorum impulfu edi-
. deram , a tui Emilibus aliquando lege,
rentur , multo minus ut probarentur;
quare tanto plus aiFedui, & benevolen¬
tiae tuae.me debere agnofco. Vidi folia
aliquot lucubrationum tuarum, qu£ re¬
liqua legendi vehemens in me excita¬
runt defidejium. Facile enim mihi fuit
aeftimare dii tS xg^eareS'is ro ^oiTiii \f^~
710 «. Ego etiam nuperrime edidi tertiam,
& ultimam partem de Vitae termino, in
qua &Epiftola nobiliifim* Heroin», An¬
nae Mariae a Schurman, virginis , quod
■ miraberis, ad miraculum eruditae, MiEf-
fem
ti4 IOH. BEVERovicir
fem illam exoptacx amicicix nnfiigjui,
fed e)ufmodi reddant tabellarii
e6%g5«.Credo Pentagonum Lugduni no.
ftrx elTeiinde mihi facile comparare po¬
tero. Reddidifti enim me tuorum a|»'.
wftusr. Quare, cum libellus meus de Cal¬
culo brevi Iit proditurus auftior, (i quid
de hofte hoc noftro obfervafti, velim
mecum communicare ne gravetis,Do-
ftorum epiftolis adjungendum. Vale, Vit
clarilllme,& a tui cultore lalve mgrorum
Salus, qua:racnuper, poenc Orci vifti-
mamirefpexit, quod hic ab amico poeta
ezprelTum vides. Dordrechti v 111 Mart.
clo lac XL.
Vira ^ amico fummo
D. IOHANNI BEVEROVICIO,
urbis Dordrechtanm Senatori, &
Medico primario,
Amijfifere vita tb' fanitati rejli-
tuto gratulatur
CoRN. Boyvs J.C™.
V lcifti , Medicina j tuo nec fola Me-
denti,
^inuna BatavUconfulii/tlmameisl
Atqut
SPICtt. DE CAtCVLO. ll;
Atq} hoc fervato cunBi fervamur in uno.
Cujae noflra diu vindice tuta falas.
Flevijii, Dordrechta,fuum cum Falciger
enfem
Stringeret, e^diro dextra levata feni ejl
In doBum direBa cafut. Cum f arcere
Tarca
' Vlterites fummo non voluere viro.
Ohfiitit Omnipotens, verfifquein projfe-
ra fata
Longa juhetfamalas/lamina nerefuas.
Nojlrarum hecvis facra precum.Movere
Tonantem
Murmura, qua/roBo corde poeta dedit
Infummum tranjmijfa polum ; qua Cu¬
ria, quaFlebs,
Templaque continuis compofuere fonis.
Grata Deo nunc turha fumas, cui thura
merumque
Fundimus, ^ facris i/luat ara focis.
Inque parentantes qua, jam diffluxerat
undas
Vena, recoUeBis plena redundat aquis.
In longos tibifluxadiesiquos fape canendos
Vt pofflm vates fumere, fume novos.
Anno clo loc XL.
lOAN-
IVICII
ixg IoH. Beyes-o
IOHANNI BEVEROVICIO
Medicinx Dodori, & Senatori,
Dordrechtano primario,
LAZARVS MEYSSONEB.IVS
2>yv^y.
F amiliaris ille tuis literis ;j<«eaE*2ti>-/t(95
adeo me occuparat, Excellentiffim
Beverovici, ut omnis illa quam ad
me fama detulerat tua valetudinis excef.
fiffet memoria, nifi Poifa tuus ^ amicus
omni laude dignijftmas, iterum gratula¬
bundus Elegis occurrijfet, appendix illa
quam epiftolio fubjunxifii, Orci faucibus
ereptum fauflo Numine , Reip. Senato¬
rem, ^gris Medicum, Academia Patro,
num, toti Orbi Virum incomparabilem
admonuiJfet.Certabant tunc interfetme.
ror fs- latitia de jure lachrymarum no-
firarum ; pofterior obtinuit , quas prior
iftius eventus' ignara concitarat, eaque
in remotiores Zoilorum fines abire juffd
fecit utfecurus tibigratuler fanitati feli-
' citer, f^in multos annos reflituto.
Ito beatus tequeinhis negotiis,
Sanaumlfraelisnumenilludaudiat.
Tibi facratis adCt ex palatiis,
Te inquam Sionis ab arce fulciat po¬
tens; Votis
Spicii, de Caicvlo. 117
Votis benignus denique afpiret tuis
Tanta ut coronet coepta felix exitus.
Hac altem Mufa mihi canit in tui gra¬
tiam ex HebrAu DavidU carminibus ^
dum cogitabundus apud me perpendo ,
quo beneficio ,fingularem illam tuam er¬
ga me benevolentiam penfare valeam.
Non deefi quod meo :^lo fatisfaceret argu¬
mentum , fi convenire metum pojfet epi¬
theton illius Homericimedici, qui \med-
A.i%ana> cum hoftetuo
non infelici Vanacea dimicare ffonderet.
Sed nec mihi adeo Suffenus fium, qui pu¬
milio in gigantomachia vincere fferem,
nec tantUm crevit apud me (piXoTt/ci », ut
immerenter ambire velim, quod fuprema
eruditionis, & experientia viri videntur
pudenter recttfare. Audebo tamen > tan-
quam de fina, quicquid in eo Kd/silxut efi
promere , ne tibi deeffe videar ; qui
cUm minimum poffim, fialtem ne ihgra-
tus audiam calculum votivum pro fu¬
tura tua incolumitate ad/icere. In ma¬
gnis voluiffe fatefi,^ dexterihs ab ami¬
cis fufcipitur imbecillis conattss , quam
repulfa . Hunc igitur nofirum fic accipe
Vir humanijpme , ut eicifiimes omnes in¬
genii vires , opella nofira molimina
Ii8 IoH. BEVER.OVICII
huc eontulifi, quucimque maxime tihi
profutura ejfe credidimtts, prolixiora for.
fan, quam tua ferre poffit patientia , ^
tninios mellita,quam qu& tuopalato Atti~
ck blanditiis ajfueto fapere queant. Mole-
ficu tamert , opinor , de-vorabu, fi leltu-
rtu intelligcu nihil nos ejfe fcripturos, nift
ex iu qua vel SeUorum Corporum cw-
it-ff» > 'vel kmXvnc chymica, velobfer-
vatio Hifiorica philofophorum , Me¬
dicorum probat ijpmorum,cum nofira ve-
rijfima, licet fimpUcijfima , comprobave-
rit.Fnter heu enim, Magifirorum quan¬
tumlibet peritorum authoritates difeor-
des, cum fenfu pugnantes rejicimus, con-,
temnimus , etiam frendentibus Zoilis,
quorum plurimi hodie Hippocratici, Ga-
lenici, Hermetici, fidiis placet, nihilmi-
nus funt-, aut nihil magis, quam, ipfo-
met fubfcribente Galeno, U t ^ithatav-
£s S Sed ad rem propofitam venio.
Et tecum haBeniu fenfijfe circa cau-
fam materialem calculi , in memoriam
tibi revoco-, Priufquam fiquidem lux illa
tui Libelli clariffima his oris ajfulfijfitj
fcripferam Pentagoni particularis Eadio
4 . pagina 8 6. fub finem in renibus ex fale
fimpliciter cum tartareu impuritatibus
coagu-
SpIC It. DE CAtCVlO. iI5»
coagulato Calculum fieri: Tu libelli tui
capite 6. pag.yy. linea 6\.fuccum lapi-
defcentem, ex quo rudimenta calculi pro¬
duci fcribii , ex terrefiri materia jufta
proportione fali mixta conftare. At •vim
illam coagulantem diftinUe non exprimit,
mea quidem fententia , licet fubintelligi
pojfit ex iit qua poft authoritatem Hippo¬
cratis afferuntur. Ego fubobfcure notavi
loco citata , Spiritum videlicet iEum na¬
turos ancipitis quem Mercurialem nomi¬
navi. Elocet in tui gratiam fimplicifft-
mum diUum brevi commento iRuflrare.
Sic enim de Spiritu illo coagulante fentio,
videlicet eum hunc effe, de quo plura di¬
xi Pentag. Vniverf. Rad. 4 . quem fi pla¬
cet accurate perlegere dignerts. Sic enim
capies., ni fallor , hunc effe qui in aere
matrice fua ad nos fertur bruma diebus,
dum Sol in remotiori d Polo Tropici pun¬
ito , vicinis ejus locis diffundit ignem
ccelefiem (quem primum dve^fiSu . d quo
fecundum terreflre, centrale , Elemen-
tare procedere demanfiravi.) Siquidem
enim ejus ad ignem halitum , quem nos
ibidem obfervamus, ^ ad aquam dum
fit glacies five naturaliter ex fuccefflone
tempefiatum ,five per artem transfufo.
ut ita loquar , Jpiritu ex ipfa in novam
aquam ; Itidemque confideres qua, ex Or.
telio in defcriptione Rujfia defcripfit S«».
uertus de gregibus ^armentis iliicepe-
trefabtis ah aura quadam Septentrionali-,
S^uibus fi addideris quomodo fe habeat ad
palem in aqua, generationem lapidum o-
tnnium, ej» metallfrum, meo quidem ju¬
dicio , non ignorabis. Sic enim facile in-
telligere coepi, qua vi lapidefcerent ligna
in aqua clarijfima mihi vifa in Ruteno¬
rum agris Gabalorum montibus, qua
concrefierent ftiUa in rotundos ^ fub-
diaphanos-calculos in Specu Allobrogum,
cujus nomen eft. Ia Balme ex hujus urbis
finitimis, lacu fubterraneo per faxorum
in fornicem praruptorum rimas fiigidifi
fimos aquas effundente, qua fi per dejlil-
lationem feparentur ab hoc ffiritu , ipfo
per ignem d fale feparato , ^ in aerem
matricem fuam fugato, gufiu, taUuque
non infenfilem dfiaturigine prabent dif¬
ferentiam. Id ferio fedulb nobis in exa.
men revocatum minime dubites. Talem
igitur Jfiritum etiam in microcofmo fia-
tuimus Fentag. pradiBi Vniverf. Rad.;.
in fero de Ut efi entem ^ inflatibus ( ut
aptiffimo Hippocratis utar vocabulo) jun-
Spicil. de Calcvlo. iil
Btu fali, cogit mucofas impuritates motu
arteriarum , oftiolu -venarum renitenti-
bui, eif earum anguftia in diafiole fepa-
ratasi dum [anguis continuo circulatur^
unde tandem in articulis tophi podagrici:
vel tartareas, praanguftatis eifdem mo¬
tus circulatoris, excretionis viis, undo
Calculi. Arbitror enim in cu]uflibet ve¬
nu & Arteriis eum [ero hunc Jpiritum
ferri, cum in quibuflibet tartarum expel¬
latur areno[um , quod [ordidarum ma¬
tularum frequens minus credulos doce¬
bit inJfeBio: confirmabit Scholiographus
HoUerii c. 4 8. in lib. t. de morbis interna
loubertus nofier in Provocat. Seidelti
Parad. j. dec. ^. Ut. y. ipfmfque Cardani
exemplum, qui [cribit commerU. in Aph.
•p^.feB. 4. fibiab annis ^o-primo rufas,
poflea etiam albas arenulas quotidie efia
copiose,citra tamen omnem calculi[ujpi-
cionem, prodiijfe, ^ vix e decem unum
ejfe qui ab hoc vitio fit immunis. Nec/o-
Iftrn in homine,[ed etiam in bobus,ajfen-
tiente ^ercetano, ipfi quotidiana lanio¬
num experientis, lib. de SpagirPPrax.fol.
licitius fellis calculos patiatur, chm renes
careant, alis, partes ; ita ut prsfen-
tiam coagulantis haud negare queas, qui
K 3 cal-
Ili IoH. Bsverovicii
calculos in aliquibus partibus fecundum
flatus aut aqua mnois» deferentis, gene¬
ratos agnofcis. epui fit igitur ut mn fem-
per generentur ! Conformationis ego vi¬
tium accufo, quod calculofos facit, dum
fpiritus coagulans libere poteft extra va-
fa, minus prafente ac imbecilliori extra
fua regna igneo jpiritu , qui a corde per
arterias diffunditur,materiam in viis ex-
cretionis fubire. Mque ut Lithiafi Re¬
num peculiariter me accommodem , re¬
num inquam, qui merito Hebriorum lin¬
gua. mpjlice PhilofophicddiSii funt ninu
a radice mu oblevit, induxit coemento,
vocabulo fcilicet >(9vi«to» , ut fciamus
nullam corporis partem arenulU compa.
His magis obnoxiam. Dico, Com paftio-
rem (fic ut loquar facit eonuenierttioris
diSionispenuria) caruncularum carnem,
& minus raramiipfofque ardiores fubexr
cipientes ureterum canaliculos, cum val¬
vula;, quam Vefalius &Bauliinus in emul¬
gente vena notarunt,renixu, in atiultioti
fovere, & avf$StSiii(ss promovere ter¬
rea; & fslCee materia: ex aquea coagu¬
lationem per fpirirum mercurialem.
Cum enim effufum ferum a dilato arte¬
ria ofculo in venam intra ffatium me-
Spicii.. DE Caic VLO. itj
itum inter fe ^ cmuliculos fr&iiSos
(cum quibtM minime coalefcunt, ut belle
experitur Rislanue Anthropogo. lib. i.
e.i6‘) lente fiillet in ureter as, intercipi¬
tur cum terrea ^ falfa parte a Jpiritu,
qui excitatur in fale, paulo remotiore jpi-
ritu igneo, qui in arteriis [anguini a cor¬
de comes ejl; vicinior tamen adhuc non
tolerat fieripropiorem congelationem-, un¬
de novo aquA diluvio fuccedente rurfus
folvunmrcoagulata-, inferius tamen co¬
guntur iterum, ^ mollioribtcs partibttt
occurrentibm , ut in pueris ^ aliis hu-
midioribas naturis, in veficam pracipiti
motu feruntur. Vnde raros videas pueros
Lithiafi renum laborantes-, fiequentespi-
tuitofes, pingues calculo veficA vexa -
tos; fenis paucos , quod notat Gordonius
in Lilio Medicine partic. 6. c. i%. quod
longa confuetudo laxas a primordiis visu,
laxiores fervaveritu , qua fenilis etatis
ficcitati valeant obfiftere. Cogita igitur
malam iilam confirmationem partium
procedere i vel vitio (eminis, fine paren¬
tum fimili morbo laborantium, vel mi¬
nus in vafa dilatabilis; Aut fi id a partu
contingat, affumptorum labe, fiyptico fa-
le, i. cum multo Mercurio junbio redun-
K 4 dantium,
dantium, ccnflringentium: Sjuoifere in
iit qui multis utuntur crajfts cibis accidif,
unde reBe Hippocrates 4. de morbis, ■sfe'
AiSio'®-' A’f^' 1^ ifylteras Xot S"
»7®^ Ty, yia-a, iorlu) Tv sreuSicy }d-
fiii ts^Jufiy. His omnibus adjunge qus,
tua mirabilis eruditio de noxis aquarum
ex Hippocr. adjecit ; qua quidem ipfe cu-
jufdam finitima Helvetiorum urbis tefih
monio confirmare pojfem: pariter ob-
fervant Medicina magijiri circa puellas
mulieres ipftts, quas rarius laborare
Lithiap propter duBtss patentiores fcili-
cet ^ breviores contendunt. Hinc nihil
mirum, quod antiquus ille artis nojira
./intifies Aretaus MJur dJpve 3?»«* dixe¬
rit. Et quod ignorata caufa multa quoti¬
die incajfum obtrudat alioquin laudatif-
fima remedia,quibui medici pleriqfifim
avi , qui in tricas fcholaBicas potius
quam in verba magifirorum fuorum ju¬
rarunt ^ in propriam negligentiam, te¬
mere abutuntur ; meri ^ impudentes
Empiriei , quamvis Je dogmaticos plenis
buccu venditent. Horum ut perverfat
femitas declinarem , poftquam ex anima¬
lium vivorum , ^ mortuorum feBione-,
^ed qua per ignem ^ aquam fieri filet
corpo-
SPICIL. I)E Calcvlo. llf
corporum refolmione, locum calculi in re-
mhuc, ejus naturam ex principiis ire-
veftigavi per objervationes hiftoricas
probatiffimorum quorumque ad rationa-
lem< veram, fenjibilem, ^ experimenta-
lem Prafervationem tenderepropofui.Hac
autem [equi debet, med quidem fenten-
tid.abfolutijfimam ^pr&cedentem cura¬
tionem, in qua fere funt omnespradici.
Loctos hic non poftulat, dum me ve¬
xant fimul Epiftok Laconifmas, ^ pro¬
lixioris in tanta re necejftas orationis, ut
de ratione dijfolvendi calculi fufiits ex
philofophicis nofiris differam, id alias con¬
tinget JiDivs voluerit. Sufficit ut te ad¬
moneam, ad hoc opus neceffaria effe tria
tantUm-.i.pracipuum ignem natura in cor¬
de accenjum per arterias, in corpus uni-
verfum m/i-snoct diffujum. i. Aquam ab
eo calore fugante Mercurium imprAgna¬
tam. 3. Salem qui hanc attrahat , non
quidem fimplici fedoleofo admixtum ;fim-
plex enim non raperetur in arterias , eff
ad vias emulgentes, per cor, ci*m fit ad-
verfarius ignis natura , nifi pro comite
haberet oleojum inflammabile igni ami¬
cum cujus beneficio trahitur , ac tranfii
in renes, Inde fit ut aromatica, ut piper
K j longum
itg IoH. Beverovicii
longum ^ femina calida pncipue calcu¬
lum comminuere dicantur. Vt igitur in
compendium multa contraham , unicum
ad te mitto Vulverem , non a me, fed a
Rulitco quodam ex AUobrogibtu Vien-
nenfibui invento, cujtcs ufu fe magnm
excrevijfe ajferuit arenularum faburram,
^ per multos dies, undeprorfets a Calcu¬
lo liber jam elapfo biennio viveret, cur¬
rebat tunc anntu cUm me pn.
fente propinajfet alteri cuidam , ^ vim
Remedii fecurijpmi mirabilem ailnotaf-
fem , ufus fum impofterum felicijfime ex
artis Legibus in quamplurimS, mihi
pro arcano haBenus refervavi,admifcens
ejus compofitioni alia fimplicia ^ materia
noftra Medica vulgari, blandiora habita
ratione corporum, atatum, tempefiatumr
locorum Qc. Sic autem habet.
D. D. R. C. F.
tp. Seminis nafturtii Babylonici 5 j. pi¬
peris longi peniculum unicum. F.pul-
vis pro unica doli.
Huic addo vinum noflrum diureticum
Medicatum,quo liberatifunt multi,inttr
ceteros Nobilu quidam, cujus hifioriam
cum aliu curationibus per vina Medi- .
cata nojlra a nobis editam, ex integro li-
Spicil. de Calcvio. 217
bello dilaceratam ad te transmitto. Mi-
fijfem librum ^ totam Oenologiam , nifi
Suavior moles pretium fafeiculo, udio li¬
cet minm,adjicere poluijfet, quod ceu re-
Be ad me fcribis (di melioribus tamen
tUK ) iftud meum , tibi plufquam
reddidiSfet. Simplicem igitur tan¬
tum dabo defcriptionem e Gallico latine
redditam, prout extat Oenologie, nojlra
parte i.pag. 87.
D. D. R. C. F.
Radicum receocium Enuix catnpa-
BX , oDonidis , pecrofeliiii an. ^ i i
fammicatutn feniculi, Hyfeipi an.
M i j. femiflis dauci, Vrtic£E an. 5 i j.
fem. militiolis, nafturcii Babylonici
an. I f Baccarum juniperi | ii j.fl.cha-
mafmeli duppl. p.ii j. & in nodulo pi¬
peris longi jiij Cinamomi optimi
I f.contufis contundendis,& inciiis in¬
cidendis omnibus, in doliolo fraxi¬
neo noro capaci conjiciantur, & af-
fliiis Mulli albi optimi & tenuiilimi
Lugdunenfibus poculis i V F. vinum
Medicatum, dolis ^ij aut iij cum a-
quis Parietaria: additis vel fl. fambuci
vel violarum ipfiufque Flyflbpi (cujus
hic facultas eft admitanda) expurgato
corpore. Jam
ai8 loH. BEVEB.OV1CII
lam ad Prafervationem iranfeo,quam
in duoboA tantum prafidiu colloco. Vnam
quod revellat materiae tartareas ^
falfas copiofiores a renibut per inteftma-,al-
terit quod laxiores faciat vias repurgatas
accendat in eis jpiritm igneos rtatur/t
ad evelledas penitijftme radicesLithiafeos
refolutas, ^^iritus coagulantes arcendos,
jld primum pertinere puto vena feSio-
nem fublevantemper plenitudinis dimi.
nutionem, jfiritus, vim caloris nati¬
vi. Item Lenitivi purgantis ufum v.g,
CaJJti fifiularis , quem felieifUmum tu-
ipfe ex lacchino libelli tui capite ii. com-
probafti. Hoc etiam Nicolaus Monardis
obfervavit, medicus experientiJftmus.Sic
enim ille i'* parte delascofas que craea
de las Indias Occidentales §. de la Cana
fiftola. y yfada a Ia continua antes de ce¬
na, o de la coinida prohibe el engen-
dramientode Ia Piedra. 'Et ego tuo tem¬
peramento magis convenire affirmarem,
quem biliofi multhm habere ex plurimis
notts, maxime vero ex ea qua correptus
paulo ante annum 1657. jacebas Eebre
duplici tertiana, ut ad Excellentijf, Nau-
deum fcribisdpfe conjicio, quod ut obiter
dicam plurimum facit ad coagulationem
pro,-
Spicil. de Calcvlo. iip
promovendam , cum oleum [ali mixtum
extra viciniam arteriarum longitK fa¬
cile fafcipiat calculi formam, ut confiat
ex calculis illis felleis boum ^ aliorum
animalium, item ex confeSione Saponis.
Vnde priufquam ad pofierius prafidium
tranfeas, videndum vt intefiinorum via
non folum fint purgati0mit , fed etiam
vafa ipfis proxima , ipfique Renes, quod
Succedens Therebintim ufus perficiet^.
Ac ne reliquum quod adjicere propofue-
vam omittam,dicam libentiffimeme Caf.
fiam in ufum traxijfe pro Naturis fer-
ventioribtss , ^delicatioribus in labori¬
bus Calculi hac ratione felicilfime > qua
forte tibi non fuerit ingrata.
D. D. R. C. R
Polypodii quercini optimi | j f fl.
Sambuci p. vt. malvarum > & bugloffi
(ive recentium iiveficcorum an.p.vi}
decoquantur in tfe i i j aquas commu- ^
nisnon e gelido fed aperto fonte pro.
deuntis, ad 5. partis confumptionem.
colaturam expreiTam trajice fepties
per manicam Hippocratis, ut vocant,
qua: contineat contuforum Cafllte fift.
tubulorum cum pulpa minutim ^ v i j.
Percolata: tinfturs porro adjice Syr.
violati
Z)0 IoH. Bbverovicii
violati violacei ex multiplici infuiione
violarum. ('qualis defcribitur a Quer-
cetano inPharmacop. dogmat.&hie
vulgo habeturvii; pro quattuor
dofibus matutiuis, referato prius po¬
dice, & craffioribus fecibus leniente
clyftereeduftis iblo eleftuario Leni-
tivo, foluto in emollientium herba¬
rum decodko cum oleo violaceo &
Melie etiam ex violis violato in ofE-
cinis difto.
Diuretica reSe cenfes his catharticit
non admifcenda , addo etiam tecum nee
vehementer purgantia. Non etiam ejus
fum opinionis qui feniiam, alias quam
matutinis horis ^ longi apaftu ajfumen-
dum hocce remedii genus, Luna declinan¬
te ad Solis conjunBionem, repetitis etiam
dojibus ad feptimanam non filum femtl,
fed etiam iterum ficundhmvires (fic. Sic
incipientibusfiatim pofl Luna conjunBio-
nem pojfet commodi, ubi eadem ad tetra¬
gonum oppofitioni proximum pervenipt,
Therebinthini ufiu pnfcribi.
At mihi mutti majori commendatio¬
ne dignijfmum exifiimo pofterius pnfidii
genus , in quo cardo curationis perfeBa,
ipfius fiilicet prophylaxeos. Habet hoc in
f ^pictt. DE Calcvlo. tjt
fe quidam interna, quadam externa. Ex
I internu quidem alia per fuperiora cor¬
poris interiora fuheunt: alia per inferiora
fubmitti /olent. Ex prioribus eft Oleum
jimygdalarum ajfamptum matutinis ho-
I r 'u, jejuno ventriculo. Hujus ufu quo-
\ tidiano Sexagenarium quemdam (nam
parum concedi Balfamo ex fequentibus
j intelliges) fabulofam urinam excernen¬
tem vitam in multos annos traxiffe Za-
cutusvefter, Medicus celeberrimus, au-
thor eii , EraBic. admir. lib. i. obfer¬
vat. fZ. At magis arridet illud quod ex
Avellanis exprimitur , cUm fimplici ea¬
rum , fed affiduo e fu initio menfi non fo-
Ihm vir quidam qui Nepkritim patieba¬
tur. ^ non raro lapillos per virgam mit¬
tebat, multifque fruftra ufus erat reme¬
diis j fed alii plures ita valuerint, Ht mor¬
bum nunquam poftea perfenferint. Hujus
rei tejlis eft Amatus Lujitanus nufquam
apud me mendax deprehenfus, Centur. 7.
Curat. 78. Verttm chm crajjior Jit hae
oleofa materia, qua Jpiritus igneos in om¬
nibus advorare vix pojjit, bene confultum
puto aliis eximiis EraBicis, qui tenuioris
fubflantis, Medicamenta norunt, (^feli-
tiffmi in praxincurativam traxerunt.
15 »- loM. Bevirovicii
Ex illis efi Valefcus de Tarmta, cujus hee
funt verba i» Philemo anno 5 fi. /«« in
Medicina Praxeos confcripto lib. y. cap.ii.
Expertus fum, quod ille qui frequentet
de tnane fumit de falvia , comedendo
duas aut tres cimas, aut fumit easpida-
tas, cum vino fubtili diftemperatas pra-
fervabitur a lapide. Idem facit rutaiunde
verfus. Salvia cum ruta faciunt tua pocu¬
la tuta. Ego autem utor Ec,quando are¬
nula: rubete apparent in fundo urinalis.
in Rulandi Patris Thefatm leget
curationem,(qu&efi i^.Centur.io.) R.P-
Hieronymi Monafierii VVettenhufani
antifiitis, qui cum multos annos perpef-
fies ejfet Nephritidem ^ renum calculos
cum magno dolore, e^fiufira variis efet
medicis ^medicinis nfus, tandem cura¬
tus efi ajfumpto dono Hei herba, in vino
fublimato, fervatus annis aliquot li¬
ber fecurus ab omni calculo, ajfumptis
iis dofi dimidia. Is inquam, qui Rationa¬
lis artifex confiderabit,qualis fit aSiio hu¬
jus medicaminis, refoluto anigmate,quod
folts imperitis obvelatum relinquitur,
concludet illam ejfe quam defiderabamus
in calculi curatione ^ pracautione. Ne¬
que enim aliud ifiud Remedium ejfe puto
Spicii. DE C^LCVLo. -yj
uh eo quod defcribitur a Gahriele Ferra-
ra chirurgoMediolartenfi experientiffimo,
Sylvs, Chirurgica lih. j.pag.xZo. Lati-
tina editionis Francofurt. quod infcrt-
bitur, Liquor mirabilis ad provocandam
urinam recipit Aquanita reSiificata
i i i fragorum ft i i j. fient in Sole per
ij-. dies j “ quaque die dofis eft cochl. j.
mane. Fft liquor Regalis (inquit ille) ^
multoties approbatus. Alium adjungit
non minimi apud me momenti: ‘Bp-fl-fam-
bucirecentium tb i j. Biicleorie perjtc.i^ j
Nuci, ceraf. tb f. defiilla in B. M. Hujus
0 i i j alvum movent, urinamque magna
quantitate provocant. Vnde ager,fcrihit
ille,fentit fubito fe a dolore liberatum. Ego
vero ut libere fatear ex h ’u omnibtu pen-
fitando continuo, olim ufus fum , ho¬
die non infeliciter experior, quantumpof-
fit olei compofiti ex 5'’“' partibus avella¬
narum efr tina qtu efi quarta ^ ultima
Nucleorum perficorum^] aut altera,cum
vini diuretici noftri ^ aqua fi. fambuci
an. I i j vel \ i), pro corporis mole ^ na¬
tura nullo pr&cedente cibo. Horto/ vero
eos, quibus hoc demandatum efi, ut fal-
tem quantum ^ quandiu poterit ajfu-
mant butyri recentis folius pilulam fatis
magnam-,
a}4 loH. Beverovicii
tnugnam ; cavemtqtte imprimu a cihit
/tdftringentihus nifi fame omni edomita,
Sic enim duo imo plurima contingunt bo¬
na: \. trahitur facilius ^ brevius facul,
tas htc emolliens in venas fy fanguini
univerfo per longum ufum conciliatur.
Vnde etiam fero quod fic fufcipit faculta¬
tem, relaxandi, emolliendi ^ referandi
vafa. Alterum bonum, quod in hoc in-
temperati0mo fecub hac cautione pojjint
agri genio innocentihs indulgere. Hac fi
quidem ratione qua confiat afiumptos
uncias v j cibi, vi) potus bis in die fuf-
ficere ad appetitum natura nutritionem
^ augmentum partium promoventis,
quod patet ex ohfervatione Lejfii Societa¬
tis] es y Theologi in Diaietico , quam
nec Frimirofius rejicit dum Libello de
vulgi erroribus parte 3. cap. 3. ipfam in
genere comprobat. Cism inquam hoc fiat,
reliqua fuperjlua ejfe certum efi, ac plu¬
rimum per fecejfumin crajfioresfceces ab¬
ire,ita ut vix pojfint effie nociva, nifi fer-
fan nimia confuetudine aut quantitate,
qua nondum e corpore egefia pofihaberent
fubfequentis pafius alimenta.
Fer ea vero qua per inferiora fubmitti
dixi, clyfieres intelligo quibus non folum
edit-
Spicii, d* Calcvlo. ijy
educuntur foeculenta recrementu ut fu-
fira,fedrenum canales /jualefcumquefint
laxiores redduntur. Anatomes fiquidem
feritis in confeffo eft. Colon intefiinum ad-
neBi reni dextro fub hepate,^ dum con¬
torquetur ad KeBum finifiro alligari: un¬
de non f offis optare conwnientiorem ad¬
motionem remediorum ad mollitiem il¬
lam fartibus in comfaBa fua natura quo¬
dammodo conJlriBu conciliandam. Hu¬
jus rei fericulum fiequentiffiime feli¬
ci ffimi faBum k nobis no» filum in par-
oxyfinis hujus affieBtes, in quibus fer ene-
mata -valentiora fmculentmibus recre¬
mentis eduBis feliciter tertio loco , iftius
defcriptionis clyfierem injici curavimus,
D. D. R. C. F.
Rad. althe*-^i;. Malv«,farietaris
an. ni. iij fl. lambuci & chamsmeli
duppl.an. p.xv. decoquantur in Ifeiij
deco£ti omazorutn, addita dum fer¬
vere incipient ftercoris bubuli recen¬
tis tfe j: exafto bors quadrante in co¬
latur* feparat* cum leviflima exprel-
fione ftj diflblve diacaffi* pro cly-
fteribus defcriptionis Pharmacopoc* a
Collegio noftro in lucem' miffas | j
olei
IoH. Beverovicii
olei chamxmelini & Amygdalarum
dulcium an. 5 j f mifce f. clyfter inji¬
ciendus ut fcriptum eft.
lujjimut etiam aliquando ut fine ele.
Suario, vel vice illius diffoluto unguento
^efumptivo pararentur, ^ continerentur
quandiu ferrepojfent agri, addito pro de-
coBo jure Capi decoBi cum intefiinis bu¬
bulis incoBii herbis emollientibusprafcri-
ptis, ^ fiequenti hoc ufu plurimum le¬
vaminis adeptifiunt plurimi, inter c&teros
Canonicus quidam in iBa dioecefi, vir
optimus, qui pracedenti clyftere poft alios
multos fiufira injeBos, Calculos plures de.
jecit. Hoc tamen laboris agre fiuficipiunt
fharmacopcei quidam nofiri delicatiores,
fiercoribus fiua pharmaca , qua gemmas
tantum, aurum, mofichum prafertmt
in apothecis fiuis conjfiurcare nolentes. Ad
csLtera quod attinet auxilia , nihil ha¬
bemus quod quibuslibet PraBicis non fit
cognitijftmum , de Balneis loquor oleofis
aut aqueis , fiemicupiis , unguentis ^c.
§Mamobrem cum tabellarii dificedentii,
Parifios euntis hora me vocet, abrumpo
prolixiorem orationem inter agrorum cu¬
ras conceptam, raptim difirahentibus in¬
tervenientium negotiorum variorum oc¬
cupa-
Spicii. DE Calcvlo. ijy
cupatianibtis, diverfis temporibus nunt
noBe nunc die triduo foh, quod mihi ctd
hanc diem abeuntis ftati curforis concef-
fum efi,confcriptam,rudi ftylo exaratam,
barbaris'Vocibus plenam, omnino nonre-
leBam, cui Aphorijmum nofirum faluti-
ferum dUteticum addere nequeam
adjunxi eorum libellum diflraBa eum
pr&fatione Epijlola. Perleges fi placet,
hominem qui tibi efi ad omni» paratifii-
mue amare perges. Vale vir excellentijfi-
me, effice ut a Bibliopolis vefiris cito
erudita illius virginis Utera cum tuis ad
nos perveniant, quas avidiffime expeSo,
dum aliquid temporis d praBicis ne¬
gotiis fufcipere valeo , id totum infumo
commentariis confcribendis in Pentago-
num univerfale, ex quibus quid de Vni~
verfa Philofophia ^ Medicina Principiis
fentiam , D e o bene volente demonfirare
conabor. Vale iterum. Lugduni adConfl.
Arar. Rhod. Anni Epocha Bionyfia-
ca cl3 l3c xt, Menfis Aprilis Grego-
riani Nonis.
Cia-
— — -
IOH. BEVER.OVICII
Clarijjftmi), Amplijjtmoqtie Viro,
(io CoUegs, reverendo,
D. IOHANNI BEVEROVICIO,
Senatori,& Medico Excellentifliino>
COR.N. a SOMEREN S.P.D.
S Vmmm DiBntor Hippocrates ,price.
ptor nofter, (Snsimim, inquit, ci 7^ i'ff
i^lfa-nu, mionni d xtis; Ac
^q.ld efi , Qmbus in urina arenofe funt
fubiidencia;, his vefica calculo laborat.
tamquam vero Hippocr. vejica tan¬
tum meminit, pro ratione antiqua brevi¬
tatis, non tamen, ut ait Gal. excludit re¬
nes, quia & ii etiam pojfmt affici areno-
fis (eu fabulofis fubjidentibus. e^od &
alibi idem divinus noBer fenex ( cujus
beatiffimum apiane divinum ingenium,
verba funt Macrobii, fallere , nec falli
unquam potuit) innuit, cum ait:\r\ re¬
nem dolor gravis (incumbit fcilicec,)
quando cibo replentur pituitamque vo¬
munt: cum vero dolores fuperabunda-
verintteruginofa (fcilicet vomunt) & le¬
viores fiunt, folvunturquedolotesi cum
cibo vacuantur; arenofa: rufie fubfident,
cruen-
Spicii, de Calcvlo. 159
cruentum mingunt, ftupor ejus femoris
quod e direftoeft. ^isnon t^hoc hce
Hippocraticam merito exofcuUtur bre¬
vitatem, quando paucit admodum ver¬
bis hoc ip[um dicat, quod alii integris ali¬
quot paginis vix explicarepotuerunt.Pri¬
mum igitur calculi renum fignum hic
ejje, inquit , dolorem in renibus gravem.
Alibi tamen hunc renum dolorem acu¬
tum appellatj. gj»* duo quamvis repu.
gnare videantur , meo tamen (falvotua
meliori) judicio itapojfunt confociari. Du¬
plex , utnofli Vir dollijfime, enim ejl gra¬
vitatis acceptio : Prima acerbitatis ^
ajperitatis, propter quam fit acutus do¬
lor ; Altera ponderis , propter copiam i
Acerbi doloris duo funt tempora; unum
in generatione, alterum in expulfionej-,
ponderis unicum tantum, totum fcilicet
tempus quod efl inter generationem
expuljionem. Vel dicendum gravem ejfe
dolorem manfione calculi, acutum vero
ubi in motu efi.Nam ubi calculus renum
egrejfus fuerit fubflantiam, tum non fo¬
tum gravem, verum etiam acutum dolo¬
rem inducit. L. dignor. paiTreoum. An¬
nuit hoc idem auBor cum inquit; De-
monjiratum jamefi cor, jecur, & renes
440 IoH. Bevirovicii
intw non fentire. Sentit autem eorum
quodque in fuperficie, ubi nervi fenfiks
feruntur, qui in internu nulli funt. Sed
quomodo ergo hac dolorem perfentifeunti
e^uum gravatur cavitae , dohr tum fit,
circum tenditur namque membrana ex.
terna , inde quod cavit ae interna fit re¬
pleta , fic extenfa membrana dolorem
inducit. In renum itaque fubftantia, do¬
lor generatur, quando cavitas ex calculo
gravata e fi, tfir circum tenditur, profert-
que confenfionem doloris in fuperficiem,
quippe qui nervos fenfiks habeat tnem.
branam. Vergit idem auHor : Ka/ ot»/,
inquit, etf TUS upxvifecs
ib'uuq, Sslfi tIm TZeovfi» sSOasS-noteui ri-
mt. Id efi, Mulco tamen magis doleci
cum in ureteres ingreditur, propter an.
guftiam & fenfibilitatem eorum. Gra¬
vem vero dolorem, BiUator nofier,tum
maxime accidere, inquit, cum illorum
renes , qui calculo cruciantur, cibo op-
plentur, ost®-, id efi. Cibus non filum
hoc loco denotat illud quod cottidie per os
affumitur ^ comeditur, ex quo fangui-
nis fatis magna quantitas indies produ¬
citur, fed etiam excrementum quod in in-
tefiinis cumulate quotidie congregatur.
r
Spicil. di Calcvlo. 141
teftu eft locupletifimtts Gal. Com. in lib.
de vift. morb. acut. inquit , «jn ii
iin atllat •xe&i-Baftgi cJ mi
dnifon oxiiSaAov 'mefj(^\sn fi i(9~
osfet. c^, Siton diiicciborum excre¬
mentum ia inceiiinis concentum) quod
fcybalum atque ftercus vocant. inr(^
igitur quatenus excrementum eft in inte-
ftinis ctmtentum, renum dolorem gravem
comprimendo adauget. Sic ^ /anguinis
in venis quantitas/i in renes derivetur,
eorum gravitatem facit atiBiorem. Se.
eundum fignum ex quo capulus renum
innotefeit , eft quod pituitam per os , ob
multam ingluviem , ciborumque crajfo-
rum vifeoforumque voracitatem reje-
Bant, ex quibus omnibus magmss fit pi-
tuitoforum, /rigidorum , lentorum , limo-
/orumque humorum in ventriculo pro.
ventus, cum calculus non nifi ex crajjitie
(fo vifcedine immodica humorum prove¬
niat. Hi enim in renum cavitatibus ex-
ufti a calore immodico etiam a medi¬
co , fed longiori tempore) in calculi conji-
ftentiam tranfeunt. Tertium indicium
quo agrotantes calculo renunt excruciari
dignofeimsts, eft quod, ubi carnifex lapis
ip/os extorquet, aruginofa evomunt,
L alie-
IoH. BEVER.OVICII
ttllevmtur i quia ob diros cruciatus ac
tormina, immodicas vigilias, inediam¬
que , pracifue ubi agrotm una fmul fe¬
bricitat , cibus corruptionem in ventri¬
culo induit, putredinemque contrahit,
ea bilis jpecies in ventriculo producitur
qui. a Gracis dicitur. Sunt enim
plures bilis j^ecies , inquit doSiJfmuS
Fuchfius (vir multa leBionts, fe£mn ita
magni judicii) quarum cum alia in va-
fs, aruginofa, ait idem auBor, ac porri
figuram pra fe ferentes in ventriculo ma-
gtsgenerantm. Meotamen (falvotuo,vir
Clarijf.accurqtiori)judieio. etiam in venis
aruginofa generatur bilis. Torro leviores
fiant, renum lapide laborantes, quando
bilem hanc aruginofam per os evomunt,
quia hac ipfa ventriculumfud acrimonia
ac mordacitate non parum vellicat. Sol¬
vuntur igitur dolores renum , ^ me-
liufcule fe habent agroti, poftquam cibi e
ventriculo, (ficut & ubi excrementa ex
inteftinis) evacuati fuerint. Cur in Ne¬
phritide tanta fit in ventriculo hcet^swi,
id efi, fubverfio, ut omnem faftidiant ci.
bum, ^ in]eHum fiatim eruBent, cauffa
efi ventriculi ^ renum, utnofti, vir do-
Bijfime , Jympathia, Sympathia hujus,
qua
Spicil. db Calcvlo. X4J
gUA fimpUx eft, cauffa in communiorum
continuitatem -vafotum ac membra¬
narum referenda, Nervuli a ftomachico
ad renem feruntur,!^ exterior tunica re¬
nes invefiiens, quam fafciam vulgus vo¬
cat , a feriton&o ortum ducit, quam ven-
I triculi funde continuari norunt omnes.
r Cibum vero multum, multorum excre-
fi] mentorum ejfe caujfam nemo eft qui igno-
Ij tat, quare cibus per vomitum,excremen-
B ta dura,Jcybala diUa.per fecejfum deje-
Sa, necejfario renum gravitatem miti,
gant, utpote eofdem minus comprimentia.
Ita fi fanguinem ex venis paululum de-
traxeris i renum dolorem ac gravitatem
4 folves. (fartum indicium, quo calculo
' vexatos, pnceptor no fler, dignofcere do¬
cet , eft, quod fabulofa feu arenofa qua-
dam, eaque as ctti ri Tnxh rubea , in uri-
;i nu fubfident. Atque hinc eft quod in ini-
ij tio hujmepiftola. Vir excellentijfime, ex
I fummo noftro DiBatore Hippocrate, di¬
ximus. Olar» ci toT; Sftin •^aisfA.aSt» ifl-
I fefms TUTesim i Kilets XiBtu , n si iitp^sl-
• Id eft. Quibus in urinis labulofa fubfi-
deotiiis veiica calculo laborat, aut renes.
Er auBor idem I.dignot.palTrenum, ait.
Signum proprium & immutabile, quod
I L 1 fine
144 IoH. Bbverovicii '
fine medio ttfieBnm, calculum in renthm
demonfirat, fi fabulofa in matula fuh-
fiftunt, tum exaBe dignofcitur, calculum
in renibus'fubejfe ; indicium hocfirmifi-
mum ^proprium, ^intum fitgnumefi
quod fanguinolenta per urinas reddant,
calculus enim meatus,/eu viam per quam
exire conatur in tranfitu, erodit,maxime
fi imqualts ac afier fuerit,aut aperit, aut
rumpit, aut dilatat vellicando. Sextum
indicium, quia fiupor eitu femoris, quod
e direBo efi renum affeBorum > illis acci¬
dit , ade^ ut fi lapis in dextro rene fuerit,
dextrum femur ; fi in finifiro , finiftrum
fiupor prehendit, fit hoc efi quo d divinus
ftofier fenex ust-r 'ib> dixit, pro eo quod efi,
ug.r tsC^vag/uo, hoc efi, fecundum refti-
ludinemi^wi e diredto. Cur autem tor¬
por femoris e direBo, calculo opprejfts eve¬
niat, caujfa efi, quia, ut ego,cum viris
doBiJfimis lacotio Langio, Medicis ex-
cellentiffimisjfentio, vena ^ arteriafti-
licet emulgentes, a cava vena ^ arteria
magna ad renes, ab iifqueper femora ad
crura feruntur , ita ut renibus affeBu,
necejfario ^femora ob fympathiam af¬
ficiantur. Negat hoc tamen Anatomico¬
rum noftri faculi princeps, doBijf. An-
SPICIL, DE CALCVLO. Z4f
dreas Laurentius , iianc repletionem ejfs
cmjfamftuporit; quia, ut ait, a renum
calculo, ita non implentur wns ., ut mu-
fculos premam, cum tabidi quampluri-
mi, inquit, quorum -vena, exhaujls, funt,
calculo renum laborent, ^ nihilominus
fiuporem in'crure perfentifcantj. Pergit
idemauSior, Adde, inquit, quod pletho-
^ rici, quorum wnuU apparent turgidu¬
la, flupore crurum ^ brachiorum non
laborant. Alia igitur eft caujfa, ait, ea-
que duplex. Prima eft comprejpo mufculi
P diBi, cui renes ambo incubant: at
hunc mufculum, ait, cruri fteBendo di-
■ catum efte , /'» cruris interiorem par-
j tem inferi norunt omnes. Altera eft.com-
prejfto 1 inquit , nervi . qui in cruris mu-
fculos omnes expanditur : fit autem com¬
probo a duritie ^ pondere calculi . nam
[ incipiens lapillus ftuporem non parit. ha-
Benus ille. Sed ratio neque mihi, Vir
I Clarijftme, 'neque reverendo ac excellen-
iijftmo preceptori noftro D. iElio Everar-
do Vorftio, in alma quondam Lugduni
Batavorum Academia primario Medi¬
cina Profeftori, ^pro tempore fape Ma¬
gnifico KeUori, unquam placuit. Nam in
tabidis, qui calculo renum laborant, ftu-
L j porem
14« IOH. BEVEROVICIt'
forem fea torporem cruris e direHo fieri,
nemo Medicorum unquam animadver^
tit. Et in tabidu etiam turgent vem a
biliofo /anguine. Et in plethorico corport
adeft ftupor /eu torpor crurum i ^ bra¬
chiorum gravitas. Eheu ! Medicorum
fios delibate, aliud habeo. Vidi ego jam
nuper, in duabus doBijfimis tuis epifiolis,
certare te (/ed adhuc /ub judice lis efl)
cum Clarijftmo , Nobiliffimoque D. Cl.
Salmafioj Viro ad miraculum erudita
An arena, > aut /abulo/a in urina emiffa
'indicent calculum ejfe i» vefica. Avicen-
na, Medicorum Arabum /mHo princepi,
i.}. Fen. iS. traft.ii. de lapide renum. Et
in illo, inquit, io quoeftfedimen are-
nofum in urina. non aggregatur lapis,
'quoniam materia non eft retenta. Sedi¬
mentum ergo areno/um in urina non/a-
cere calculo/os, /ed reddere homines a cal¬
culo /ape immunes, innuere vult. §luo-
modo igitur, ut reSe a te animadverjum,
erit Jignum calculi! Multi enim, ut no-
jii, ab incunabulu areno/a /eu /abulo/a
excreverunt, qui nunquam ab hoc hofit
fuere excruciati, ^are non colligitur
vefica XiBim cum in urina excreta appa¬
rent /ubfidentia /abulo/a, Non tantum-
Spicil. DE CAtcvto. 147
tno^o in igrotorum ,fed & fanorum uri-
nii ,pricipue quibtu hepar calidum, bi-
liofumt aut aliquo modo adufium, fabu-
,lofa aut areuofa fubfidere eottidie obfer-
,’vamuc, MuUoienirrt me)ere annas vi-
dimtts , dum praxin , Vir Ampliff. fatU
frequentem una tecum per annos 'viginti
quatuor, non fine honore mediocri, in ci¬
vitate patria exercuimus , qui calculo
renum aut vefict non laborarent. V-t e
• regione autem multos calculo renum aut
vefica laborare, qui tamen arenas neque
• rubras neque albas unquam per urinas
i emiferint. Sic ^ in renibus, ^ in vefica
multi calculos habent, quorum tamen
iridicium per urinam fabulofa effunden¬
tem {verba fient magni Salmafii ) non pro¬
ditur. KeEle Vir Excellentiffimus, ^ in
eo habet omnes Medicos fautores ac pa¬
tronos , imo auBores. Omnes enim Medi-
I', ci , qui ex ratione ^ experientia (qua
duo, juxta Gal. optimi funt canes ad ve-
[t nandum) fapiunt, nobifcum hec una con -
i: fentiunt. ^andoquidem frequens illa
I cottidiana exercitatio nobU aperte demon-
j firat homines arenulas aut fabulofa min¬
gere , non tamen eos laborare renum aut
vefica calculo, neque unquam laboraffe,
L 4 fed
148 IoH. Beverovicii
fedubiareniiU, qui ante» excreta, jam
fubfifiunt, five fifiuntur, aut cohibentur
in renibm aut vefica, wovent maiorem
calculi fu^icionem, quia ibi retinentur
jam , ac flagnant, fignttm efi, iniuob
coagmentationem generari calculum.Sa-
pe latet carnifex hic in vejicd, nec tamen
arenula mejuntur, maxime ubi lafu
infixtu efl renum fubfiantia. Sjuod ma¬
gnum hoc Satavia lumen D.Erafmusi»
fuo calculo , quem carnificem ac hojlem
/api appellqt,animadvertifie credibile efi,
eum nullam arenularum in fuit urinit
mentionem ufquam faciat , attamen ^
aliorum fignorum meminerit, ac plera¬
que ordine fatU fuccinUo recenfeat: in¬
quit enim: lain fere biennium eft, quod
calculo laborans, fic concuflus fum vo¬
mitionibus, ut ex hoc tempore femper
decreverit corfufculum, quod ante fo-
let poft morbum farciri. Aliquot men-
fcs, ait, fat commode valueram. Sed
prreter expeaationem velut ex infidi»
obortum eft malum. Mirus urina: flu¬
xus , primum fine dolore, mox cruciatus
velut ex locis cxulceratis,cum fluxu ma¬
teris, veluti gypfatsj mira copia. Me¬
dici non plus adierunt Ipei quam mufc*.
»
SPICIt. DE CALCVIO. 249
Aut vefica: calculus,aut exulceratio,mors
erit. BuBenut ille. Vbi aperte demenfirat
irt urinis fuU fabulofa, aut arenulofa non
adfuijfe , cum ipfe fatis fuperque perfpi-
cax {magni enim ingenii ^acrioris ju¬
dicii atir fuit) hoc in proprio morbo facile
potuijfet internofcere j praterquam quod
medicos fuos domefticos cottidie ad-
flantes apud fe habebat, qui hoc ipfipro.
culdubio etiam facile indicajfent. Medi-
eoenimt exlege Hippocrama.,providen.
tU pndiBionis /ludium , ut mihi qui¬
dem videtur , optimum e/i. Verum cer-
ii/Jtma indicia lapida renum funt ea qua
fupra a me, expr&ceptore noftro , 6. Epid.
& 1. de morb. internis, tradita funtj-.
nempe; In renem dolor, inquit, gravis.
Item in renem , dolor acutus. Horum
'utrtmque verum efi. Volor hic renum ac
lumborum fipe extenditur ad co/las ille¬
gitimas, ad tefUculum 'iln, id e/l,
e ikeQo.defcendit reni affeilo reconden¬
tem. Si itaque videamus sgrum reddere
urinas arenofas feu fabulofas, idque cum
dyfuria , aut/Iranguria ac difficultate,^
excrementa fipe invite profuere per a-
num cum tenefmo, doloremque percipere
in pube ac perimo , & pnterca . cum
L f urinas
IfO IoH. Bevstiovicii
urinM reddit > ferfentifiere pondus ali-
quod grave , quod veluti collum vefic*
obftruat, tum certo aufim pnfagire lapi¬
dem in veficd latere. Sed certius erit in¬
dicium fi catheterem in veficam immit¬
tas, /eduli in omnes partes vefics. cir-
eundes exadeque explores. Arenuh igi¬
tur cum urina emijfa calculum concre¬
tum , aut confirmatum lapidem in reni¬
bus non harere, aut vefica, non /olam-
modo indicant ,/ed ne quidem diathefin,
aut dijpofitionem ad calculi generationem
frpe demofirant ; at fspijfime malum in
hepate, S venis fubejfe jignificant. Has
cum doQifitmo HoUerio fic dillingues.
Qi^ propter ranguinis,/«tr,in renis adu-
Aionem cum urina exeuatarenulx,fub-
tiiiores efle folent > raro(]ue fubfident,
fed ad matuix urinari* hterent latera.
Tales /ape per ardentes fehres per urinat
redduntur,interdum etiam/anitatis tem¬
pore , in quibus fcilicet calor hepatu efi
ferventior, ut /apra a nobis didurn. Ideo
urina agrorum lapide laborantium alba
acaquea apparent, quia obftrudis reni¬
bus ab humore crajfo, tenaci, lento ac vi-
fcofo , veluti per tenue aliquod cribrurn
efiluuntj , aut /ane quia vefica calculi
Spicil, de Caicvlo. tjl
ditate kfa urinam neque concoquit, ne¬
que renet trahendo expurgat. Infuper di¬
xit DiBator fummm Hippocr. tiiplfx-rev,
hocejl, fubfirtuDt. Nam gravia funt
majora hac Jabulofa, quam arcnuh illa
qua, calore jecoris & venarum fangui-
nem exurente, una cum urinis profluunt,
ha. lateribus matula,ut jam diximus,
adharentL, , nec digitorum attritu eam
aflredinem ^ gravitatem pra fe ferunt,
qualem proferunt fabulofa exrenibusaut
veficd protrufa. Non fequitur, ut etiam
a me fupra allegatum , non fundit fabu-
lofa, igitur non laborat ex calculo, nam
quibufdam lapilli ita tenaciter infixi funt
renibus,ut nunquam fabulofa projeUent,
Aperui ante annos circiter duodecim ca-
ftiffimam virginem, filiam Viri Amplif-
fimi 0. N.Narrottii, InviSiJftmi Arau-
flonenflum Principis S^afloris, cui inna-
tus erat maximus calculsts, trium circi¬
ter unciarum pondere, in veficd , ita ut
non folum totam veficam.fed fs- unco fuo
incurvato ipfius vefica cervicem opple-
ret, nec unquam ejus in urinis aliquod
fabulofum indicium apparuerat, cum me,
prater ■alios multos Medicos , plus quam
centies hoc anno in confilium vocaffent,
iji IoH. Beverovicu
ac urinas perpetuo adfiantihus fepe ^
aliis Medicis, injpexiffem. Frequenter ta-
men diro cum cruciatu putris qtudm
pituita puri fimillima per urinas prodi-
bat. Eft igitur calculus glutinofi, drlemi
crajfique humoris lapidofa coagmentatio,
qu& focum efa in rene ^ in vejicd obti¬
net. Si ergo crebro Ager cum fummd dif¬
ficultate, quidem in finemiSiionis, co¬
gitur reddere urinas, urina vero hac ubi
laUea feu alba apparet, crehroque diver-
fis coloribus variegata ; fique accedant
congejlionis ac conglutinationis caujftt,
partiumque circumvicinarum pondus,
fique in medio profluxu intercipiatur, ac
mucctts feu gluten urinis innatet, gutta¬
que fanguints aliquando in fine miHionu
profluat, calculus vefica in vitio eft.
Addam aliud. Clari fimus eft mihi in
perpetuum reverendas Senex D. VV. de
Beveren, aliquoties hujosarba Conful,
olim efitaftor totius HollandU Au-
ftralu , ac \am fenio fere confeBus inter
Eroceres Generales deputatus , avuncu¬
lus meas, pis. memoria, cum jam fexage-
fimumquintum Atatis fu a annum ageret,
poft tot vigilias, ac curas graves, quas
aecejfi eft eum perpeti ; qui ad clavum
S P I C 11. D E C A L C V L O. tf3
Reipub.fedett incidi: in hunc eundem cal¬
cule fum morbum,cum arenofa aut [abu-
lofa per urinas nunquam minxijfet, ^
quidem hoc malum in fene^ute determi¬
natis iamaccejjlonibas, cum diro crucia¬
tu fape redibat ^ typis certifque quibuf-
dam diebus fub^uentibus eum excru¬
ciari folitum erM. Cujus mali caujfam
cum Gal. refero, tum in membrum mit¬
tens, tum in id quod recipit. Ita namque
cum natura nofira comparatum eft , ut
pars qua magis robufia eft, infita quadam
vi id a quo Uditur ad minus validam
ac debiliorem deponat,^ ab hac in aliam
particulam magis debilem protrudat, do¬
nec ad infirstiijftmam fuerit per ventum.
Tit enim in partibus humani corporis, ut
nafti vir Clarijftme, idem quod in ed de¬
pravata Repub. quam Arirtot.oAip^Kg^s-
710« vocat, in qua qui auEloritate ac opi.
bus plus valent, minus potentes oppri¬
munt, hique turfus alios, donec ad plebe,
culam I ac ignobile vulgus fuerit deven¬
tum, quod cum nulla auBoritate,autpo-
teftate polleat, necejfarib. opprimitur, op¬
primere autem neminem poteft. Sic par¬
tes nobiles , qua principatum in humano
corpore obtineat, quicquid in iU excre¬
menti-
mentitium ac fuperfinum fuerit in eiu
particultu deponunt, qut, minm valide,
bi rurfus ad alias, donec ad minimas ^
ignobilijpmas fuerit deventum. Fit ait-
tem hoc in veficd, non filum quia pars
ignobilis'efi, fid etiam quia excrementi,
tits firofifque humori^ recipienda ac
expellenda a nature optfice e fi dicata,cui
humori, vel a toto corpore, vel ab aliqua
ejtts particula aliquid cottidie adjunga¬
tur, quod fimulad veficam una cum fere
ifiac profluitj, cfp ibi ,paulatim conge-
fium , coagmentatum , ac quafi coagu¬
latum , tandem i>i lapidem lapidefcit, ac
vefice orifieium occludit. Accidit tunc
firanguria , vel dyfuria , fervorque at
vellicatio in mejendo ab sgroto perfenti-
fcitur. 6^e omnia fymptomata, vir hic
Amplijfimus ,tamdia percipiebat, donec
humor ille tenax, ac lentus rurfus in to¬
tum e veficd effit propulfus. Vefica etiam
ejus ob feneSutem , ac ex humorum ta-'
lium receptione, debilis erat reddita. Id-
eoqueproprium alimentum non bene cen-
coquebat , neque probe digerebat. Frt-‘
terea tfe aderat diathefis dc dijfofitio d
parentibus orta. Ha igitur , meo (falvd
tuo accuratiori) judicio funt cauJfa,quor.
Jum
Spicri. DE Calcveo. zff
fum hoc malum fer circuitcu ita[tpe re¬
dierit. Hac funt, Clarijfme Collega, eru¬
ditorum ornamentum ^ feculinofiri de¬
cus, qua fufer magni Hipp. citatum A-
fhori/mum dicere breviter decreveram.
Vale , ^ /ludiis nojlris favere, me
amare ferge. Dordrechti x 111, lanuar.
CId lOC XLI,
Viro fummo amico '
D. IOHANNI BEVEROVICIO,
Senatori, MedicoqucDordrech-
tano primario,
Cum magno SalmasiocIs calculi
arenalis cercami.
qua magnas turbant certami-
na mentes, '
Atq^ agitat doBos quafiio crebra viros.
J3e mifera caelum ^ terram mifcetis
Crefcit in moles calculus ille fuat.
lam nego Pompeios , nego peccavi/fe Ce-
thegos,
■ Honmihiiam Gracchi, non Catilina
reus:
lUi
tfS IoH, BsviRovTCir
lUi de toto moverunt freliu mundo;
Ipfa triumphantis portio , Rotna fuit.
Dant vobis hac bella nihil, dum laiilis
t/tri^ue
Pluo fatis, atque alio gloria parta mo¬
do efi.
Si Batavo quifquam magnus , Salma.
/ites ilii,
Dum Patriam tundent aquor a > fem-
per erit.
Et tua te, Beveroviei, Jl credis amico,
Dum Patria flabunt oppida, fama ve-,
het.
Hoc gaudete pares pretio, pacemque quit,
temque
Arripite, ^ pronam pellite barbariem.
Scribite in adverfas,quibus efi mens tan¬
ta, tenebras.
Et populo lucem continuate meo.
Sic fic vefira mea decorabunt tempora
lauri.
Et longum vobis ejfe poeta velim.
Olim crajfa/uas dedit ignorantia rixas.
Nunc tantum doSos pax decet dbna
CoRN. Boyvs Aa.itf4i.
HISTO-
Spicit. DE Calcvlo. 1/7
HISTORIA VESI CAE
monjhofa, magni Cafauhoni.
H Vmmiis, &c Clarifliinus
vir liSacus Cafauboniis
corpus gracile & ficcnm
a natura fortitus erat',
temperamento ex biliofo in me¬
lancholicum plurimum declinan¬
te. Ignei vigoris & cceleftis ori¬
ginis animam continebat fragile
ergaftulum, quod exili, nec im¬
portuna mole haud gravCjhofpi-
■tem fui plane juris elle fivit. hinc
factura , ut literis deditiifima
mens, parvam admodum habue¬
rit fui domicilii rationem. Ita vir
magnus non impalluit modo,ied
poene inaruit chartis. Paucis,vel
fere nullis magnis morbis obno¬
xium , tianfegit illud, quod ipfi
Deus indullit aetatis curriculum.
Et
4;8 . IoH. BsvEROVicit
Et caftigata corporis exfucci con-
formario, fecit ut ea non fenferit,
vel leviter expertus fuetit incom¬
moda, quEE vitam fcdentariam iit
plurimum confequuntur. Are-
nofam aliquando"('aburram de-
pofuere renes, non fine aliquo
urethra:, inter mejendumardo¬
re. Nihil tamen effatu dignum,
vel quod fedulam, aut iteratam
medici poftularet opem.Coelum,
folumque mutavit laepius, ab ur¬
bibus & principibus viris dodri-
nae non vulgatis nomine huma-
niflime invitatus,& exceptus ho-
norificentiflime, ut pateat ipfu.ra
non uni alTueviffe vidus legi.
Tandem a lacobo primo Britan¬
nia: rege accerfitus, in florentif-
fimo ilio regno vixit per trien¬
nium. Penfum a maximo rege
accepit grave,at humer«,qui an¬
tiquorum nodis atque aenigmatis
! folvendis inniutiti erant , non
impar. Theologicum aggrelTus
opus, in Baronium ultra annum
infudavit. Huic abftrufioris fuse
eruditionis fpecimini edendo,
animum in varia diftrahi, & pun¬
gentibus agitari non
novum, ubi dc afferenda verita¬
te , & pariter de fama; difcrimine
agitur , praefertim in polemico
fcribendi genere. Quot evolvit
illo temporis Ipatio, patrum an¬
tiquorum volumina) Quot horas
in mufaEo epularum immeraorjSc
veluti raptus in ekswfli', trivit vir
optimus, qui terram calcans pe¬
dibus, coelo mente affixus erat?
Qrujtinfomnes tranfegit nodtes,
utaccuratiffimum illud opus cu¬
deret, & luci tandem daret,quod
nunc in antiquitatis depravato-
res, quantumvis purpuratos,pro-
ftat?Hic patillatim vires imminui,
corpus
t6o IOH. BsVEROVIClt
corpus magis ac magis extenuari,
diffipari ipiritos, & debilitari ca¬
lor nativus, fundlionum omnium
opifex,quibus ceiTaniibuSjvel fal-
tem.facultatum laefione deprava¬
tis,cxcrementoru quotidiana ger.
minatione fuccrefcentium pro¬
ventu, partesobrui, Scnaturam
tandem fatifcere neceiTe eft.
Duodecimo circiter ante obi¬
tum menfe,qui vel ante quieve¬
rant , vel fugaci prsfentia, obi¬
ter faltem molefti fuerant, inter
mejendum punftorii dolores,&
urinae ardores redivivi, coeperunt
virum farigare, primum longio¬
ribus intervallis, nodtuque prte-
fertim importuni, ita ut dulcem
interrumperent fomnum, & ex¬
perrectum adigerent ad matu¬
lam. Rubrarum arenularum pro-
fufio, caiifla iftius irritationis fta-
tuebatur.neque ullispoterat a'ger
incom-
Sprcn. DE Caicvlo. itfi
incommodis a ftiidiis avelli, uri¬
na tandem ardore difficultatem
pariensjfubinde fidebat gradum,
& non cfFundcbatiir, nifl medio¬
cri falcem nifu , idque incurvato
corpore, &: facie prona. Tanta
aliquando expultricis irritatiOjUt
qui parce olim , vel femel, tota
noiie foleret urinam emittere,in¬
tra paucos menfcs bis, ter , qua¬
ter, quinquies jfexies, & tandem
infinitis vicibus cogeretur in eum
finem Turgere. Petdinis dolor,
grave ano incumbens pondus,in¬
ter mejendum alvi exoneranda
cupiditas. Exeuntem urinam co¬
mitabatur dolor, cum per totum
canalem urethra»,tum maxime in
glande , cujps fenfus erat quafi
multorum acuminum fimul pun¬
gentium.ingens in dorfo aliquan¬
do calor, ad quem levandum,vc-
ftem fatpiffime deponere coge¬
batur.
tgt IoH. Beverovicii
batur. Vriiix, ut plurimum pal¬
lidae , cum mucpfo fedimento;
poft equitationem, vel violentius
exercitium ambulationis, cum
arenofis granis craffioribus, vel
tenuioribus lapillis rotundis,prx-
duris plurimis, quorum nonnulli
granum tritici, plerique milii ma¬
gnitudine squabant. Ifta fyra-
ptomatum Syndrome , medicis
calculi in vefica latentis fufpicio-
nem injecit. Quem cum cathe¬
tere explorare libuiiTer,nullus in-
ftrumento in veficam aditus, fcd
ita praecluia via, ut non obfcura
apparerent mea¬
tum obfidentis indicia. Inter nu-
merofum iftum Symptomatum
concurfum,qu£e vel athletico cor¬
pori pefllindando , fatis erant,
fexto ante fatalem diem menlc,
in parte hypochondrii finiftra,
inter albam lineam , (feu vefic»
regio-
Spicii. DE Calcvlo,' iSj:
regionem fupra pubem) & ilia,
efflorefcere coepit tiimot^, inftar
juglandis primum,qui paullatim
audtus ad pugni magnitudinem,
vel potius latitudinem excrevit,
definens in obtuCum acumen;
mollis erat, &qui fludtuatione,
qua: contreiSlrationem fequeba-
rur, aquam ftibelFe certo indica-
bat.Sicuti liber inter tuffiendiim,
vel refpirandum , murculotum
abdominis motus, materiam fub
iifdem contineri , tumoris cir-
cumferiptio, eandem non in ven¬
tris cavitate vagam , fed in qua¬
dam cyfti concludi, arguebat. Si
durius imprefla manu tradlaretur
tumor, veficain confenfum tra-
da dolebat, & miduriebat arger.
Id quod a partium vicinia, & ve-
fica: inter duas peritonei tunicas
fepultEB, cum tumore connexio¬
ne fieri credebatur. Subfidebat
a&4 IoH. Beverovicii
nonnnnquam,& paucis poft die*
bus ad priftiuam redibat dimen-
lionem. In mifero ifto ftatu vi¬
tam languidam menfibusaliquot
traxit: donec inftante ultima &
fatali hora , fic acceleratus fuit
viri piiffimi interitus , ut fereno
die, animi recreandi, & corporis
exercendi gratia , rheda veftus,
decem Anglica milliaria percur¬
rerit. Reverfus domum, noftii
minxit frequentiffime, audii do¬
lores, audla cum
yisgji», urinae cruenrrEcum fedi-
mento mucofo , quod maxime
tenacis dc vitreae pituitae firaile
aliquid puris admixtum habebat.
Invaluit inter mejendum defi-
dendi cupiditas , exclufi calculi
exiles quamplurimi , audla uno
verbo omnia. Invafit febris,quae
antea per intervalla inaequalia, li¬
cet levia, non tamen fine aliquo
hor-
r^' --—^
Spicii, dh Caicvlo. t6f
horrore, & inordinatis rigoribus
occupaverat. Pugnatum iis, quie
acrimoniam lotii demulcere,mu¬
cum incidere,eique facilem,le-
nitione viarum , exitum procu¬
rare valebant. Vano fane labore.
Siquidem urinas tunc olids, tur¬
bidas, inftar lixivii, aut cerevifiae
profluxerunt, line levamine: cum
midbionem novum exciperet il-
lico mejendi defiderium. Ardo¬
rem internum Gbi moleftiflimum
dicebat aeger, & calidiflima red¬
debantur urinae , etiam ad tan¬
gentis manum, mucus erat dimi¬
dia lotii pars , aliquando etiam
quicquid reddebatur,mucus erat,
tam tenaci filo cohaerens, ut vix
divelli poflet, & ex matula in pa¬
vimentum, lubrico & continuo
contextu efflueret. Notatu au¬
tem dignum , quod poli reddi¬
tam ingentem illius albugineae
M pitui-
t6S IoH. Beverovicii
pitnitEC quancicatem , hoc fym-
ptomaper duos vel tres dies in¬
ducias dabat, nova egeftione fa-
i^ta , dcnuo ut ante recurrens.
Tam diris cruciatibus excarnifi¬
catum tenue corpufculum ad dies
XX duravit .continua febri tabe¬
factum , perpetua effluentis lotii,
& fu& alvi vacuacione, pumice
ficcius redditum , urinte foetore,
quem ipfe oris Ipiritus redolebar,
infcCtum. Donec tandem felix
animula, fui carceris impatiens,
cui ab ipfis conformationis pri¬
mordiis , iniquis conditionibus
alligata fuerat, vocante iuprerao
rerum conditore , ad fuam mi¬
grans originem, corpus humo,
amicis lacrymas , literatis raram
eruditionem , omnibus probis
eximiam pietatem imitandamre-
liquit die Veneris Kal. lul. c Iu¬
lo c xtv. statis anno ivii-
SeCto
Spicii., de Calcveo, 1^7
Sedo autem cadavere , poft
exquifitam fingularnm partium
petfcrutationem, fequentia fide¬
libus oculis objeda fuerunt,
Vrethr.-e inditus catheter ar¬
genteus , nulla arte, nulla vi, va¬
luit in veficam adigi, ita ut feda
per perinei longitudinem ure¬
thra,manifefto apparuerit 1/-
Ssi trwfjL», meatura occupans, fo¬
ris intro refiftens , fcd ab interna
parte foras obfequentius, collo
veficaeappofitae adftites, glandu¬
lae proftat^ didae,quadruplo ma¬
jores, quam naturalis ferret con¬
formatio. Veficae corpus contra-
dum , crafium , & admodum
fpiflum , interna fui parte rugis
quamplurimis, & veluti cunicu¬
lis exfculptum , quorum caver¬
nulae lapillis infinitis rotundis
fcatebant; collum interius, quod
declive, levi canaliculo fine ulla
M 2 pra.
168 IoH. BEVER.OVICU
protuberantia naturaliter in ure¬
thram definit,introrfum tumens,
elatum inftar podicis gallinae, vel
colli interioris uteri ; ita ut in
ambitu efiet, veluti fitlcus, feu
cavitas, per quam circumduci po¬
terat digitus , cujus magnitudi¬
nem facile admittebat colli ori¬
ficium, per urethrae retradionem
furfum fadtam formatum , quas
virgx in arrigendo incurvatio¬
nem invehebat. Ad finiftrum la¬
tus perforatum fuit veficae cor¬
pus , & pervium rotundo fora¬
mine , quatuor digitorum apices
admittente in faecum five
<nv vefic$,vel addititiain veficam,
qu;E urina turgens , capacitatis
erat ad veficam fextuplae. Habuit
faccus ifte tunicas tres, feu mem¬
branas , cum veficas membranis
continuas, fpiflas admodum (ne
quis comminifea-
tuf)
f
Spicil. de Calcvlo. Itfp
tur) cnm infignibus nervis, venis,
& arteriis. Situs talis , ut totam
■Jotjcss?/» partem finiftram occu¬
paret, ufqiie ad ofla ilium; inftar
vefies, in ipfa peritonaei dupli¬
catura latitans. Figura ejus in¬
aequalis , ita ut infra foramen in¬
fima facci pars propenderet plu¬
rimum : ficuti fuperior perito¬
naeo affixa firmiter , multum fu-
pereminebat. iuraque vefica lo¬
tio turgens pleniffime. Aft in ad-
dititiaefundosinfra foramen pen-
fili, ingens laburra putris & oli¬
di muci, five phlegmatis vitrei,
quod cum tanto niiu & dolore a
miferotegro profundebatur. Ve¬
fica ipfa ne^ue ulcerata , neque
inflammationis prae fe ferens ve-
ftigium. Addititiae interna mem¬
brana erofa variis in locis, atque
obinflammationem rubra, livi¬
da , nigra , gangraente proxima,
M 3 qiix
170 lOH. Be vEROvicir
quas mortis certiffima , & inevi¬
tabilis caufTa fiiilTe videtur. Vre-
teres lati, urina turgidi: finifter
inter facci tunicas glifcebat pro¬
fundius, uterque autem deline¬
bat in veficam veram, paullo fii-
pra collum.Ren dexter totus pu¬
rulentus,fanus finifter.Partes cte-
terx fana, exceptis pulmonibus,
quos corruperat Sc denigraverat
ferina & perennis fluxio a capi¬
te, in ipforum bronchia & fub-
ftantiam continuo ftillans, quam
prodebat ordinaria tufficula, &
in ultimo hoc morbo , confueta
raucedo ingeminata , etiam uf-
que ad aliquam difficultatem vo¬
cis edends. . *
Viriolae illius conformationis
in numero, litu, & meatu raon-
ftrum, quoniam dodtorum ani¬
mis exercendis latis eft, atque
amplum aperit campum ,difqui-
fitioni
Spie II. DE Calcvio. 171
fitioni mediciE ; inhaclubct ex-
patiari planitie, cum ut credant
quotidie nova oc-
currcrejqus fiib antiquorum fpc-
cic nobis imponere poiTunt, &C
conjedturte acumen fallere,tum
ut in obfervando feduii, in prae¬
dicendo Sc judicando cauti , in
operando religiofi, atque a peri-
culpfa feftinatione alieniffimi cfle
difcant. Fatendum ignotam fuif-
Ce tot malorum cauflam, & de¬
ceptos medicos omnes, quorum
alii calculum praegrandem adef
fe, alii ulcus in vefica , quidam
tumorem aquofum, partim inter
mufculos , & peritonaeum exi-
ftentem, occupare autumabant.
Rara nonfunt artis, & in conje¬
cturis j quantumvis artificialibus,
parum eft fiduciae.Errorcm fuum
confiteri ingenui efl;. In rebus in¬
auditis, & nulli vifis decipi non
M 4 turpe.
ly»- IoH. Beverovicii
turpe. Obfervata (licet prognofi
potius, quam therapeiae idoneaj
pofteris pandere non inglorium.
Equidem ab ipfis conceptio¬
nis primordiis vim t!ffKCC?ix.lw iti
hoc fubjedbo, inlblenti utique &
gravi errore lufifle arbitror, dum
concurrente nimia ad veficam
fingendam a parentibus decidua
materia, eam cum c«<puW & cum
foramine in hoc additamentum
ducente , formavit. Eodem pla¬
ne modo, quo lienes, Sc tefiicu-
los duos, & tres, fextum quoque
digitum non femcl vidimus. Ita
feminum confuforum & (angui¬
nis materni affluentis fuperfliu
quantitas, una cum vegeto calo¬
re,formas e poteftate oblatte ma¬
teriae educente mohftra gignit.
Porro credibile eft, iftud addi¬
tamentum , primis annis vel exi¬
le admodum fuilTejvel etiam ipfi
Spicii,, de Caicveo. 173
veficse fic agglutinatum , ut vcl
nihil excipere, vel exceptum fta-
tim refundere in naturalem al¬
veum valeret. Incrementi autem
leu dilationis ipfius primordia
tum coepiile verifimile eft, cum
vir pius penfo graviffimo nimium
intentus , dies noftefque libris
allidens,permultos menfes trans¬
egit, tum liquidem lotii redden¬
di immemorem quotidie , imo
quavis hora reddebat animi d na¬
turalibus ad fublimia avocltio.
Ita ut a corpore veluti abftradla
mens, nec incommoda fentiret,
neque muniis neccliariis vacare,
vel ad corporis vilia officia fe de¬
mittere dignaretur. Si ii, quibas
mens legrotat, dolorem non fen-
tiunt, quid ni velicas pgndus ue-
gligetur ? Quoties in ferventio-
ribus ftudiis, calor & fpiritus adi
rationis arcem vi quadam rapti,
M 5 eere-
i74 IoH. Bevbrovicii
cerebrum totum fibi vendicanr,
neglctStis, nifi quantum ad vitam
fat eft. ut ita dicam , ignobiliori¬
bus partibus. Id videre eft non
tantum in melancholicorum, fed
in pia religiofotum , nec non in
amantium okskW. lam vero mo¬
tus principium quantumvis de¬
bile, lat eft ad incrementum.'In-
dies au6ta fuit ifta dilatatio, vi-
relque acquifivir eundo, & con¬
cavum iftud corpus membrano-
fum du 61 :ile,&facilis extenfianis,
repletione crevit , inter perito¬
naei tunicas deorfum verfus pri¬
mo , ni fallor, ob contenti fcecu?
lenti pondus,dernde liirfum fuam
nadtum dimenfionem, ad kvara
hypogaftrii primo extuberavit le¬
vius,deinde inftgni erupit tumor
re, quod videlicet ad inferiora
dilatatio obice offium ilium, &
pubis impediretur. C^ae ad kr
teruni
Spicil. de CalctiB. i7f
terum mollitudinem erat facilli¬
ma. Neque vero impune tulit
iftatiMextenfionis libertatem ipfa
naturalis vefiea , cujus membra¬
nas cum additamenti tunicis con¬
tinuas , his licendofius expanfis
in fe retrahi, & tandem corrogari
necelTum fuit. Sed quod gravius
eft , cum fibrarum rranfveifa-
rum & obliquarum beneficio,
fuccedat quantitate gravius lo¬
tii expulfio ; partis autem orga¬
nicas perfei6tio in legiriina con¬
formatione confiftat 5 folutio-
nem illam continui , adionum
laefio, quaeinudlem veficam red¬
dit, confequuta eft. Itaque per
ureteres a calidiffimis renibus ex
toto corpore emuitftum ferum
deducebatur quidem in veficam;
fedeumea, nifi inasqualiter, in
fe comprimi non polTet, ad ex-
pulfionem pariim naturalem,
partim
Z7(f IoH. Bevsrovicii
paitim voluntariam , antequam
mejendi incclTerit voluntas, fae¬
cum feu excpt/flii' oporteban im¬
pleri , etiam ulque ad moleftiae
importunum fenliim , & confe-
quutione neceflaria, indies paul-
latim magis ac magis dilatari,
hinc fadum eft, ut intra paucos
mcnles a dilatationis principio
in magnam excreverit amplitudi¬
nem , quum excrementi quanti¬
tas , & facultatis imbecillitas te-
quali paflu quotidie invalefeant.
Interioris membrans veficae cor-
rugatio, urethram intro traxit,&
collum ipfiim corrugatura in for¬
mam podicis gallinae expulit,qute
caufla una ex multis erat difficul¬
tatis in mejendo, unica autem,ni
fallor, incurvationis virgae in ar¬
rigendo, cum urethrae membrana
nimis fequax, cavernofa corpora
in arcum reflexa retineret. Idem
ab
Spicit. DE Calcvio. 177
ab inflammatione tumorem ab¬
breviantem procutante in gonor¬
rhoea contingere foler. Calculos
in vefies rugofis cuniculis infini¬
tos creavit urins tartareum fedi-
mentum. Ea fiquidem & natu¬
raliter in hoc fubjcdbo, plurimo
turgebat fale, & iftius terrea por¬
tionis fepaiatio , five tartari co¬
agulatio , promovebatur , imo
perficiebatur mora, quam excre¬
mentum pralanguore, imo im¬
potentia expultricis ob organi vi¬
tium, in cavitate facere cogeba¬
tur, proinde ac fui ipfius infpifla-
tionem , & homogeneorum ab
heterogeneis feparationem,vi ca¬
loris,nunquam feriantis experiri.
Cur vero in imo facci fundo
nullus calculus, etiam pragran-
dis , cum ei generando plurima
materia fuppeteret, coagulationi
etiam proxima f Nempe quod itr
ifto
178 IoH. EEVBROVICIt
ifto euripo intus Itevi, non cuni- i
culofo, perpetuus quafi effet uri-
nte meantis & remeantis aeftus,
cujus fludibus pars cluebatur.At |
ut generetur peradditionem par- I
lium calculus , quiete opus eft. .
Adde quod defuit ifti concretio¬
ni tempus^ ei fiquidem mors exi-,
ftentiam prteripuir. Vicus veficx
qui ftatueruntdecepti fuerunt
excreto purulento, confifi quod
a rene dextro putri inflammato,
& calorem intolerandum lum¬
borum excitante, profluebat. Vl-
ceratus fane erat faccus, falfugi-
nofi tartari 8 c lotii putris & fta-
tione foetidi, amurcae acumine.
Quae materia cum in hujus addi¬
tamenti declivi, atque infra fo¬
ramen multum propendente &
demiflb fundo diutius ftagnans
haereret, erofionem patiebat, a
qua immunis erat vefica , per¬
quam
Spicrt. DE Calcvio. 179
quam momentaneus faltem da¬
batur, ob ejus anguftiam tranfi-
tus. Mucum autem,five mucila-
ginofum phlegmajfeu foecem tar-
taream plurimam continebat in-
$yin?,veluti iners adionifque o-
mnis expers quoddam addita¬
mentum. Qiiod praeter eam 'ie-
parationem , quae ab ipia urinae
fubftantia fiebat,etiam conditio¬
ne fuse fubftantiae membranofe,
fundebat vifcidum excremen¬
tum, non minus quam ipfa vcfica
vel calculo irritata,vel urin$ raor.
daci fale corroia , eodem plane
modo, quo pundti limaces , fali-
vam ex proprio corpore in fe con-
tradlo, expreifione rejiciunt, vi-
fcida efle foient fpermaticarum
partium, inprimis vero membra¬
narum,excrementa. His politis,
& diligenter perpenfis haud ob-
fcurum cft,quaenam fuerint Sym¬
ptoma-
l 80 IoH. BBVEROVICIt
ptomatum cauflie,quibus vir tau-
tus ad acerbam, & crudelem ne¬
cem excarnificatas fuit. Sed cur
inter mejendum oleti faciendi
cupiditas,quae ut plurimum,gran¬
dioris calculLveficam occupantis
ell fignum mt%yvuiiA.oviy3v ; Cur
ano incumbens pondus , quod
fallaci conjectura vel oculatiffi-
mis medicis impofuit?Nempe ab
ingenti tumore,quarum
corpus inter mejendum inteiti-
num reCtum premebat, & gravi¬
tate moleftum naturam ad exo¬
nerandam alvum follicitabat, id-
que co violentius, quod pari nifii
per mufculorum abdominis in-
trorfum faCtam contraCtionem
comprimendo,urina & crafliores
foeces exprimantur. Tumor au¬
tem iftarum glandularum.an fuit
naturalis in homine,cui vafa fper-
matica ampla , & qui plurimos
fufee-
Spicil. de Calcvlo. tSt
fufcepit liberos ? An potius eum
fecit urethra contradiojcolli ve-
ficx violenta furfum attradio,
qua latitudini addit , quod de¬
mit longitudini? An dolor,calor-
ve, quorum proprium eft,ad par¬
tem affcdam tlahere, multo ma¬
gis ad glandulas, qua laxa, mol¬
les, ipongiofa, recipiendum pro¬
na, ad expellendum fiint ineptif-
lima ? Tot tantorum malorum
hydram non potuit non conft-
qui mors , qua multorum acci¬
dentium populola caterva ftipa-
ta, lento pede, virum felicius cx-
tingui dignillimum, tandem ju¬
gulavit. Hac habe , Clarilfime
vir, a tuo Brovardo.
De
iSl IOH. Bzv£B.OVZC1I
De eadem Vcfica
RAPHAELIS THORII
EPISTOLA.
V ir Amplifime , nefeto quo pnHo
fenfim delabor fh pigritiam , net
forfan adhuc arripuiffem calamum ,
nifi dolor adegiffet acerbifiimm ab ex-
tinUo magno literarum lumine Cafau-
bono, quem tabido morbo liquefailum
rapuit prima dies lulii. D)furia diu¬
turna confecit florem DoUorum , ex
caufa abdica, vix antea vifa, vel au¬
dita. Signa omnia calculum in veflea
atteftabantur & mentiebantur. Nam
aperto abdomine pro calculo inventa
eft vefica monflrofa conformationis ab
utero matris. In finiflro latere vefica
prominebat h<pv<ns vafla capacitatis,
fefe attollens ufque adflniftriim os ilii,
ejufdem fubftantia continua cum ipfa
veftca,ut videri poffet altera veflea na¬
turali
f
SPICIL. DS CAICVLO. iSj
mali adjuncta. In eodem fintftro vera
veftca ktere foramen erat ejus magni~
tudinU, ut facile admitteret quatuor
digitorum apices , pervium a vera re-
fica in adnatum faecum, quo refluebat
lotium: ubi diutius retentum, putredi¬
nem , inflammationeth, tabem & in¬
teritum tandem attulit. Accefiit & re¬
nis dextri purulentia: unde auEla per¬
nicies reftagnante illis in locis f&difiima
illuvie. Hinc orificium vefua interius
tumefatium ex afiiduo conatu -.'hinc
via angttfitores: hinc refluxus totidem
fere in venas: hinc jpirituum infeilio,
& poftrmo anima purifima ab im¬
portunis f moribus profligata exim pia-
cidifimiHs. ^ares? & bene, qui po¬
tuit vivere ad eam atatem cum organo
necejfario tam male conformato ? Ac¬
cipe refponfum. lUa euifvne in primo
ortu toto ambitu contingebat veficam *
proxime , & foramen tUud pervium
occludebat, ut loco naturali moram
faceret
i 84 Ioh. Beverovicii
faceret urina ad debitam emiUionemi
Progrejfu vero temporie continm mm
appulfu, & ferte longiore retentione,
(ut attentis ad ferta quando^contingit)
membrana illa adnata abfcept paula-
tim ab illo ofiia, inque diem magis ac
magis in ventrem accrevit (ut videmm
fitperfluas partes incrementum facile
fufcipere) donec fex vel feptem pofire-
mis vita annis e^et faccus ille pro urim
alveo fecundario : unde pars tantum
urina aliqua regurgitabat in veficam,
& inde in ureterem , refiduo femper
aliquo fluUuante in illo marfupio. nam
ab illo tempore conatu fuit opus ad ex¬
primendum lotium; ejits rei magnum
argumentum eft, quod vera veftca cor¬
pus contractum erat denfm quam pro
natura modo, profundis rugis inaquale
ex defuetudine dilatationis. Exeapar-
• iium ad excrementorum expulfmem
perturbatione, omnis corporis eecono-
mia collapfa ejl, &vir magnus inter
leti
Spicit. D* Calcvlo. i-8y
: leti cruciatus extinUm per dolores ad
I ajira penetravit, ea conflantia & ala-
j critate , utJpeilantibus omnem mortis
j metum txpeSoraret. Dab. Londini
J Anno M D c XIV. Idibus lulii.
FINIS.
. V 1 j; j (j j; ^
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11